UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prasować

Chronologizacja

SStp, SPXVI, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. prasa

1. bluzkę

Definicja

usuwać gorącym żelazkiem nierówności materiału

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  uprasować
hiperonimy:  gładzić

Połączenia

  • prasować bluzkę, koszule, marynarkę, mundur, pościel, spodnie, ubrania, zasłony
  • prasować żelazkiem
  • prać i prasować
  • deska do prasowania

Cytaty

Gotowały, sprzątały, prasowały mężom koszule, wychowywały dzieci - i rządziły.

źródło: NKJP: Krystyna Janda, Bożena Janicka: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998

Niecierpliwi mogą uczynić to w ciągu jednego dnia, ale wtedy będą musieli dokończyć dzieło we własnym domu, prasując mokrą jeszcze kartkę żelazkiem.

źródło: NKJP: Wojciech Gęgotek: Firmoteka, Gazeta Wyborcza, 1993-08-30

Nie skończyłam panu Piotrowi prasować marynarki.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

Według CBOS-u dwa procent mężów sprząta, jeden pierze, a zero procent prasuje.

źródło: NKJP: Lidia Ostałowska: Czterdziestka, to trudno, Gazeta Wyborcza, 1995-11-15

Teraz nowe widmo w postaci prasowanych koszul — które stale trzeba było odnosić do pracza lub poprawiać samej i przynosić trzem wcieleniom szatana — podcinało jej nogi przed wejściem do ich kabin.

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prasuję
prasujemy
2 os. prasujesz
prasujecie
3 os. prasuje
prasują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prasowałem
+(e)m prasował
prasowałam
+(e)m prasowała
prasowałom
+(e)m prasowało
prasowaliśmy
+(e)śmy prasowali
prasowałyśmy
+(e)śmy prasowały
2 os. prasowałeś
+(e)ś prasował
prasowałaś
+(e)ś prasowała
prasowałoś
+(e)ś prasowało
prasowaliście
+(e)ście prasowali
prasowałyście
+(e)ście prasowały
3 os. prasował
prasowała
prasowało
prasowali
prasowały

bezosobnik: prasowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prasował
będę prasować
będę prasowała
będę prasować
będę prasowało
będę prasować
będziemy prasowali
będziemy prasować
będziemy prasowały
będziemy prasować
2 os. będziesz prasował
będziesz prasować
będziesz prasowała
będziesz prasować
będziesz prasowało
będziesz prasować
będziecie prasowali
będziecie prasować
będziecie prasowały
będziecie prasować
3 os. będzie prasował
będzie prasować
będzie prasowała
będzie prasować
będzie prasowało
będzie prasować
będą prasowali
będą prasować
będą prasowały
będą prasować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prasujmy
2 os. prasuj
prasujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prasowałbym
bym prasował
prasowałabym
bym prasowała
prasowałobym
bym prasowało
prasowalibyśmy
byśmy prasowali
prasowałybyśmy
byśmy prasowały
2 os. prasowałbyś
byś prasował
prasowałabyś
byś prasowała
prasowałobyś
byś prasowało
prasowalibyście
byście prasowali
prasowałybyście
byście prasowały
3 os. prasowałby
by prasował
prasowałaby
by prasowała
prasowałoby
by prasowało
prasowaliby
by prasowali
prasowałyby
by prasowały

bezosobnik: prasowano by

bezokolicznik: prasować

imiesłów przysłówkowy współczesny: prasując

gerundium: prasowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prasowanie
prasowania
D. prasowania
prasowań
C. prasowaniu
prasowaniom
B. prasowanie
prasowania
N. prasowaniem
prasowaniami
Ms. prasowaniu
prasowaniach
W. prasowanie
prasowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prasujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prasujący
prasujący
prasujący
prasujące
prasująca
D. prasującego
prasującego
prasującego
prasującego
prasującej
C. prasującemu
prasującemu
prasującemu
prasującemu
prasującej
B. prasującego
prasującego
prasujący
prasujące
prasującą
N. prasującym
prasującym
prasującym
prasującym
prasującą
Ms. prasującym
prasującym
prasującym
prasującym
prasującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prasujący
prasujący
prasujące
prasujące
D. prasujących
prasujących
prasujących
prasujących
C. prasującym
prasującym
prasującym
prasującym
B. prasujących
prasujących
prasujących
prasujące
N. prasującymi
prasującymi
prasującymi
prasującymi
Ms. prasujących
prasujących
prasujących
prasujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prasowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prasowany
prasowany
prasowany
prasowane
prasowana
D. prasowanego
prasowanego
prasowanego
prasowanego
prasowanej
C. prasowanemu
prasowanemu
prasowanemu
prasowanemu
prasowanej
B. prasowanego
prasowanego
prasowany
prasowane
prasowaną
N. prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowaną
Ms. prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prasowani
prasowani
prasowane
prasowane
D. prasowanych
prasowanych
prasowanych
prasowanych
C. prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanym
B. prasowanych
prasowanych
prasowanych
prasowane
N. prasowanymi
prasowanymi
prasowanymi
prasowanymi
Ms. prasowanych
prasowanych
prasowanych
prasowanych

odpowiednik aspektowy: uprasować

Inne uwagi

Zwykle imb i ger

Składnia

bez ograniczeń + prasować +
(CO) + (KOMU) + (CZYM)

2. odpady

Definicja

działając siłą, powodować zmniejszenie objętości

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ściskać, zgniatać

Połączenia

  • prasować chmiel; metal, pojazd
  • prasować w kostki
  • prasowany haszysz, kawior; korek, papier, puder
  • prasowana herbata, sałatka, szynka; słoma
  • prasowane sery; drewno, odpady, szkło
  • prasowany pod ciśnieniem

Cytaty

Tak posegregowane butelki są następnie prasowane w kostkę i przygotowywane do wywozu.

źródło: NKJP: (waw): Mogą na siebie zarabiać, Nowiny Raciborskie, 2002-09-11

Gdyby na Podhalu zbudować stację przeładunkową, odpady można by prasować i przygotować do przewozu wielotonowymi ciężarówkami, co pozwala ograniczać koszty transportu.

źródło: NKJP: (KS): Pojadą na Śląsk?, Dziennik Polski - Podhale, 2001-05-17

Stiopa dostrzega tacę, na której leży pokrojony biały chleb, prasowany kawior w salaterce, marynowane borowiki, rondelek z parówkami, a obok karafkę wódki spoczywającą w wiaderku z lodem.

źródło: NKJP: Michał Komar: O obrotach losów i ciał, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prasuję
prasujemy
2 os. prasujesz
prasujecie
3 os. prasuje
prasują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prasowałem
+(e)m prasował
prasowałam
+(e)m prasowała
prasowałom
+(e)m prasowało
prasowaliśmy
+(e)śmy prasowali
prasowałyśmy
+(e)śmy prasowały
2 os. prasowałeś
+(e)ś prasował
prasowałaś
+(e)ś prasowała
prasowałoś
+(e)ś prasowało
prasowaliście
+(e)ście prasowali
prasowałyście
+(e)ście prasowały
3 os. prasował
prasowała
prasowało
prasowali
prasowały

bezosobnik: prasowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prasował
będę prasować
będę prasowała
będę prasować
będę prasowało
będę prasować
będziemy prasowali
będziemy prasować
będziemy prasowały
będziemy prasować
2 os. będziesz prasował
będziesz prasować
będziesz prasowała
będziesz prasować
będziesz prasowało
będziesz prasować
będziecie prasowali
będziecie prasować
będziecie prasowały
będziecie prasować
3 os. będzie prasował
będzie prasować
będzie prasowała
będzie prasować
będzie prasowało
będzie prasować
będą prasowali
będą prasować
będą prasowały
będą prasować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prasujmy
2 os. prasuj
prasujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prasowałbym
bym prasował
prasowałabym
bym prasowała
prasowałobym
bym prasowało
prasowalibyśmy
byśmy prasowali
prasowałybyśmy
byśmy prasowały
2 os. prasowałbyś
byś prasował
prasowałabyś
byś prasowała
prasowałobyś
byś prasowało
prasowalibyście
byście prasowali
prasowałybyście
byście prasowały
3 os. prasowałby
by prasował
prasowałaby
by prasowała
prasowałoby
by prasowało
prasowaliby
by prasowali
prasowałyby
by prasowały

bezosobnik: prasowano by

bezokolicznik: prasować

imiesłów przysłówkowy współczesny: prasując

gerundium: prasowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prasowanie
prasowania
D. prasowania
prasowań
C. prasowaniu
prasowaniom
B. prasowanie
prasowania
N. prasowaniem
prasowaniami
Ms. prasowaniu
prasowaniach
W. prasowanie
prasowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prasujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prasujący
prasujący
prasujący
prasujące
prasująca
D. prasującego
prasującego
prasującego
prasującego
prasującej
C. prasującemu
prasującemu
prasującemu
prasującemu
prasującej
B. prasującego
prasującego
prasujący
prasujące
prasującą
N. prasującym
prasującym
prasującym
prasującym
prasującą
Ms. prasującym
prasującym
prasującym
prasującym
prasującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prasujący
prasujący
prasujące
prasujące
D. prasujących
prasujących
prasujących
prasujących
C. prasującym
prasującym
prasującym
prasującym
B. prasujących
prasujących
prasujących
prasujące
N. prasującymi
prasującymi
prasującymi
prasującymi
Ms. prasujących
prasujących
prasujących
prasujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prasowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prasowany
prasowany
prasowany
prasowane
prasowana
D. prasowanego
prasowanego
prasowanego
prasowanego
prasowanej
C. prasowanemu
prasowanemu
prasowanemu
prasowanemu
prasowanej
B. prasowanego
prasowanego
prasowany
prasowane
prasowaną
N. prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowaną
Ms. prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prasowani
prasowani
prasowane
prasowane
D. prasowanych
prasowanych
prasowanych
prasowanych
C. prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanym
B. prasowanych
prasowanych
prasowanych
prasowane
N. prasowanymi
prasowanymi
prasowanymi
prasowanymi
Ms. prasowanych
prasowanych
prasowanych
prasowanych

odpowiednik aspektowy: sprasować

Inne uwagi

Zwykle imb i ger

Składnia

bez ograniczeń + prasować +
CO + (w CO)

3. samochód

Definicja

ściskając lub zgniatając, niszczyć lub zabijać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  niszczyć, zabijać, zgniatać

Cytaty

Wiosenna wichura w minionym roku odłamała pokaźny konar od wiekowego drzewa, który dość nieszczęśliwie osunął się na wiatę przystankową przy ul. Racławickiej w Miechowie, prasując ją dokumentnie.

źródło: NKJP: Cena słupka, cena ławki..., Dziennik Polski - Miechów, 2003-07-08

Jutro rano, gdy desant wyląduje na zachód od lasu Weipert, rozpocznie się jeszcze jedno podczas tej wojny przygotowanie artyleryjskie, żelazny deszcz niszczący umocnienia, prasujący okopy, ogłuszający, wgniatający w ziemię...

źródło: KWSJP: Andrzej Zbych: Stawka większa niż życie, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prasuję
prasujemy
2 os. prasujesz
prasujecie
3 os. prasuje
prasują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prasowałem
+(e)m prasował
prasowałam
+(e)m prasowała
prasowałom
+(e)m prasowało
prasowaliśmy
+(e)śmy prasowali
prasowałyśmy
+(e)śmy prasowały
2 os. prasowałeś
+(e)ś prasował
prasowałaś
+(e)ś prasowała
prasowałoś
+(e)ś prasowało
prasowaliście
+(e)ście prasowali
prasowałyście
+(e)ście prasowały
3 os. prasował
prasowała
prasowało
prasowali
prasowały

bezosobnik: prasowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę prasował
będę prasować
będę prasowała
będę prasować
będę prasowało
będę prasować
będziemy prasowali
będziemy prasować
będziemy prasowały
będziemy prasować
2 os. będziesz prasował
będziesz prasować
będziesz prasowała
będziesz prasować
będziesz prasowało
będziesz prasować
będziecie prasowali
będziecie prasować
będziecie prasowały
będziecie prasować
3 os. będzie prasował
będzie prasować
będzie prasowała
będzie prasować
będzie prasowało
będzie prasować
będą prasowali
będą prasować
będą prasowały
będą prasować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. prasujmy
2 os. prasuj
prasujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. prasowałbym
bym prasował
prasowałabym
bym prasowała
prasowałobym
bym prasowało
prasowalibyśmy
byśmy prasowali
prasowałybyśmy
byśmy prasowały
2 os. prasowałbyś
byś prasował
prasowałabyś
byś prasowała
prasowałobyś
byś prasowało
prasowalibyście
byście prasowali
prasowałybyście
byście prasowały
3 os. prasowałby
by prasował
prasowałaby
by prasowała
prasowałoby
by prasowało
prasowaliby
by prasowali
prasowałyby
by prasowały

bezosobnik: prasowano by

bezokolicznik: prasować

imiesłów przysłówkowy współczesny: prasując

gerundium: prasowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prasowanie
prasowania
D. prasowania
prasowań
C. prasowaniu
prasowaniom
B. prasowanie
prasowania
N. prasowaniem
prasowaniami
Ms. prasowaniu
prasowaniach
W. prasowanie
prasowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: prasujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prasujący
prasujący
prasujący
prasujące
prasująca
D. prasującego
prasującego
prasującego
prasującego
prasującej
C. prasującemu
prasującemu
prasującemu
prasującemu
prasującej
B. prasującego
prasującego
prasujący
prasujące
prasującą
N. prasującym
prasującym
prasującym
prasującym
prasującą
Ms. prasującym
prasującym
prasującym
prasującym
prasującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prasujący
prasujący
prasujące
prasujące
D. prasujących
prasujących
prasujących
prasujących
C. prasującym
prasującym
prasującym
prasującym
B. prasujących
prasujących
prasujących
prasujące
N. prasującymi
prasującymi
prasującymi
prasującymi
Ms. prasujących
prasujących
prasujących
prasujących

imiesłów przymiotnikowy bierny: prasowany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. prasowany
prasowany
prasowany
prasowane
prasowana
D. prasowanego
prasowanego
prasowanego
prasowanego
prasowanej
C. prasowanemu
prasowanemu
prasowanemu
prasowanemu
prasowanej
B. prasowanego
prasowanego
prasowany
prasowane
prasowaną
N. prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowaną
Ms. prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. prasowani
prasowani
prasowane
prasowane
D. prasowanych
prasowanych
prasowanych
prasowanych
C. prasowanym
prasowanym
prasowanym
prasowanym
B. prasowanych
prasowanych
prasowanych
prasowane
N. prasowanymi
prasowanymi
prasowanymi
prasowanymi
Ms. prasowanych
prasowanych
prasowanych
prasowanych

odpowiednik aspektowy: sprasować

Składnia

Rznieżywotny + prasować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 19.03.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json