UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

doświadczenie

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. doświadczenie
doświadczenia
D. doświadczenia
doświadczeń
C. doświadczeniu
doświadczeniom
B. doświadczenie
doświadczenia
N. doświadczeniem
doświadczeniami
Ms. doświadczeniu
doświadczeniach
W. doświadczenie
doświadczenia

Pochodzenie

Zob. doświadczyć

1. życiowe

Definicja

umiejętności i wiedza zdobyte dzięki długiej pracy lub uczestniczeniu w różnych wydarzeniach

Wymowa

[dośfiatczenie], pot. [dośfiatczczenie]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • dyplomatyczne, historyczne, społeczne, zawodowe, życiowe; duże, małe, niewielkie; wieloletnie doświadczenie
  • doświadczenie w handlu, w grze, w polityce
  • brak doświadczenia; wymiana doświadczeń
  • nabyć doświadczenia
  • mieć, wykorzystać, wynieść, zdobyć, zyskać doświadczenie
  • dzielić się, wymieniać się doświadczeniami; dorównać komuś doświadczeniem

Cytaty

Podpułkownik von Richthofen tłumaczył niepowodzenie akcji brakiem doświadczenia niemieckich lotników oraz niską jakością przyrządów celowniczych.

źródło: NKJP: Krzysztof Rogucki: Bydgoska Guernica, Akant, 2009

Zabieg polega na zniszczeniu cząsteczek barwnika przez wiązkę światła o odpowiednio dobranej długości. Wymaga to jednak bardzo dużego doświadczenia od lekarza i dobrego sprzętu.

źródło: KWSJP: Andrzej Sankowski, Sławomir Łoń: Sztuka czy medycyna: przewodnik po chirurgii estetycznej, 1995

Trzeba było ponadto wiele doświadczenia życiowego i historycznego, wiele dojrzałości, bardzo szerokich horyzontów, by obok racji własnej strony zrozumieć i uznać przeciwstawne racje drugiej.

źródło: KWSJP: Zbigniew Załuski: Czterdzisty czwarty, 1968

Każda depresja mija, to pan wie z własnego doświadczenia, i tak będzie tym razem.

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Déjà vu i inne opowiadania, 2003

Składnia

bez ograniczeń + doświadczenie +
w CZYM

2. bolesne

Definicja

wydarzenie mające konsekwencje w czyimś życiu

Wymowa

[dośfiatczenie], pot. [dośfiatczczenie]

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • bolesne, ekscytujące, przykre, trudne doświadczenie; wojenne doświadczenia
  • nauczony doświadczeniem

Cytaty

Nie było to dla mnie specjalnie bolesne doświadczenie - godziłem się na to, co mnie spotyka, a przynajmniej zaczynałem się godzić.

źródło: KWSJP: Wojciech Wanat: Rok w Monarze, 2006

Nie chcę być złym prorokiem, ale już miałaś przykre doświadczenie.

źródło: KWSJP: Wiesława Maria Korczyńska: Wróć..., 2001

Fisher wspomniał, że sam był kilka razy w takiej sytuacji. Powinniśmy mu wierzyć, że za każdym razem wychodził z tych doświadczeń silniejszy i mądrzejszy.

źródło: KWSJP: Mariusz Ziomecki: Lato nieśmiertelnych, 2002

Naród polski musiał przejść jeszcze wiele gorzkich doświadczeń zanim nadszedł rok 1914, a wraz z nim wojna ludów, o którą tak żarliwie modlił się Mickiewicz.

źródło: KWSJP: Stanisław Ledóchowski: Kolekcjoner polski, Relaks i Kolekcjoner Polski, 1988, nr 11

Kościół w Polsce dzielił tragiczne losy całego narodu, ponosił ofiary, ale również uczestniczył aktywnie w walce przeciw okupantom, stanowił oparcie dla narodu w najtrudniejszych doświadczeniach wojennych.

źródło: NKJP: Daniel Olszewski: Dzieje chrześcijaństwa w zarysie, 1996

3. chemiczne

Definicja

próba przeprowadzona w celu zaobserwowania lub udokumentowania jakichś zjawisk

Wymowa

[dośfiatczenie], pot. [dośfiatczczenie]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka działalność naukowa

Połączenia

  • doświadczenie badawcze, chemiczne, fizyczne
  • doświadczenie z bronią jądrową, z chlorem, ze szczepionką, z wiązkami neutronów; doświadczenia nad trwałością tworzyw, nad dziedziczeniem, nad radioaktywnością, nad biosyntezą białka
  • wyniki doświadczeń
  • doświadczenia na królikach, na małpach, na zwierzętach
  • doświadczenia pokazały, dowiodły
  • przeprowadzić/przeprowadzać doświadczenie

Cytaty

Podstawowe badania, dzięki którym dostajemy informacje na temat budowy komórki, liczby chromosomów lub eksperymenty mające na celu wyizolowanie pewnych genów - to nie są dochodowe doświadczenia. Ich wyników najczęściej nie można spożytkować praktycznie.

źródło: KWSJP: Damian Strączek (red.): Klonowanie: na podst. rozmów z Haliną Krzanowską i Marianem Tischnerem, 1998

Ammerhatten robił takie doświadczenia na małpach i kotach. Poddawał je działaniu olbrzymich pól magnetycznych, aż traciły pamięć.

źródło: KWSJP: Stanisław Lem: Niezwyciężony, 1964

Doświadczenia na zwierzętach, które wiążą się z cierpieniem fizycznym i psychicznym, są pogwałceniem praw zwierzęcia zarówno w przypadku doświadczeń medycznych, naukowych, handlowych jak i wszystkich innych.

źródło: KWSJP: Wojciech Radecki: Wykroczenia przeciwko środowisku: przewodnik po przepisach, 1995

W dniu, w którym zacząłem prowadzić doświadczenia nad wirusowym wenezuelskim zakażeniem mózgu, 14 pracowników laboratorium, łącznie ze mną, zakaziło się i zachorowało.

źródło: NKJP: Anna Bikont, Sławomir Zagórski: Sadźmy przyjacielu szczepionki, Gazeta Wyborcza, 1998-05-15

Nieoficjalnie mówi się, że poznańska klinika [...] zamierza starać się o zgodę na przeprowadzenie doświadczeń z nowym lekiem zwalczającym raka.

źródło: KWSJP: Agata Pustułka: Odpłatna nadzieja, prasa, 1998

Składnia

bez ograniczeń + doświadczenie +
na KIM/CZYM
bez ograniczeń + doświadczenie +
z CZYM | nad CZYM

Frazeologizmy

doświadczenie wewnętrzne
doświadczenie rozumowe
doświadczenie zmysłowe
doświadczenie zewnętrzne
Data ostatniej modyfikacji: 20.10.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json