UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pozrzucać

Chronologizacja

1600, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pozrzucam
pozrzucamy
2 os. pozrzucasz
pozrzucacie
3 os. pozrzuca
pozrzucają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pozrzucałem
+(e)m pozrzucał
pozrzucałam
+(e)m pozrzucała
pozrzucałom
+(e)m pozrzucało
pozrzucaliśmy
+(e)śmy pozrzucali
pozrzucałyśmy
+(e)śmy pozrzucały
2 os. pozrzucałeś
+(e)ś pozrzucał
pozrzucałaś
+(e)ś pozrzucała
pozrzucałoś
+(e)ś pozrzucało
pozrzucaliście
+(e)ście pozrzucali
pozrzucałyście
+(e)ście pozrzucały
3 os. pozrzucał
pozrzucała
pozrzucało
pozrzucali
pozrzucały

bezosobnik: pozrzucano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. pozrzucajmy
2 os. pozrzucaj
pozrzucajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. pozrzucałbym
bym pozrzucał
pozrzucałabym
bym pozrzucała
pozrzucałobym
bym pozrzucało
pozrzucalibyśmy
byśmy pozrzucali
pozrzucałybyśmy
byśmy pozrzucały
2 os. pozrzucałbyś
byś pozrzucał
pozrzucałabyś
byś pozrzucała
pozrzucałobyś
byś pozrzucało
pozrzucalibyście
byście pozrzucali
pozrzucałybyście
byście pozrzucały
3 os. pozrzucałby
by pozrzucał
pozrzucałaby
by pozrzucała
pozrzucałoby
by pozrzucało
pozrzucaliby
by pozrzucali
pozrzucałyby
by pozrzucały

bezosobnik: pozrzucano by

bezokolicznik: pozrzucać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: pozrzucawszy

gerundium: pozrzucanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. pozrzucanie
pozrzucania
D. pozrzucania
pozrzucań
C. pozrzucaniu
pozrzucaniom
B. pozrzucanie
pozrzucania
N. pozrzucaniem
pozrzucaniami
Ms. pozrzucaniu
pozrzucaniach
W. pozrzucanie
pozrzucania

imiesłów przymiotnikowy bierny: pozrzucany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. pozrzucany
pozrzucany
pozrzucany
pozrzucane
pozrzucana
D. pozrzucanego
pozrzucanego
pozrzucanego
pozrzucanego
pozrzucanej
C. pozrzucanemu
pozrzucanemu
pozrzucanemu
pozrzucanemu
pozrzucanej
B. pozrzucanego
pozrzucanego
pozrzucany
pozrzucane
pozrzucaną
N. pozrzucanym
pozrzucanym
pozrzucanym
pozrzucanym
pozrzucaną
Ms. pozrzucanym
pozrzucanym
pozrzucanym
pozrzucanym
pozrzucanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. pozrzucani
pozrzucani
pozrzucane
pozrzucane
D. pozrzucanych
pozrzucanych
pozrzucanych
pozrzucanych
C. pozrzucanym
pozrzucanym
pozrzucanym
pozrzucanym
B. pozrzucanych
pozrzucanych
pozrzucanych
pozrzucane
N. pozrzucanymi
pozrzucanymi
pozrzucanymi
pozrzucanymi
Ms. pozrzucanych
pozrzucanych
pozrzucanych
pozrzucanych

Pochodzenie

Zob. rzucić

1. wazony

Definicja

kolejno zrzucić na ziemię

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zrzucić

Połączenia

  • huragan, wiatr pozrzucał; samoloty pozrzucały
  • pozrzucać coś z budynków, z cokołów, z postumentów, z półek, ze stołu

Cytaty

[...] na prywatkach zwykle nie było się jak ruszyć ze strachu, by ze stołu nie pozrzucać kieliszków, a z parapetu doniczek.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: As w rękawie, 1998

Strażacy pozrzucali na ziemię popękane od temperatury ceramiczne dachówki.

źródło: NKJP: (ABS): Nie mają dokąd wrócić, Dziennik Bałtycki, 2002-02-07

Strzały były niecelne, ponieważ wierzchowce przestraszone hukiem omal nie pozrzucały jeźdźców z siodeł.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963

Był czas, że wznosiliśmy pomniki z zapałem godnym lepszej sprawy. Doczekali się ich wielcy, z których potem połowę z postumentów pozrzucano.

źródło: NKJP: MAW: Pomnikomania, Trybuna Śląska, 2002-04-25

Zwały śniegu trzeba teraz pozrzucać z budynków.

źródło: NKJP: (GeP): Kilka dni do normalności, Gazeta Krakowska, 2002-01-09

Składnia

bez ograniczeń + pozrzucać +
KOGO/CO + SKĄD

2. płaszcze

Definicja

zrzucić kolejno ubrania lub okrycia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zrzucić

Połączenia

  • pozrzucać mundury, płaszcze, ubrania

Cytaty

Żołnierze rozbitych dywizji pozrzucali niepotrzebne już płaszcze, szli całymi gromadami w porozpinanych, sukiennych mundurach.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Rozochoceni tancerze pozrzucali uroczyste marynarki, rozsypały się kunsztownie lakierowane, odświętne fryzury kuzynek.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

Pozrzucali więzienne pasiaki i w gaciach wędrowali przez pół kraju.

źródło: NKJP: Zygmunt Haupt: Baskijski diabeł: opowiadania i reportaże, 2007

Składnia

bez ograniczeń + pozrzucać +
CO[sub]pl[/sub]

3. igły

Definicja

jedno po drugim zrzucić coś, co wyrosło jako część organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zrzucić

Połączenia

  • pozrzucać igły, liście; poroża, rogi

Cytaty

Do saren się nie strzela, a rogaczy o tej porze nie można odróżnić od kóz, bo mają pozrzucane rogi.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Requiem dla ziemiaństwa, 2003

Szczególnie bezbronne są samce zwierzyny jeleniowatej: byki i rogacze. Straciły ozdobę męskości, pozrzucały poroża i parostki i trzeba będzie kilku miesięcy, żeby znowu imponowały wieńcami.

źródło: NKJP: (E): Trudna zima dla zwierzyny leśnej, Gazeta Krakowska, 2005-03-08

Polskich mrozów boi się inny gość, który w domu czuje się jedynie w Turcji i Libanie: cedr libański. Ma piękne szyszki, przypominające z kształtu jodłowe [...]. Większość liściastych rezydentów na zimę pozrzucało okrycia.

źródło: NKJP: Anna Gabińska: Drzewa śnią o wiośnie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-02-10

Składnia

bez ograniczeń + pozrzucać +
CO[sub]pl[/sub]

4. na kupę

Definicja

zgromadzić w sposób bezładny, rzucając kolejno jedną rzecz na drugą

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Cytaty

[...] pozrzucali na kupę torby i ciuchy.

źródło: NKJP: Młodzi GP, Gazeta Poznańska, 2006-03-13

Dalej zobaczyłem księgi zwalone na podłogę, jakby je kto wywrotką pozrzucał, otwarte albo i nie, bogato ilustrowane, usypane w nierówne kopce, a podchodzące do sufitu.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Składnia

bez ograniczeń + pozrzucać +
CO[sub]pl[/sub] + (na CO)
Data ostatniej modyfikacji: 08.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json