UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

niemota

Chronologizacja

1535, SPXVI

Pochodzenie

Zob. niemy

1. zaburzenie

Definicja

książk. 
brak zdolności mówienia albo rozumienia mowy, spowodowany uszkodzeniem mózgu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

Lekarz odpowiedział, że niemota, w której pogrążył się był pacjent, nie ma podłoża organicznego w postaci uszkodzenia ośrodków mózgowych w półkuli dominującej [...].

źródło: NKJP: Michał Komar: Wtajemniczenia, 2009

W teczce z gazetowymi wycinkami, którą zatytułowałem „Język”, miałem już wiele osobliwych materiałów, jak choćby sprawozdanie z pewnego czasopisma medycznego o niewytłumaczalnym przypadku uleczenia wrodzonej niemoty [...].

źródło: NKJP: Zbigniew Mentzel: Wszystkie języki świata, 2005

Niemota wynika z uszkodzenia mózgu.

źródło: Internet: netmama.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. niemota
niemoty
D. niemoty
niemot
C. niemocie
niemotom
B. niemotę
niemoty
N. niemotą
niemotami
Ms. niemocie
niemotach
W. niemoto
niemoty

Inne uwagi

Zwykle lp

2. niechęć

Definicja

książk. 
niemożność lub niechęć wypowiadania się

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Cytaty

Najgorsze jednak, że stanęłam nagle wobec perspektywy niemoty. Mimo że znałam język całkiem przyzwoicie, zbyt często czułam się jak dziecko próbujące uczestniczyć w rozmowach dorosłych.

źródło: NKJP: Kamila Sławińska: Nowy Jork. Przewodnik niepraktyczny, 2008

Znalazł się na wygnaniu, wśród obcych. I w tej sytuacji, niemoty, stara się powiedzieć coś, przemówić.

źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Zapiski dla zjawy, 2004

Poeci w zasadzie nie umieją interpretować poezji, ponieważ nastawieni są - ślepo, fanatycznie, fantastycznie, ironicznie i najpoważniej w świecie, z przerwami powodowanymi przez okresy niemoty, przez miesiące czy niekiedy nawet lata głuchoty i ignorancji - na czytanie świata.

źródło: NKJP: Czy poeci umieją interpretować poezję?, Dziennik Polski, 2002-12-24

Przeżywanie emocji strachu i lęku znajduje wyraz z jednej strony w przejawach zewnętrznych, na przykład w postaci blednięcia lub zaczerwienienia, drżenia rąk, szybkiego oddechu czy wręcz odwrotnie - trwania w osłupieniu, odrętwieniu i niemocie, z drugiej wewnętrznych, związanych na przykład z uczuciem ścisku w żołądku, palpitacją serca czy zaburzeniami jelitowymi.

źródło: NKJP: Lidia Cierpiałkowska: Psychopatologia, 2009

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. niemota
niemoty
D. niemoty
niemot
C. niemocie
niemotom
B. niemotę
niemoty
N. niemotą
niemotami
Ms. niemocie
niemotach
W. niemoto
niemoty

Inne uwagi

Zwykle lp

3. oferma

Definicja

pot.  pejorat. 
osoba powolna, niezdarna i nieumiejąca poradzić sobie w życiu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  cielę, cielęcina, lebiega, lebioda, niedojda, niedorajda, sierota, trąba

Cytaty

Ma z metr czterdzieści parę wzrostu, skudlone włosy i wygląda na kogoś, komu nie wiedzie się w życiu. Skąd to wiem? Wiem i tyle. Widzisz takiego niemotę na ulicy i od razu wiadomo, co o nim sądzić.

źródło: NKJP: Marek Bukowski: Wysłannik szatana, 1999

Każda niemota, która nie ma dzieci, zazdrości prawdziwym mężczyznom.

źródło: NKJP: Internet

Miał zwolnienie z wychowania fizycznego. Nauczyciel dawał kolegom piłkę, a Piotrkowi - grabie. - Grab liście - mówił. - Grab, niemoto.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Jest mi zimniej, Gazeta Wyborcza, 1997-12-23

Życiową niemotą to dopiero jest facet, który nie potrafi sobie sam uprać i ugotować.

źródło: Internet: netkobiety.pl

Rzadziej zaglądający do naszego województwa skarżą się na złe oznakowanie zjazdu z krajowej „siódemki” do miasta Miechowa. Mieliśmy nawet telefony od osób, które by dotrzeć do grodu nad Miechówką musiały zawracać aż spod Antolki. Dla tutejszych sprawa owa wydaje się oczywista i być może nieco śmieszna. - Jakiś niemota na trasie - można by skwitować.

źródło: NKJP: a nie chcę do Olkusza..., Dziennik Polski, 2000-09-28

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1, ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. niemota
niemoci
ndepr
niemoty
depr
D. niemoty
niemotów
niemot
C. niemocie
niemotom
B. niemotę
niemotów
niemoty
N. niemotą
niemotami
Ms. niemocie
niemotach
W. niemoto
niemoci
ndepr
niemoty
depr

Inne uwagi

Gdy wyraz odnosi się tylko do osoby/osób płci żeńskiej, używa się r.ż., M. B. W. lm niemoty, D. lm niemot; gdy zaś odnosi się do osoby/osób płci męskiej, do grupy osób obojga płci albo do osoby/osób bez wskazania na płeć, używa się r. m1, M. i W. lm. niemoci lub niemoty, D. i B. lm. niemotów albo r. ż., M. i W. lm niemoty, D. lm niemot, B. lm niemoty

Data ostatniej modyfikacji: 08.05.2021
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json