UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przycichnąć

Chronologizacja

1811, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przycichnę
przycichniemy
2 os. przycichniesz
przycichniecie
3 os. przycichnie
przycichną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przycichłem
przycichnąłem
+(e)m przycichł
+(e)m przycichnął
przycichłam
przycichnęłam
+(e)m przycichła
+(e)m przycichnęła
przycichłom
przycichnęłom
+(e)m przycichło
+(e)m przycichnęło
przycichliśmy
przycichnęliśmy
+(e)śmy przycichli
+(e)śmy przycichnęli
przycichłyśmy
przycichnęłyśmy
+(e)śmy przycichły
+(e)śmy przycichnęły
2 os. przycichłeś
przycichnąłeś
+(e)ś przycichł
+(e)ś przycichnął
przycichłaś
przycichnęłaś
+(e)ś przycichła
+(e)ś przycichnęła
przycichłoś
przycichnęłoś
+(e)ś przycichło
+(e)ś przycichnęło
przycichliście
przycichnęliście
+(e)ście przycichli
+(e)ście przycichnęli
przycichłyście
przycichnęłyście
+(e)ście przycichły
+(e)ście przycichnęły
3 os. przycichł
przycichnął
przycichła
przycichnęła
przycichło
przycichnęło
przycichli
przycichnęli
przycichły
przycichnęły

bezosobnik: przycichnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przycichnijmy
2 os. przycichnij
przycichnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przycichłbym
przycichnąłbym
bym przycichł
bym przycichnął
przycichłabym
przycichnęłabym
bym przycichła
bym przycichnęła
przycichłobym
przycichnęłobym
bym przycichło
bym przycichnęło
przycichlibyśmy
przycichnęlibyśmy
byśmy przycichli
byśmy przycichnęli
przycichłybyśmy
przycichnęłybyśmy
byśmy przycichły
byśmy przycichnęły
2 os. przycichłbyś
przycichnąłbyś
byś przycichł
byś przycichnął
przycichłabyś
przycichnęłabyś
byś przycichła
byś przycichnęła
przycichłobyś
przycichnęłobyś
byś przycichło
byś przycichnęło
przycichlibyście
przycichnęlibyście
byście przycichli
byście przycichnęli
przycichłybyście
przycichnęłybyście
byście przycichły
byście przycichnęły
3 os. przycichłby
przycichnąłby
by przycichł
by przycichnął
przycichłaby
przycichnęłaby
by przycichła
by przycichnęła
przycichłoby
przycichnęłoby
by przycichło
by przycichnęło
przycichliby
przycichnęliby
by przycichli
by przycichnęli
przycichłyby
przycichnęłyby
by przycichły
by przycichnęły

bezosobnik: przycichnięto by

bezokolicznik: przycichnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

przycichłszy
przycichnąwszy

gerundium: przycichnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przycichnięcie
przycichnięcia
D. przycichnięcia
przycichnięć
C. przycichnięciu
przycichnięciom
B. przycichnięcie
przycichnięcia
N. przycichnięciem
przycichnięciami
Ms. przycichnięciu
przycichnięciach
W. przycichnięcie
przycichnięcia

odpowiednik aspektowy: przycichać

Pochodzenie

Zob. cichy

1. o dźwięku

Definicja

stać się słabiej słyszalnym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • dźwięk, głos, grzmot, gwar, hałas, huk, krzyk, okrzyk, ryk, stukot, szum, tupot przycichł; muzyka, wrzawa przycichła; kroki, odgłosy przycichły
  • oddalić się i przycichnąć

Cytaty

Łoskot dalekiej burzy przycichł na krótko, po chwili jednak znowu ozwało się głuche dudnienie grzmotów.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1967

Nie wiadomo dlaczego odniósł wrażenie, że muzyka przycichła i umilkły odgłosy z kuchni.

źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001

Ja... - jej głos załamał się, przycichł niemal do granic szeptu. - Jestem żołnierzem.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

W sali przycichło, kiedy Miedza, pochylony nieco do przodu, wsparty o stół przykryty zielonym suknem, zaczął mówić.

źródło: NKJP: Kazimierz Orłoś: Cudowna melina, 1988

Składnia

bez ograniczeń + przycichnąć +
(GDZIE)
Ø + przycichnąć +
(GDZIE)

2. o dziecku

Definicja

zacząć zachowywać się ciszej lub spokojniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Cytaty

Magia tego miejsca oddziaływała także i na innych ludzi, bo krocząca obok mnie Ela przycichła i pogrążyła się w pogodnej zadumie.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Diego przycichł naraz, jakby zniecierpliwiony, legł przy ścianie bez słowa.

źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tabu, 1965

Ryczeli na siebie w dwóch albo trzech językach i wymieniali sumy, których nie byłem już w stanie odgadnąć, a w końcu zaczęło im chyba brakować oddechu, bo przycichli i oklapli jak po rzeczywistej bójce.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Taksim, 2009

Profesor zrobił się zupełnie siwiuteńki, przycichł, skulił się, jeszcze bardziej zmalał.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Matka nie dbała już tak o stroje. Zszarzała i przycichła.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Podróż, 1958

3. o bólu

Definicja

stać się mniej intensywnym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • ból, wiatr przycichł

Cytaty

[...] kaloryfery grzały tak, że wiatr przestał hulać mi po kościach, poczułem, jak mięknie i wygładza się na mnie skóra i nawet ssanie w żołądku przycichło.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Niebawem ból rozbitego nosa przycichł, a cała twarz odrętwiała.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Tkacz iluzji, 2004

Zagadywanie pogody niewiele pomogło. Śnieg prószy, tak jak prószył. Tyle że wiatr przycichł.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

Co będzie, jeśli okażą się zdatni do noszenia karabinu, nim ta zawierucha na świecie przycichnie?

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

4. o skandalu

Definicja

przestać być przedmiotem zainteresowania opinii publicznej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

  • skandal przycichł; afera, sprawa przycichła

Cytaty

Najspokojniej jest w Nowej Zelandii. Tam za kilka lat, gdy ta cała afera przycichnie, możesz nawet powystępować jako jakiś tam aborygen.

źródło: NKJP: Ariadna Lewańska: Sonata dla Natalii, 1965

Na pytanie komisji senackiej odpowiedział: „nic mi o tym nie wiadomo, że ludzkie mięso było używane do przygotowywanego przez nas pożywienia”. Pośrednio w swych pamiętnikach rzucił jednak cień podejrzenia na lekarza ekspedycji, z którym był w konflikcie. W końcu skandal przycichł.

źródło: NKJP: Jan Marcin Węsławski, Adam Wajrak: Polarnicy, Gazeta Wyborcza, 1998-12-04

Spłacił twoje długi, ale ty wciąż się bałeś i ukrywałeś... - Chciałem, by wszystko nieco przycichło - odpowiedział.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

Data ostatniej modyfikacji: 27.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json