UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

aeroplan

Chronologizacja

1900, SJPWar

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. aeroplan
aeroplany
D. aeroplanu
aeroplanów
C. aeroplanowi
aeroplanom
B. aeroplan
aeroplany
N. aeroplanem
aeroplanami
Ms. aeroplanie
aeroplanach
W. aeroplanie
aeroplany

Pochodzenie

internac.

ang. aeroplane

niem. Aeroplan

z fr. aéroplane

gr. aēr 'powietrze'

Drugi człon wyrazu to prawdopodobnie fr. przymiotnik plan 'płaski' w formie rodzaju żeńskiego; płaski kształt aeroplanu odróżniał go od dotychczasowych okrągłych aerostatów (sterowców).

Definicja

przest. 
samolot

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  płatowiec, samolot, stalowy ptak

Połączenia

  • dwupłatowy; wojskowy; niemiecki, polski, rosyjski...; szybujący aeroplan
  • lot aeroplanu
  • aeroplan wzbił się; aeroplany latają
  • latać, przylecieć aeroplanem

Cytaty

Lot aeroplanem był ukoronowaniem parotygodniowego pobytu w Warszawie, gdzie osiemnastoletni Jerzy już za zgodą rodziców miał zaznać prawdziwego dorosłego życia.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Waldorff, ostatni baron Peerelu, 2008

31 lipca 1894 r. rozpędzony do prędkości 67 km/godz. aeroplan wzbił się w powietrze, przeleciał 60 m i rozbił o ziemię, na szczęście nie zabijając żadnego z trzech członków załogi.

źródło: NKJP: Jan M. Długosz: Długi lot nielotów, Polityka, 2008-10-25

Nikt nigdy nie widział samolotu z bliska, nikt nigdy nie dotknął dłonią jego gondoli, stateczników czy drewnianego śmigła. [...] nikt nie zobaczył lądującej maszyny, która sunie niezdarnie po trawiastym lotnisku. O samolotach, czyli aeroplanach, czytało się we wspaniałych powieściach przygodowych albo w pismach młodzieżowych, czasem pokazano je w filmie [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Kronika wypadków miłosnych, 1974

W programie festynu, na który zapraszamy i dorosłych i dzieci, przewidujemy wiele atrakcji, między innymi paradę dawnych aeroplanów i automobili oraz wyścig zabytkowych maszyn [...].

źródło: NKJP: Aeroplany i automobile, Dziennik Polski, 2000-08-26

Data ostatniej modyfikacji: 16.09.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json