UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chciejstwo

Chronologizacja

1949, J. Paszek, "Florilegium", [w:] "Teksty Drugie" 1992 nr 1/2, s. 80.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chciejstwo
chciejstwa
D. chciejstwa
chciejstw
C. chciejstwu
chciejstwom
B. chciejstwo
chciejstwa
N. chciejstwem
chciejstwami
Ms. chciejstwie
chciejstwach
W. chciejstwo
chciejstwa

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. chcieć

Neologizm przypisywany Melchiorowi Wańkowiczowi.

1. myślenie życzeniowe

Definicja

książk. 
sposób myślenia polegający na przyjmowaniu za rzeczywiste tego, co jest wytworem własnych marzeń lub pragnień

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Nie czas kierować się chciejstwem i marzeniami. Pora respektować rzetelne diagnozy.

źródło: NKJP: Sprawozdanie z 34. posiedzenia Senatu RP w dniu 19 lutego 1993

Nie przewidział [...] szalonej popularności wywiadu, jaki z nim przeprowadziłem. Kiedy po autoryzacji tekstu tłumaczyłem, że liczę na nakład kilkusettysięczny, wzruszał na to ramionami i traktował jako wyraz mego chciejstwa.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Oczekiwania i nadzieje przed sezonem były z pewnością większe. Mówiło się nawet optymistycznie – przypomnę – jeśli już nie o bezpośrednim awansie, to o walce o drugą lokatę [...]. Już jednak po pierwszej rundzie okazało się, że są to tylko pobożne życzenia, typowe chciejstwo.

źródło: NKJP: Jerzy Buze: Dostatecznie, Mazowieckie To i Owo, 2009-06-25

W brzemiennych w trudności polityczne ostatnich miesiącach ubiegłego roku zachowaliśmy jednak optymizm, przekonanie o tym, że pokój można zachować. To przekonanie trwa do dziś i towarzyszy nam w noworoczną noc, a także będzie nam towarzyszyło w roku przyszłym. Skąd ono? Czyżby przysłowiowe, rzekomo przypisane Polakom chciejstwo?

źródło: Toast pełen optymizmu, Głos Koszaliński, 1961-12-31-1962-01-01 (zbc.ksiaznica.szczecin.pl)

2. chciwość

Definicja

książk. 
cecha kogoś, kto chce mieć jak najwięcej pieniędzy i innych dóbr materialnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chciwość

Cytaty

Gdyby nie to ich chciejstwo i pazerność, to byśmy sobie spokojnie prosperowali, i to jeszcze jak, ale o czym tu mówić, jak w Polsce ściema jest normą, wszyscy oszukują.

źródło: NKJP: Wojciech Stamm: Czarna matka, 2008

Nigdy nie zwracałam uwagi na to, co mają inni. Nie chciałam nikogo przeskoczyć finansowo. Nie ma we mnie chciejstwa. Potrafię się cieszyć z tego, co mam.

źródło: NKJP: Ryszarda Wojciechowska: Mieszkam w psiej budzie, Gazeta Krakowska, 2002-12-14

Ludzie przyszli do mnie zarobić, chciejstwo ich przyprowadziło [...].

źródło: NKJP: Bogdan Wróblewski: Grobelni są wśród nas, Gazeta Wyborcza, 1993-07-06

Wydaje się, że wydatki na lotniskową infrastrukturę będą wyższe. Poseł Janusz Zemke uważa, że ujawniło się tu chciejstwo naszych generałów, którzy zapragnęli mieć najpiękniejsze bazy lotnicze w Europie.

źródło: NKJP: Marek Henzler: Samolot wieloproblemowy, Polityka, 2006-11-11

Data ostatniej modyfikacji: 22.09.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json