UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

bryznąć

rzadziej bryzgnąć

Chronologizacja

2 połowa XVIII w., Bańk

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bryznę
bryźniemy
2 os. bryźniesz
bryźniecie
3 os. bryźnie
bryzną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bryznąłem
+(e)m bryznął
bryznęłam
+(e)m bryznęła
bryznęłom
+(e)m bryznęło
bryznęliśmy
+(e)śmy bryznęli
bryznęłyśmy
+(e)śmy bryznęły
2 os. bryznąłeś
+(e)ś bryznął
bryznęłaś
+(e)ś bryznęła
bryznęłoś
+(e)ś bryznęło
bryznęliście
+(e)ście bryznęli
bryznęłyście
+(e)ście bryznęły
3 os. bryznął
bryznęła
bryznęło
bryznęli
bryznęły

bezosobnik: bryźnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. bryźnijmy
2 os. bryźnij
bryźnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. bryznąłbym
bym bryznął
bryznęłabym
bym bryznęła
bryznęłobym
bym bryznęło
bryznęlibyśmy
byśmy bryznęli
bryznęłybyśmy
byśmy bryznęły
2 os. bryznąłbyś
byś bryznął
bryznęłabyś
byś bryznęła
bryznęłobyś
byś bryznęło
bryznęlibyście
byście bryznęli
bryznęłybyście
byście bryznęły
3 os. bryznąłby
by bryznął
bryznęłaby
by bryznęła
bryznęłoby
by bryznęło
bryznęliby
by bryznęli
bryznęłyby
by bryznęły

bezosobnik: bryźnięto by

bezokolicznik: bryznąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: bryznąwszy

gerundium: bryźnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. bryźnięcie
bryźnięcia
D. bryźnięcia
bryźnięć
C. bryźnięciu
bryźnięciom
B. bryźnięcie
bryźnięcia
N. bryźnięciem
bryźnięciami
Ms. bryźnięciu
bryźnięciach
W. bryźnięcie
bryźnięcia

odpowiednik aspektowy: bryzgać

Pochodzenie

Zob. bryzgać

1.a o kranie

Definicja

spowodować wyrzucenie pod ciśnieniem drobnych cząstek cieczy

Warianty

  • rzadziej bryzgnąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  prysnąć

Cytaty

Ani na sekundę nie spuszczając kota z oka, umył się i włożył piżamę, po czym zamoczył ręce w wodzie i bryznął ociekającymi kropelkami na przyczajone na łóżku zwierzę.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996

Kiedy błądził między strzelistymi arkadami rozwalonego [...], z nadpalonych krokwi zerwał się jastrząb i bryznął mu w twarz kroplami z kałuży, z której się, bezpieczny, poił.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Czy ja, kurna, komuś dziecko zjadłem, że mi takiego głupola dali?! - bryznął na niego śliną sierżant.

źródło: NKJP: Robert Urbański, Jacek Kondracki: Operacja „Dunaj”, 2009

Przeciążenie z czterech g spadło do dwóch, sprężony tlen bryznął lodowym wrzątkiem z dysz, stawonogie łapy wysunęły się rozkrocznie pod rufą, a gdy uderzyły o twardy grunt, silnik rzygnął ostatni raz i zamilkł.

źródło: NKJP: Stanisław Lem: Fiasko, 1987

Składnia

bez ograniczeń + bryznąć +
CZYM

1.b o krwi

Definicja

o cieczy: zostać wyrzuconym pod ciśnieniem w powietrze, a następnie rozprzestrzenić się

Warianty

  • rzadziej bryzgnąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bluzgnąć, bluznąć, trysnąć

Połączenia

  • krew, woda bryznęła
  • bryznąć spod kopyt, spod kół

Cytaty

Musiała z impetem wskoczyć do wanny, bo woda bryznęła na zasłonę [...].

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Serpente w raju, 2001

Struga brudnej wody bryznęła na płaszczyk, ale ona szła dalej, jakby nic się nie stało.

źródło: NKJP: Marek Miller: Pierwszy milion, czyli Cłopcy z Mielczarskiego: to było nieprawdopodobne, to piękne, to było coś, czego u nas jeszcze nie było, 1999

Krew bryznęła na ścianę, plamiąc obrazek od pierwszej komunii i wycięte z żurnala zdjęcie Rudolfa Valentino.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Nieraz błoto bryźnie spod kopyt albo mundur pobrudzi się od oślinionego pyska.

źródło: NKJP: mat: Konie do zadań specjalnych, Wieczór Trójmiasta, 1998-10-27

Składnia

bez ograniczeń + bryznąć +
(GDZIE)
bez ograniczeń + bryznąć +
(SKĄD)
Data ostatniej modyfikacji: 18.12.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json