Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. jeść
1. rodzynki z ciasta
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wybrać |
Cytaty
|
Dominika przełknęła rosół jak jodynę. Z drugiego dania wyjadła warzywa, mnie podrzuciła mięso. źródło: NKJP: Grzegorz Kopaczewski: Huta, 2007 |
|
|
A co podano? Zapiekany oscypek, rosół, schabowy z frytkami – z którego Małysz ściągnął panierkę i wyjadł tylko nieco „środka” – zestaw surówek i lampkę wina. źródło: NKJP: Grzegorz Mikuła: Uskrzydlony i odrodzony, Trybuna Śląska, 2004-01-19 |
|
|
Obed wyjadł z kosza lepsze kąski. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |
|
|
Choć przybył ze schroniska, jest wybredny w jedzeniu. - Potrafi wyjeść mięso, a kaszę zostawić - śmieją się nowi właściciele. źródło: NKJP: mat: Ernest znalazł dom, Wieczór Trójmiasta, 1999-05-06 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyjem |
wyjemy |
|||
| 2 os. |
wyjesz |
wyjecie |
|||
| 3 os. |
wyje |
wyjedzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyjadłem +(e)m wyjadł |
wyjadłam +(e)m wyjadła |
wyjadłom +(e)m wyjadło |
wyjedliśmy +(e)śmy wyjedli |
wyjadłyśmy +(e)śmy wyjadły |
| 2 os. |
wyjadłeś +(e)ś wyjadł |
wyjadłaś +(e)ś wyjadła |
wyjadłoś +(e)ś wyjadło |
wyjedliście +(e)ście wyjedli |
wyjadłyście +(e)ście wyjadły |
| 3 os. |
wyjadł |
wyjadła |
wyjadło |
wyjedli |
wyjadły |
bezosobnik: wyjedzono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyjedzmy |
|
| 2 os. |
wyjedz |
wyjedzcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyjadłbym bym wyjadł |
wyjadłabym bym wyjadła |
wyjadłobym bym wyjadło |
wyjedlibyśmy byśmy wyjedli |
wyjadłybyśmy byśmy wyjadły |
| 2 os. |
wyjadłbyś byś wyjadł |
wyjadłabyś byś wyjadła |
wyjadłobyś byś wyjadło |
wyjedlibyście byście wyjedli |
wyjadłybyście byście wyjadły |
| 3 os. |
wyjadłby by wyjadł |
wyjadłaby by wyjadła |
wyjadłoby by wyjadło |
wyjedliby by wyjedli |
wyjadłyby by wyjadły |
bezosobnik: wyjedzono by
bezokolicznik: wyjeść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyjadłszy
gerundium: wyjedzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
| D. | wyjedzenia |
wyjedzeń |
| C. | wyjedzeniu |
wyjedzeniom |
| B. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
| N. | wyjedzeniem |
wyjedzeniami |
| Ms. | wyjedzeniu |
wyjedzeniach |
| W. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyjedzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyjedzony |
wyjedzony |
wyjedzony |
wyjedzone |
wyjedzona |
| D. | wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonej |
| C. | wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonej |
| B. | wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzony |
wyjedzone |
wyjedzoną |
| N. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzoną |
| Ms. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyjedzeni |
wyjedzeni |
wyjedzone |
wyjedzone |
| D. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
| C. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
| B. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzone |
| N. | wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
| Ms. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
odpowiednik aspektowy: wyjadać
Składnia
|
+ | wyjeść | + |
CO +
(SKĄD)
|
2. wszystko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zjeść |
Połączenia
- wyjeść wszystkie ciastka, cukierki, zapasy, zawartość lodówki; nasiona, trawę, zboże
Cytaty
|
W domu wziął prysznic, bez opamiętania wyjadł wszystko z lodówki. źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Powrót do Breitenheide, 1998 |
|
|
Musiałem zaorać hektar pola z łubinem, bo sarny wyjadły zboże. źródło: NKJP: Katarzyna Wilk: Nie tylko strzelają, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-06-02 |
|
|
Ktoś wszedł przez okno w nocy do kuchni i wyjadł kiełbasę. źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Po pierwsze - kochać, Gazeta Wyborcza, 1995-08-11 |
|
|
Ukradł puszkę piwa oraz wyjadł zapasy z lodówki. źródło: NKJP: Paf: Złodziej głodomór ukradł zapasy z lodówki, Super Express, 2006 |
|
|
Zbocza wzgórz pokryte niską, całymi połaciami wyjedzoną trawą, rozbrzmiewały rytmem dzwonków uwieszonych na szyjach pasących się zwierząt. źródło: NKJP: Anna Bolecka: Uwiedzeni, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyjem |
wyjemy |
|||
| 2 os. |
wyjesz |
wyjecie |
|||
| 3 os. |
wyje |
wyjedzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyjadłem +(e)m wyjadł |
wyjadłam +(e)m wyjadła |
wyjadłom +(e)m wyjadło |
wyjedliśmy +(e)śmy wyjedli |
wyjadłyśmy +(e)śmy wyjadły |
| 2 os. |
wyjadłeś +(e)ś wyjadł |
wyjadłaś +(e)ś wyjadła |
wyjadłoś +(e)ś wyjadło |
wyjedliście +(e)ście wyjedli |
wyjadłyście +(e)ście wyjadły |
| 3 os. |
wyjadł |
wyjadła |
wyjadło |
wyjedli |
wyjadły |
bezosobnik: wyjedzono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyjedzmy |
|
| 2 os. |
wyjedz |
wyjedzcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyjadłbym bym wyjadł |
wyjadłabym bym wyjadła |
wyjadłobym bym wyjadło |
wyjedlibyśmy byśmy wyjedli |
wyjadłybyśmy byśmy wyjadły |
| 2 os. |
wyjadłbyś byś wyjadł |
wyjadłabyś byś wyjadła |
wyjadłobyś byś wyjadło |
wyjedlibyście byście wyjedli |
wyjadłybyście byście wyjadły |
| 3 os. |
wyjadłby by wyjadł |
wyjadłaby by wyjadła |
wyjadłoby by wyjadło |
wyjedliby by wyjedli |
wyjadłyby by wyjadły |
bezosobnik: wyjedzono by
bezokolicznik: wyjeść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyjadłszy
gerundium: wyjedzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
| D. | wyjedzenia |
wyjedzeń |
| C. | wyjedzeniu |
wyjedzeniom |
| B. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
| N. | wyjedzeniem |
wyjedzeniami |
| Ms. | wyjedzeniu |
wyjedzeniach |
| W. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyjedzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyjedzony |
wyjedzony |
wyjedzony |
wyjedzone |
wyjedzona |
| D. | wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonej |
| C. | wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonej |
| B. | wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzony |
wyjedzone |
wyjedzoną |
| N. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzoną |
| Ms. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyjedzeni |
wyjedzeni |
wyjedzone |
wyjedzone |
| D. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
| C. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
| B. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzone |
| N. | wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
| Ms. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
odpowiednik aspektowy: wyjadać
Składnia
|
+ | wyjeść | + |
CO +
(SKĄD)
|
3. dziurę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | podziurawić |
Połączenia
- mole, myszy, ptaki wyjadły
- wyjedzone przez mole, przez myszy
- wyjeść dziurę w dywanie, w futrze, w swetrze
Cytaty
|
Skóra miękka, stan dobry, jedyna wada to, że mole wyjadły futerko. źródło: Internet: allegro.archive.pl |
|
|
Łupina była podziobana przez ptaki, w wyjedzonych otworach ukazywał się biały miąższ pachnący mdło i słodko. źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Atlantyda, wyspa ognia, 1967 |
|
|
Jeżeli w korzeniach marchwi, pietruszki czy pasternaku obserwujemy liczne ciemne tunele wyjedzone przez larwy połyśnicy marchwianki, to takie korzenie nie nadają się do przechowywania, mają gorzki smak, a podczas przechowywania gniją. źródło: NKJP: Kalendarium, Dziennik Polski, 2002-10-02 |
|
|
W tych kartoflach znalazłyśmy gniazdko myszy. Gniazdko było w ziemniaku. Cały środek był wyjedzony, a one siedziały w łupce. źródło: NKJP: Zofia Nałkowska: Medaliony, 1946 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyjem |
wyjemy |
|||
| 2 os. |
wyjesz |
wyjecie |
|||
| 3 os. |
wyje |
wyjedzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyjadłem +(e)m wyjadł |
wyjadłam +(e)m wyjadła |
wyjadłom +(e)m wyjadło |
wyjedliśmy +(e)śmy wyjedli |
wyjadłyśmy +(e)śmy wyjadły |
| 2 os. |
wyjadłeś +(e)ś wyjadł |
wyjadłaś +(e)ś wyjadła |
wyjadłoś +(e)ś wyjadło |
wyjedliście +(e)ście wyjedli |
wyjadłyście +(e)ście wyjadły |
| 3 os. |
wyjadł |
wyjadła |
wyjadło |
wyjedli |
wyjadły |
bezosobnik: wyjedzono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyjedzmy |
|
| 2 os. |
wyjedz |
wyjedzcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyjadłbym bym wyjadł |
wyjadłabym bym wyjadła |
wyjadłobym bym wyjadło |
wyjedlibyśmy byśmy wyjedli |
wyjadłybyśmy byśmy wyjadły |
| 2 os. |
wyjadłbyś byś wyjadł |
wyjadłabyś byś wyjadła |
wyjadłobyś byś wyjadło |
wyjedlibyście byście wyjedli |
wyjadłybyście byście wyjadły |
| 3 os. |
wyjadłby by wyjadł |
wyjadłaby by wyjadła |
wyjadłoby by wyjadło |
wyjedliby by wyjedli |
wyjadłyby by wyjadły |
bezosobnik: wyjedzono by
bezokolicznik: wyjeść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyjadłszy
gerundium: wyjedzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
| D. | wyjedzenia |
wyjedzeń |
| C. | wyjedzeniu |
wyjedzeniom |
| B. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
| N. | wyjedzeniem |
wyjedzeniami |
| Ms. | wyjedzeniu |
wyjedzeniach |
| W. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyjedzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyjedzony |
wyjedzony |
wyjedzony |
wyjedzone |
wyjedzona |
| D. | wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonej |
| C. | wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonej |
| B. | wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzony |
wyjedzone |
wyjedzoną |
| N. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzoną |
| Ms. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyjedzeni |
wyjedzeni |
wyjedzone |
wyjedzone |
| D. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
| C. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
| B. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzone |
| N. | wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
| Ms. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
odpowiednik aspektowy: wyjadać
Inne uwagi
Zwykle imb
Składnia
|
+ | wyjeść | + |
CO
|
4. próg
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zniszczyć |
Połączenia
- wyjedzony budynek, dom, próg; wyjedzone schody
- wyjedzony ogniem
Cytaty
|
Właśnie siedziałem na progu wyjedzonym przez tysięczne deszcze i stopy dwóch pokoleń, rozmyślając o tym. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1968 |
|
|
Wypalone ruiny, wyjedzony ogniem rudy wrak auta, koła tkwią w czarnych kałużach roztopionych opon. źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966 |
|
|
Dokoła wyjedzone ogniem wille, okopcone otwory okienne, wyżej jasne obłoki i kwilący jastrząb, który wypatrywał spasionych szczurów w rumowiskach cegieł... źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyjem |
wyjemy |
|||
| 2 os. |
wyjesz |
wyjecie |
|||
| 3 os. |
wyje |
wyjedzą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyjadłem +(e)m wyjadł |
wyjadłam +(e)m wyjadła |
wyjadłom +(e)m wyjadło |
wyjedliśmy +(e)śmy wyjedli |
wyjadłyśmy +(e)śmy wyjadły |
| 2 os. |
wyjadłeś +(e)ś wyjadł |
wyjadłaś +(e)ś wyjadła |
wyjadłoś +(e)ś wyjadło |
wyjedliście +(e)ście wyjedli |
wyjadłyście +(e)ście wyjadły |
| 3 os. |
wyjadł |
wyjadła |
wyjadło |
wyjedli |
wyjadły |
bezosobnik: wyjedzono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyjedzmy |
|
| 2 os. |
wyjedz |
wyjedzcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyjadłbym bym wyjadł |
wyjadłabym bym wyjadła |
wyjadłobym bym wyjadło |
wyjedlibyśmy byśmy wyjedli |
wyjadłybyśmy byśmy wyjadły |
| 2 os. |
wyjadłbyś byś wyjadł |
wyjadłabyś byś wyjadła |
wyjadłobyś byś wyjadło |
wyjedlibyście byście wyjedli |
wyjadłybyście byście wyjadły |
| 3 os. |
wyjadłby by wyjadł |
wyjadłaby by wyjadła |
wyjadłoby by wyjadło |
wyjedliby by wyjedli |
wyjadłyby by wyjadły |
bezosobnik: wyjedzono by
bezokolicznik: wyjeść
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyjadłszy
gerundium: wyjedzenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
| D. | wyjedzenia |
wyjedzeń |
| C. | wyjedzeniu |
wyjedzeniom |
| B. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
| N. | wyjedzeniem |
wyjedzeniami |
| Ms. | wyjedzeniu |
wyjedzeniach |
| W. | wyjedzenie |
wyjedzenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyjedzony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyjedzony |
wyjedzony |
wyjedzony |
wyjedzone |
wyjedzona |
| D. | wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzonej |
| C. | wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonemu |
wyjedzonej |
| B. | wyjedzonego |
wyjedzonego |
wyjedzony |
wyjedzone |
wyjedzoną |
| N. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzoną |
| Ms. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyjedzeni |
wyjedzeni |
wyjedzone |
wyjedzone |
| D. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
| C. | wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
wyjedzonym |
| B. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzone |
| N. | wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
wyjedzonymi |
| Ms. | wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
wyjedzonych |
odpowiednik aspektowy: wyjadać
Inne uwagi
Zwykle imb
Składnia
|
+ | wyjeść | + |
CO
|