UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

docinać

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. ciąć

1. piłą

Definicja

doprowadzać do końca cięcie czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • docinać skrawki czegoś; krzewy, klomby, zboże; kość
  • docinać piłą, nożem, kosiarką, sierpami
  • docinać do końca

Cytaty

W razie potrzeby można docinać płytki piłką o drobnych ząbkach.

źródło: NKJP: Ewa Budnik: Urok kamienia, Dziennik Bałtycki, 2005-11-02

Pan Paweł najpierw rysuje na klocku kontury postaci, zaznacza ręce, heblarką docina kończyny, by następnie dłutem zagłębić się w szczegóły.

źródło: NKJP: (B.S.): Życie pachnące drewnem, Nowiny Raciborskie, 2007-01-30

Trzeba nadciąć piłką włośnicową, dalej delikatnie iglakiem. Nie wolno docinać do końca, tylko spróbować przełamać pierścień.

źródło: NKJP: Internet

Starannie oczyszczone mięso kroję na centymetrowej grubości eskalopki [...] Co drugiego eskalopka nie docinam do końca, a otrzymane plastry podwójne rozkładam i rozbijam na kotlet o dużo większej powierzchni.

źródło: NKJP: Kurt Scheller: Cielęcina z patelni, czyli sznycle i eskalopki, Gazeta Wyborcza, 1998-10-23

Ostateczną kosmetykę, a więc docinanie pozostałych, pojedynczych gałązek wykonujemy za pomocą małych sekatorów ogrodowych.

źródło: NKJP: (EBu): Jednym cięciem, Dziennik Bałtycki, 2000-05-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. docinam
docinamy
2 os. docinasz
docinacie
3 os. docina
docinają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. docinałem
+(e)m docinał
docinałam
+(e)m docinała
docinałom
+(e)m docinało
docinaliśmy
+(e)śmy docinali
docinałyśmy
+(e)śmy docinały
2 os. docinałeś
+(e)ś docinał
docinałaś
+(e)ś docinała
docinałoś
+(e)ś docinało
docinaliście
+(e)ście docinali
docinałyście
+(e)ście docinały
3 os. docinał
docinała
docinało
docinali
docinały

bezosobnik: docinano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę docinał
będę docinać
będę docinała
będę docinać
będę docinało
będę docinać
będziemy docinali
będziemy docinać
będziemy docinały
będziemy docinać
2 os. będziesz docinał
będziesz docinać
będziesz docinała
będziesz docinać
będziesz docinało
będziesz docinać
będziecie docinali
będziecie docinać
będziecie docinały
będziecie docinać
3 os. będzie docinał
będzie docinać
będzie docinała
będzie docinać
będzie docinało
będzie docinać
będą docinali
będą docinać
będą docinały
będą docinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. docinajmy
2 os. docinaj
docinajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. docinałbym
bym docinał
docinałabym
bym docinała
docinałobym
bym docinało
docinalibyśmy
byśmy docinali
docinałybyśmy
byśmy docinały
2 os. docinałbyś
byś docinał
docinałabyś
byś docinała
docinałobyś
byś docinało
docinalibyście
byście docinali
docinałybyście
byście docinały
3 os. docinałby
by docinał
docinałaby
by docinała
docinałoby
by docinało
docinaliby
by docinali
docinałyby
by docinały

bezosobnik: docinano by

bezokolicznik: docinać

imiesłów przysłówkowy współczesny: docinając

gerundium: docinanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. docinanie
docinania
D. docinania
docinań
C. docinaniu
docinaniom
B. docinanie
docinania
N. docinaniem
docinaniami
Ms. docinaniu
docinaniach
W. docinanie
docinania

imiesłów przymiotnikowy czynny: docinający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. docinający
docinający
docinający
docinające
docinająca
D. docinającego
docinającego
docinającego
docinającego
docinającej
C. docinającemu
docinającemu
docinającemu
docinającemu
docinającej
B. docinającego
docinającego
docinający
docinające
docinającą
N. docinającym
docinającym
docinającym
docinającym
docinającą
Ms. docinającym
docinającym
docinającym
docinającym
docinającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. docinający
docinający
docinające
docinające
D. docinających
docinających
docinających
docinających
C. docinającym
docinającym
docinającym
docinającym
B. docinających
docinających
docinających
docinające
N. docinającymi
docinającymi
docinającymi
docinającymi
Ms. docinających
docinających
docinających
docinających

imiesłów przymiotnikowy bierny: docinany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. docinany
docinany
docinany
docinane
docinana
D. docinanego
docinanego
docinanego
docinanego
docinanej
C. docinanemu
docinanemu
docinanemu
docinanemu
docinanej
B. docinanego
docinanego
docinany
docinane
docinaną
N. docinanym
docinanym
docinanym
docinanym
docinaną
Ms. docinanym
docinanym
docinanym
docinanym
docinanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. docinani
docinani
docinane
docinane
D. docinanych
docinanych
docinanych
docinanych
C. docinanym
docinanym
docinanym
docinanym
B. docinanych
docinanych
docinanych
docinane
N. docinanymi
docinanymi
docinanymi
docinanymi
Ms. docinanych
docinanych
docinanych
docinanych

odpowiednik aspektowy: dociąć

Składnia

bez ograniczeń + docinać +
CO + (CZYM)

2. dopasowywać

Definicja

tnąc, dopasowywać coś do czegoś innego

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Połączenia

  • docinać deskę, listewki, panel; blachy; płyty, kostkę; wykładzinę; folię; fragmenty czegoś
  • docinać nożem
  • docinać do (odpowiedniego,...) kształtu, rozmiaru
  • docinać z (obu,...) stron

Cytaty

Z pomocą tego urządzenia możemy wycinać fantazyjne kształty w drewnie, ale także docinać do żądanych wymiarów metalową blachę, rurki oraz glazurę.

źródło: NKJP: Aurelia Pawlak: Gąbka zamiast papieru, Polska Głos Wielkopolski, 2003-11-04

Są herby Łokietka, gmerk własnościowy (znak kupca), ślady dostosowywania wagi, gdy docinano siekierką do odpowiedniej wagi [...].

źródło: NKJP: (MM): Skarb w muzeum, Dziennik Polski, 2006-01-14

Obraz do starych ram w ołtarzu nie pasował. Był za szeroki, trzeba było ramę docinać, po trzy centymetry z obu stron, a na wysokość za krótki był.

źródło: NKJP: Elżbieta Kotarska: Litania Będkowska, Gazeta Wyborcza, 1994-03-26

[...] Docinał równo długą szybę na okno wystawowe. [...] U szklarza przycinane są także i szlifowane pod określony wymiar lustra, wszelkich kształtów szyby, a także przygotowywane są akwaria.

źródło: NKJP: Grzegorz Okoński: Miasto na gorąco, Gazeta Poznańska, 2002-03-30

Firma świadczy usługi w postaci docinania płyt na wymiary zlecone [...].

źródło: NKJP: (RASZ): Kunszt doceniony, Dziennik Polski, 2008-07-16

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. docinam
docinamy
2 os. docinasz
docinacie
3 os. docina
docinają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. docinałem
+(e)m docinał
docinałam
+(e)m docinała
docinałom
+(e)m docinało
docinaliśmy
+(e)śmy docinali
docinałyśmy
+(e)śmy docinały
2 os. docinałeś
+(e)ś docinał
docinałaś
+(e)ś docinała
docinałoś
+(e)ś docinało
docinaliście
+(e)ście docinali
docinałyście
+(e)ście docinały
3 os. docinał
docinała
docinało
docinali
docinały

bezosobnik: docinano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę docinał
będę docinać
będę docinała
będę docinać
będę docinało
będę docinać
będziemy docinali
będziemy docinać
będziemy docinały
będziemy docinać
2 os. będziesz docinał
będziesz docinać
będziesz docinała
będziesz docinać
będziesz docinało
będziesz docinać
będziecie docinali
będziecie docinać
będziecie docinały
będziecie docinać
3 os. będzie docinał
będzie docinać
będzie docinała
będzie docinać
będzie docinało
będzie docinać
będą docinali
będą docinać
będą docinały
będą docinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. docinajmy
2 os. docinaj
docinajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. docinałbym
bym docinał
docinałabym
bym docinała
docinałobym
bym docinało
docinalibyśmy
byśmy docinali
docinałybyśmy
byśmy docinały
2 os. docinałbyś
byś docinał
docinałabyś
byś docinała
docinałobyś
byś docinało
docinalibyście
byście docinali
docinałybyście
byście docinały
3 os. docinałby
by docinał
docinałaby
by docinała
docinałoby
by docinało
docinaliby
by docinali
docinałyby
by docinały

bezosobnik: docinano by

bezokolicznik: docinać

imiesłów przysłówkowy współczesny: docinając

gerundium: docinanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. docinanie
docinania
D. docinania
docinań
C. docinaniu
docinaniom
B. docinanie
docinania
N. docinaniem
docinaniami
Ms. docinaniu
docinaniach
W. docinanie
docinania

imiesłów przymiotnikowy czynny: docinający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. docinający
docinający
docinający
docinające
docinająca
D. docinającego
docinającego
docinającego
docinającego
docinającej
C. docinającemu
docinającemu
docinającemu
docinającemu
docinającej
B. docinającego
docinającego
docinający
docinające
docinającą
N. docinającym
docinającym
docinającym
docinającym
docinającą
Ms. docinającym
docinającym
docinającym
docinającym
docinającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. docinający
docinający
docinające
docinające
D. docinających
docinających
docinających
docinających
C. docinającym
docinającym
docinającym
docinającym
B. docinających
docinających
docinających
docinające
N. docinającymi
docinającymi
docinającymi
docinającymi
Ms. docinających
docinających
docinających
docinających

imiesłów przymiotnikowy bierny: docinany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. docinany
docinany
docinany
docinane
docinana
D. docinanego
docinanego
docinanego
docinanego
docinanej
C. docinanemu
docinanemu
docinanemu
docinanemu
docinanej
B. docinanego
docinanego
docinany
docinane
docinaną
N. docinanym
docinanym
docinanym
docinanym
docinaną
Ms. docinanym
docinanym
docinanym
docinanym
docinanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. docinani
docinani
docinane
docinane
D. docinanych
docinanych
docinanych
docinanych
C. docinanym
docinanym
docinanym
docinanym
B. docinanych
docinanych
docinanych
docinane
N. docinanymi
docinanymi
docinanymi
docinanymi
Ms. docinanych
docinanych
docinanych
docinanych

odpowiednik aspektowy: dociąć

Składnia

bez ograniczeń + docinać +
CO + (CZYM) + (do CZEGO)/(na CO)

3. słowami

Definicja

pot. 
sprawiać komuś przykrość złośliwymi wypowiedziami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dogryzać, dopieprzać, dosalać, przygadywać, przypieprzać

Połączenia

  • docinać żartami; ostrzem (satyry,...)
  • docinać pod nosem
  • systematycznie; delikatnie; ironicznie, złośliwie; nieprzyjemnie, zjadliwie, niemiłosiernie, perfidnie docinać
  • zacząć/zaczynać, przestać docinać
  • docinać, dogryzać; docinać, szydzić; docinać, wyśmiewać; dokuczać, docinać

Cytaty

Ludzie śmiali się i zataczali, dowcipkowali, docinali sobie żartami -słowem, cieszyli się na następną ucztę u sąsiada.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Dzikie banany, 1960

Nauczycielka docinała jej przy całej klasie, że bardziej dba o ubrania i pokazuje nogi niż przykłada się do nauki.

źródło: NKJP: (MST): Groźny nauczyciel i złe przepisy, Gazeta Krakowska, 2006-06-06

Elżunia Powoniakówna docina mu, że zetempowcy tak nie chodzą, na bikiniarza wygląda.

źródło: NKJP: Ewa Szkudlarek: Wskaźnik nawiązania we współczesnych tekstach polskich (na materiale współczesnej nowelistyki polskiej), 2002

Jak jadę autobusem z Patrykiem, a on akurat dostaje napadu złości, głośno krzyczy, rzuca się i płacze, to ludzie docinają, że jest rozpieszczony.

źródło: NKJP: Anna Tywanek: Obyczaje. Rodziny zastępcze, Mazowieckie To i Owo, 2002-08-07

- Nic ci nie przyjdzie z czytania, jesteś za stara. Profesorką nie będziesz - docina jej stary.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1954

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. docinam
docinamy
2 os. docinasz
docinacie
3 os. docina
docinają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. docinałem
+(e)m docinał
docinałam
+(e)m docinała
docinałom
+(e)m docinało
docinaliśmy
+(e)śmy docinali
docinałyśmy
+(e)śmy docinały
2 os. docinałeś
+(e)ś docinał
docinałaś
+(e)ś docinała
docinałoś
+(e)ś docinało
docinaliście
+(e)ście docinali
docinałyście
+(e)ście docinały
3 os. docinał
docinała
docinało
docinali
docinały

bezosobnik: docinano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę docinał
będę docinać
będę docinała
będę docinać
będę docinało
będę docinać
będziemy docinali
będziemy docinać
będziemy docinały
będziemy docinać
2 os. będziesz docinał
będziesz docinać
będziesz docinała
będziesz docinać
będziesz docinało
będziesz docinać
będziecie docinali
będziecie docinać
będziecie docinały
będziecie docinać
3 os. będzie docinał
będzie docinać
będzie docinała
będzie docinać
będzie docinało
będzie docinać
będą docinali
będą docinać
będą docinały
będą docinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. docinajmy
2 os. docinaj
docinajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. docinałbym
bym docinał
docinałabym
bym docinała
docinałobym
bym docinało
docinalibyśmy
byśmy docinali
docinałybyśmy
byśmy docinały
2 os. docinałbyś
byś docinał
docinałabyś
byś docinała
docinałobyś
byś docinało
docinalibyście
byście docinali
docinałybyście
byście docinały
3 os. docinałby
by docinał
docinałaby
by docinała
docinałoby
by docinało
docinaliby
by docinali
docinałyby
by docinały

bezosobnik: docinano by

bezokolicznik: docinać

imiesłów przysłówkowy współczesny: docinając

gerundium: docinanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. docinanie
docinania
D. docinania
docinań
C. docinaniu
docinaniom
B. docinanie
docinania
N. docinaniem
docinaniami
Ms. docinaniu
docinaniach
W. docinanie
docinania

imiesłów przymiotnikowy czynny: docinający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. docinający
docinający
docinający
docinające
docinająca
D. docinającego
docinającego
docinającego
docinającego
docinającej
C. docinającemu
docinającemu
docinającemu
docinającemu
docinającej
B. docinającego
docinającego
docinający
docinające
docinającą
N. docinającym
docinającym
docinającym
docinającym
docinającą
Ms. docinającym
docinającym
docinającym
docinającym
docinającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. docinający
docinający
docinające
docinające
D. docinających
docinających
docinających
docinających
C. docinającym
docinającym
docinającym
docinającym
B. docinających
docinających
docinających
docinające
N. docinającymi
docinającymi
docinającymi
docinającymi
Ms. docinających
docinających
docinających
docinających

odpowiednik aspektowy: dociąć

Składnia

bez ograniczeń + docinać +
KOMU + (CZYM)
bez ograniczeń + docinać +
KOMU + że ZDANIE
bez ograniczeń + docinać +
KOMU + MOWA WPROST
Data ostatniej modyfikacji: 11.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json