UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

syn

Chronologizacja

1304, SStp
Wyraz poświadczony również w tekście "Bogurodzicy", datowanym często na wiek XIII (niekiedy nawet na okres wcześniejszy), jednak jego najstarszy zachowany zapis pochodzi dopiero z 1407 r.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. syn
synowie
ndepr
syny
depr
D. syna
synów
C. synowi
synom
B. syna
synów
N. synem
synami
Ms. synu
synach
W. synu
synowie
ndepr
syny
depr

Pochodzenie

psł. synъ (D. l.p. *synu)

Dawny temat rzeczownikowy na *-ŭ-.

1. w rodzinie

Definicja

dziecko płci męskiej w stosunku do swoich rodziców

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  synuś
sprzeczne:  córka
hiperonimy:  dziecko

Połączenia

  • jedyny; pierworodny; nieślubny; naturalny, przybrany, rodzony, własny; kochający, kochany, ukochany; młodszy, najmłodszy, najstarszy, starszy; nieletni; dorosły; dobry, zły; posłuszny; wyrodny syn
  • syn jedynak
  • syn i matka, syn i ojciec, syn i córka, syn i synowa, syn i żona; matka i syn, ojciec i syn, córka i syn, żona i syn
  • urodziny; ślub, wesele; choroba, śmierć syna
  • dochować się, doczekać się syna
  • spłodzić, urodzić; wychować; kochać; mieć; stracić syna

Cytaty

Zainteresowanie końmi przechodziło w naszej rodzinie z ojca na syna, pokoleniowo, ale dopiero nam udało się zrealizować marzenie i założyć hodowlę koni przygotowywanych do wyścigów.

źródło: NKJP: Współpracownik: Hodowcy championów z Maliniaka: Night Express spod Ciechanowa, Tygodnik Ciechanowski, 2006-12-03

Gruzińskie powiedzenie mówi, że mężczyzna może się uznać za prawdziwego mężczyznę, gdy zasadzi drzewo, spłodzi syna i zbuduje dom.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.08.1996

Tereska ze swoim nieślubnym synem Mareczkiem zamieszkała z rodzicami i panią Genowefą, u której zaczęły występować objawy demencji starczej.

źródło: Jerzy Sosnowski: Linia nocna, 2002

Jego ojciec ze związków z innymi kobietami miał jeszcze dwudziestu synów, ale naczelną władzę powierzył Pompiliuszowi.

źródło: NKJP: Krzysztof Pawłowski: Retoryka starożytna w kronice Kadłubka. Sztuka narracji, 2004

Intelektualna elita spotykała się zazwyczaj w poniedziałki, u Władysława Mickiewicza, syna wielkiego Adama, nestora kolonii.

źródło: NKJP: Maria Rostworowska: Portret za mgłą. Opowieść o Oldze Boznańskiej, 2003

Składnia

bez ograniczeń + syn +
CZYJ
bez ograniczeń + syn +
KOGO

Skróty

s.

2. szanowany przedstawiciel

Definicja

książk. 
przedstawiciel, często zasłużony i znaczący, a nawet wybitny, jakiegoś kraju, regionu, narodu lub epoki, z którymi zwykle jest związany pochodzeniem i działalnością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną

Połączenia

  • wielki, największy; wybitny, najwybitniejszy; wspaniały; zasłużony syn
  • syn doby czego, epoki czego; wsi; ziemi; Polski; narodu

Cytaty

Noc z 2 na 3 maja tego roku będzie 80. rocznicą zwycięskiego zrywu Śląska, śląskich powstańców pod dowództwem najwybitniejszego syna ziemi śląskiej Wojciecha Korfantego.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 25.04.2001

Korowód postaci historycznych, z królową Jadwigą i biskupem Marcinem Kromerem, żołnierzami z I wojny światowej i bodaj najsławniejszym synem ziemi gorlickiej Ignacym Łukasiewiczem, przypominał o pięknych kartach zapisanych w dziejach Polski.

źródło: NKJP: Gra w jednej drużynie, Dziennik Polski, 2002-03-04

Już ten cząstkowy przegląd wykazuje naocznie, że autor był nieodrodnym synem epoki, pisarzem potwierdzającym swym dziełem niezwykłe umiejętności stylistyczne i retoryczne, które w pełni usprawiedliwiają uznanie go za najwybitniejszego przedstawiciela humanizmu w Polsce przełomu XII i XIII w.

źródło: NKJP: Krzysztof Pawłowski: Retoryka starożytna w kronice Kadłubka. Sztuka narracji, 2004

Gdy na ojczyznę spadła hitlerowska nawała, ten nieodrodny syn polskiej wsi nie złożył broni, nie poddał się ani wrogowi, ani okolicznościom.

źródło: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 29.02.2000

Nawiązuje do odczytanego na zjeździe tekstu słynnych „Wskazań” Władysława Orkana, uzmysławia, że pomnik wielkiego syna Gorców w Nowym Targu ufundowali w 1934 r. członkowie Związku Podhalan w Ameryce.

źródło: NKJP: „Tatrzański Orzeł”, Dziennik Polski, 2001-01-17

Składnia

bez ograniczeń + syn +
CZEGO

Frazeologizmy

psi syn
kurwi syn
suczy syn
psi syn
kurwi syn
suczy syn
Syn Boży
Syn Człowieczy
syn chrzestny
syn ciemności
syn pułku
w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego
Data ostatniej modyfikacji: 02.10.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json