UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sztuczność

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Od: sztuczny

1. kwiatu

Definicja

cecha czegoś, co zostało stworzone przez człowieka, by naśladować lub zastępować występującą w przyrodzie rzecz lub proces

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:  naturalność

Cytaty

Sztuczne kwiaty - rękodzieło wykonane z artyzmem, starannie i z dobrych materiałów (np. jedwabiu) - mogą być dziś traktowane na równi z dziełami sztuki, mimo, że są tylko imitacją. Problemem nie jest tu sztuczność, a jakość wykonania.

źródło: NKJP: Milena Kochanowska: Zwolnieni z wraźliwości, Gazeta Poznańska, 2004-08-21

Dzisiejsze peruki nie rażą sztucznością. Wykonane z japońskich włókien są niezwykle lekkie, przewiewne i łatwe w pielęgnacji.

źródło: NKJP: (ARO): Kobieta zmienną jest, Dziennik Łódzki, 2002-03-08

Jestem zagorzałą zwolenniczką tej ostatniej wersji i zasady, że futra prawdziwe przysługują tylko zwierzętom. „Świadome” elegantki zdecydowanie wybiorą sztuczne, które zresztą z powodzeniem udają prawdziwe i wcale już nie wstydzą się swojej sztuczności. Wręcz przeciwnie, kuszą podobnie jak pierwowzory pozostawiając przy tym czyste sumienie.

źródło: NKJP: (S): Coś futrzanego, Gazeta Krakowska, 2001-12-08

Nie mogę zrozumieć dlaczego wiele osób ustawiając takie sztuczne drzewko podkreśla tę jego sztuczność prostując gałęzie do tego stopnia, że przypomina ono drabinę.

źródło: NKJP: Ewa Bojar: W oczekiwaniu na święta, Trybuna Śląska, 2001-11-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sztuczność
sztuczności
D. sztuczności
sztuczności
C. sztuczności
sztucznościom
B. sztuczność
sztuczności
N. sztucznością
sztucznościami
Ms. sztuczności
sztucznościach
W. sztuczności
sztuczności

Inne uwagi

Zwykle lp

2. dialogu

Definicja

cecha czegoś, co nie robi wrażenia naturalnego i autentycznego, choć takie miało być

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

antonimy:  autentyzm

Cytaty

W sztuczności dialogów i w stereotypie scenerii arystokratycznego pałacu kryje się przecież celna obserwacja psychologiczna.

źródło: NKJP: Henryka Wach-Malicka: Mechanizm operetki, Dziennik Zachodni, 2001-06-11

Wielkim rozczarowaniem są także aktorzy. Przede wszystkim mydłkowaty Vincent Perez, któremu nie udało się wyjść poza papierowość i sztuczność postaci.

źródło: NKJP: Dariusz Pawłowski: Pieścichłop, a nie Tulipan, Dziennik Łódzki, 2004-05-08

Przede wszystkim brakuje widowiskowych plenerów, których przecież wokół Krakowa nie brakuje, efekty specjalne są co najwyżej średniej jakości. Mimo to rzadko czuje się sztuczność wykreowanego świata, doskonale zostały sportretowane pamiętne wydarzenia, np. biskupi ingres w katedrze wawelskiej czy kazanie pod krzyżem w Nowej Hucie.

źródło: NKJP: Rafał Stanowski: Opowieść o uczuciach, Dziennik Polski, 2005-06-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sztuczność
sztuczności
D. sztuczności
sztuczności
C. sztuczności
sztucznościom
B. sztuczność
sztuczności
N. sztucznością
sztucznościami
Ms. sztuczności
sztucznościach
W. sztuczności
sztuczności

Inne uwagi

Zwykle lp

3.a człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto jest nienaturalny, udaje jakieś uczucia lub jest nieszczery

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • fałsz i sztuczność

Cytaty

Terapia próbuje przebudować wartości, zmienić naturalny ład. Młodzi stają na granicy załamania, pomiędzy tym, w co wierzą, a tym, w co wierzyć im każą. Jednak w finale terapeuci gubią się w swojej własnej sztuczności.

źródło: NKJP: (RŁ): Co boli młodych?, Dziennik Zachodni, 2006-04-24

Jak przygotować się do tego typu sesji? Powstało wiele stron internetowych, które udzielają różnych rad. Nie zalecałbym jednak nadmiernego planowania, co zrobię i jak się będę zachowywał. Nastawienie tego typu wpływa na wyższą kontrolę, co może być odbierane jako swoista sztuczność.

źródło: NKJP: Marcin Bański: Pracodawca patrzy, Dziennik Zachodni, 2011-02-28

Ewa Batycka w niektórych scenach jest fantastyczna, nie brakuje jednak i chwil, w których nie umie pozbyć się sztuczności. Być może to jedynie efekt premierowej tremy, może zupełnie nowej przestrzeni, w której dopiero co zadebiutował Teatr Fabryka.

źródło: NKJP: Wanda Then: Papierowe kwiaty, Dziennik Zachodni, 2001-10-19

Sztuczność i nijakość to główna cecha prezentujących się w nim artystów, a gdy jeszcze doszły potknięcia wokalne [...] nuda przechodzi w zmęczenie.

źródło: NKJP: Dariusz Pawłowski: Sopot – pot i łzy, Dziennik Łódzki, 2005-09-05

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sztuczność
sztuczności
D. sztuczności
sztuczności
C. sztuczności
sztucznościom
B. sztuczność
sztuczności
N. sztucznością
sztucznościami
Ms. sztuczności
sztucznościach
W. sztuczności
sztuczności

Inne uwagi

Zwykle lp

3.b głosu

Definicja

cecha czegoś, co świadczy o czyjejś nienaturalności, udawaniu jakiegoś uczucia lub nieszczerości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  prostota

Połączenia

  • sztuczność sytuacji, zachowań

Cytaty

Zamierzona przez realizatorkę sztuczność zachowania gości generałowej w pierwszej części spektaklu aż bije po oczach. Egzaltowani, niby rozbawieni, kryją swoje prawdy pod pozorami swobody. Każdy tu od każdego w jakiś sposób zależy, pilnują więc bacznie, by nie powiedzieć za dużo.

źródło: NKJP: Henryka Wach-Malicka: Z notatnika recenzentki „Interpretacji” Przypadek Płatonowa, Dziennik Zachodni, 2010-03-17

Artystka rzadko tytułuje zdjęcia, a właściwe nie robi tego wcale. Uważa, że to trąci sztucznością.

źródło: NKJP: Henryka Wach - Malicka: Cały świat to fotografia, Dziennik Zachodni,2007-05-11

W electric boogie spodobała mi się przede wszystkim spontaniczność, nie ma w nim zmanierowania i sztuczności. Tego tańca nie nauczymy się z podręczników.

źródło: NKJP: Joanna Heler: Szpila się łamie, Dziennik Zachodni, 2003-10-09

Jurorów drażniła też sztuczność i przesadność interpretacji niektórych tekstów.

źródło: NKJP: Jolanta Pierończyk: Humor ma granice, Dziennik Zachodni, 2003-11-28

Jej głównym jednak atutem zdaje się niesłychana łatwość emisji głosu, pozwalająca na świetne unikanie tak operowych detali jak widoczny wysiłek śpiewu, czy niby pomocne, a rażące sztucznością ruchy ramionami i całym ciałem.

źródło: NKJP: X: Uwertury, arie i gwiazdy MUZYKA, Polska Głos Wielkopolski, 2007-03-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sztuczność
sztuczności
D. sztuczności
sztuczności
C. sztuczności
sztucznościom
B. sztuczność
sztuczności
N. sztucznością
sztucznościami
Ms. sztuczności
sztucznościach
W. sztuczności
sztuczności

Inne uwagi

Zwykle lp

4. tłumu

Definicja

cecha czegoś, co powstało w skutek jakichś nieprawidłowości lub zostało celowo wywołane

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

– A może ludzie instynktownie wyczuwają, że polska polityka to w dużej mierze teatr? Że te podziały, kłótnie są mocno na pokaz, a podskórnie całą klasę łączy sieć wzajemnych interesów? – Jeśli jest to teatr, to wyjątkowo realistyczny. Nie mam wrażenia sztuczności podziałów.

źródło: NKJP: Przemysław Wenerski: Walka na wielu frontach, Polska Głos Wielkopolski, 2004-04-23

Trochę dziwna jest sztuczność konfliktu pomiędzy Sarą a Johnem, bo w praktyce wygląda zawsze to w ten sposób, że jedno ma focha na drugiego: jak John chce porozmawiać z matką, to ta go odtrąca, bo przeżywa właśnie jakiś kryzys, a jak matka próbuje się zbliżyć do niego, to on wyskakuje ze swoimi żalami typu „na nic mi nie pozwalasz” lub „gdzie byłaś, jak cię potrzebowałem”.

źródło: Internet: forumarchiwum.gry-online.pl

Tu widać sztuczność problemu skali wzrostu kursu akcji Neuca w związku z procedowaniem ustawy AdA.

źródło: Internet: mgr.farm/content/za-co-neuca-sa-placila-czlonkom-nra

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sztuczność
sztuczności
D. sztuczności
sztuczności
C. sztuczności
sztucznościom
B. sztuczność
sztuczności
N. sztucznością
sztucznościami
Ms. sztuczności
sztucznościach
W. sztuczności
sztuczności

Inne uwagi

Zwykle lp

5. coś sztucznego

Definicja

coś, co zostało stworzone przez człowieka, by naśladować lub zastępować występującą w przyrodzie rzecz lub proces

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Wykonane wyłącznie własnoręcznie z tradycyjnych materiałów, bez jakichkolwiek sztuczności i gotowych dodatków, szopki bożonarodzeniowe można oglądać na specjalnej, pokonkursowej wystawie w kościele parafialnym w Ryglicach.

źródło: NKJP: (pach): Szopki po konkursie, Gazeta Krakowska, 2003-12-31

Może też być z miękkiej trawki morskiej, przewiewnej, choć mało trwałej, albo też z cieniutkiego płócienka. Wykluczone są wszelkie sztuczności i syntetyki. Fason? Im skromniejszy tym lepszy

źródło: NKJP: (GZ): Nagość z fasonem, Express Ilustrowany, 2003-07-04

Zawartość sproszkowanej zupy stanowi głównie glutaminian sodu oraz preparaty chemiczne nadające barwę, smak i zapach. Sama sztuczność.

źródło: NKJP: Marzena i Tadeusz Woźniakowie: Zupa przeciw starości (1), Dziennik Zachodni, 2004-02-28

Koniunktura cofnęła się nie dlatego, że przeminęła moda, tylko dlatego, że Polacy mają mało pieniędzy. A wiadomo, że wszelkie sztuczności i półprodukty są tańsze. Ale to jedyna ich przewaga.

źródło: NKJP: Jerzy Gawroński: Drewno - religia i filozofia, Gazeta Krakowska, 2006-11-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sztuczność
sztuczności
D. sztuczności
sztuczności
C. sztuczności
sztucznościom
B. sztuczność
sztuczności
N. sztucznością
sztucznościami
Ms. sztuczności
sztucznościach
W. sztuczności
sztuczności

Inne uwagi

Zwykle lm

Data ostatniej modyfikacji: 11.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json