UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

absolutystyczny

Chronologizacja

1900, SJPWar

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. absolutystyczny
absolutystyczny
absolutystyczny
absolutystyczne
absolutystyczna
D. absolutystycznego
absolutystycznego
absolutystycznego
absolutystycznego
absolutystycznej
C. absolutystycznemu
absolutystycznemu
absolutystycznemu
absolutystycznemu
absolutystycznej
B. absolutystycznego
absolutystycznego
absolutystyczny
absolutystyczne
absolutystyczną
N. absolutystycznym
absolutystycznym
absolutystycznym
absolutystycznym
absolutystyczną
Ms. absolutystycznym
absolutystycznym
absolutystycznym
absolutystycznym
absolutystycznej
W. absolutystyczny
absolutystyczny
absolutystyczny
absolutystyczne
absolutystyczna
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. absolutystyczni
absolutystyczni
absolutystyczne
absolutystyczne
D. absolutystycznych
absolutystycznych
absolutystycznych
absolutystycznych
C. absolutystycznym
absolutystycznym
absolutystycznym
absolutystycznym
B. absolutystycznych
absolutystycznych
absolutystycznych
absolutystyczne
N. absolutystycznymi
absolutystycznymi
absolutystycznymi
absolutystycznymi
Ms. absolutystycznych
absolutystycznych
absolutystycznych
absolutystycznych
W. absolutystyczni
absolutystyczni
absolutystyczne
absolutystyczne

Pochodzenie

Od: absolutyzm

1. monarcha

Definicja

polit. 
związany z absolutyzmem - systemem rządów, w którym niepodzielną władzę sprawuje monarcha

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  autokratyczny, monarchiczny, samowładny

Połączenia

  • absolutystyczny monarcha, władca; absolutystyczna monarchia, władza; absolutystyczne imperium, księstwo, państwo; dążenia, koncepcje, plany, pretensje, racje, rządy, tendencje, zakusy, zapędy

Cytaty

Wykorzystując dalsze osłabienie chylącej się ku upadkowi Polski, elektor brandenburski Fryderyk III w 1701 koronował się na króla Prus, stając się władcą nowoczesnego, absolutystycznego państwa.

źródło: NKJP: Jan Bałdowski: Warmia, Mazury, Suwalszczyzna, 1996

Chciała niewolniczo kopiować nad Wisłą francuski styl gry politycznej. Nasze dziewiętnastowieczne dziejopisarstwo zarzucało jej jednak co innego: popieranie tendencji absolutystycznych, sprzecznych z polskimi tradycjami i „duchem narodu”.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Niechętnie odnosił się do króla Stanisława Augusta i pochwalał czujność polskiej szlachty przed absolutystycznymi zakusami królów (np. Augusta III).

źródło: NKJP: Marian Henryk Serejski: Europa a rozbiory Polski, 2009

2. pogląd

Definicja

filoz. 
związany z absolutyzmem - poglądem, według którego dobro, piękno i prawda są wartościami niezmiennymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka filozofia

Relacje znaczeniowe

antonimy:  relatywistyczny

Połączenia

  • stanowisko absolutystyczne

Cytaty

Nie muszę dodawać, że stanowisko to podzielam. Nie wyklucza ono wszakże zajmowania przez filozofów w tym sporze czy to stanowiska absolutystycznego , czy relatywistycznego, nie wyklucza akceptowania jednej z opcji mitycznych.

źródło: NKJP: Roman Zimand, Stefan Amsterdamski: Dyskusja I: Kołakowski: Almanach Humanistyczny „Bez wiedzy i zgody...”, nr 5, 1986

Jego etyka ma zatem charakter absolutystyczny, obiektywny i chrześcijański.

źródło: NKJP: Andrzej Muszala: Medycyna a globalizacja, 2003

Niemożność jednoznacznego rozstrzygnięcia sporów światopoglądowych - czy inaczej: dotyczących wartości - prowadzi do postulatu ich nieskrępowanego głoszenia. Pozostaje więc w jaskrawej sprzeczności z poglądem absolutystycznym na temat wartości.

źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia: po co nam filozofia, 1997

Data ostatniej modyfikacji: 02.04.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json