UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

upalać

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. palić

1. kawę

Definicja

poddawać działaniu wysokiej temperatury w celu nadania określonych, pożądanych właściwości

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

  • upalać kawę
  • świeżo upalona mokka, źle upalona kawa

Cytaty

Pożegnanie z Afryką ma własną palarnię kawy, w której upala się porcje po 10 kg.

źródło: NKJP: Joanna Podgórska: Napary chimeryczne, Polityka , 2001-12-22

Jeżeli cukier jest upalany na potrzeby ciasta piernika, przepis prawdopodobnie przewiduje w tym miejscu zalanie upalonego cukru wodą.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. upalam
upalamy
2 os. upalasz
upalacie
3 os. upala
upalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. upalałem
+(e)m upalał
upalałam
+(e)m upalała
upalałom
+(e)m upalało
upalaliśmy
+(e)śmy upalali
upalałyśmy
+(e)śmy upalały
2 os. upalałeś
+(e)ś upalał
upalałaś
+(e)ś upalała
upalałoś
+(e)ś upalało
upalaliście
+(e)ście upalali
upalałyście
+(e)ście upalały
3 os. upalał
upalała
upalało
upalali
upalały

bezosobnik: upalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę upalał
będę upalać
będę upalała
będę upalać
będę upalało
będę upalać
będziemy upalali
będziemy upalać
będziemy upalały
będziemy upalać
2 os. będziesz upalał
będziesz upalać
będziesz upalała
będziesz upalać
będziesz upalało
będziesz upalać
będziecie upalali
będziecie upalać
będziecie upalały
będziecie upalać
3 os. będzie upalał
będzie upalać
będzie upalała
będzie upalać
będzie upalało
będzie upalać
będą upalali
będą upalać
będą upalały
będą upalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. upalajmy
2 os. upalaj
upalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. upalałbym
bym upalał
upalałabym
bym upalała
upalałobym
bym upalało
upalalibyśmy
byśmy upalali
upalałybyśmy
byśmy upalały
2 os. upalałbyś
byś upalał
upalałabyś
byś upalała
upalałobyś
byś upalało
upalalibyście
byście upalali
upalałybyście
byście upalały
3 os. upalałby
by upalał
upalałaby
by upalała
upalałoby
by upalało
upalaliby
by upalali
upalałyby
by upalały

bezosobnik: upalano by

bezokolicznik: upalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: upalając

gerundium: upalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. upalanie
upalania
D. upalania
upalań
C. upalaniu
upalaniom
B. upalanie
upalania
N. upalaniem
upalaniami
Ms. upalaniu
upalaniach
W. upalanie
upalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: upalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. upalający
upalający
upalający
upalające
upalająca
D. upalającego
upalającego
upalającego
upalającego
upalającej
C. upalającemu
upalającemu
upalającemu
upalającemu
upalającej
B. upalającego
upalającego
upalający
upalające
upalającą
N. upalającym
upalającym
upalającym
upalającym
upalającą
Ms. upalającym
upalającym
upalającym
upalającym
upalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. upalający
upalający
upalające
upalające
D. upalających
upalających
upalających
upalających
C. upalającym
upalającym
upalającym
upalającym
B. upalających
upalających
upalających
upalające
N. upalającymi
upalającymi
upalającymi
upalającymi
Ms. upalających
upalających
upalających
upalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: upalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. upalany
upalany
upalany
upalane
upalana
D. upalanego
upalanego
upalanego
upalanego
upalanej
C. upalanemu
upalanemu
upalanemu
upalanemu
upalanej
B. upalanego
upalanego
upalany
upalane
upalaną
N. upalanym
upalanym
upalanym
upalanym
upalaną
Ms. upalanym
upalanym
upalanym
upalanym
upalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. upalani
upalani
upalane
upalane
D. upalanych
upalanych
upalanych
upalanych
C. upalanym
upalanym
upalanym
upalanym
B. upalanych
upalanych
upalanych
upalane
N. upalanymi
upalanymi
upalanymi
upalanymi
Ms. upalanych
upalanych
upalanych
upalanych

odpowiednik aspektowy: upalić

Składnia

Rz osobowy + upalać +
CO

2. przedmiot

Definicja

niszczyć fragment czegoś, poddając działaniu ognia albo wysokiej temperatury

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Cytaty

Żydzi sygnalizowali, że dotykanie zwłok wymaga potem oczyszczenia. Rzymianie chowali ich poza granicami miast, a nasi praprzodkowie nierzadko umieszczali ich mogiły na rozstajach dróg albo upalali bądź wiązali nogi zmarłym.

źródło: NKJP: Jan Drabina: Grób otoczony kultem, Dziennik Zachodni, 2003-03-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. upalam
upalamy
2 os. upalasz
upalacie
3 os. upala
upalają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. upalałem
+(e)m upalał
upalałam
+(e)m upalała
upalałom
+(e)m upalało
upalaliśmy
+(e)śmy upalali
upalałyśmy
+(e)śmy upalały
2 os. upalałeś
+(e)ś upalał
upalałaś
+(e)ś upalała
upalałoś
+(e)ś upalało
upalaliście
+(e)ście upalali
upalałyście
+(e)ście upalały
3 os. upalał
upalała
upalało
upalali
upalały

bezosobnik: upalano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę upalał
będę upalać
będę upalała
będę upalać
będę upalało
będę upalać
będziemy upalali
będziemy upalać
będziemy upalały
będziemy upalać
2 os. będziesz upalał
będziesz upalać
będziesz upalała
będziesz upalać
będziesz upalało
będziesz upalać
będziecie upalali
będziecie upalać
będziecie upalały
będziecie upalać
3 os. będzie upalał
będzie upalać
będzie upalała
będzie upalać
będzie upalało
będzie upalać
będą upalali
będą upalać
będą upalały
będą upalać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. upalajmy
2 os. upalaj
upalajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. upalałbym
bym upalał
upalałabym
bym upalała
upalałobym
bym upalało
upalalibyśmy
byśmy upalali
upalałybyśmy
byśmy upalały
2 os. upalałbyś
byś upalał
upalałabyś
byś upalała
upalałobyś
byś upalało
upalalibyście
byście upalali
upalałybyście
byście upalały
3 os. upalałby
by upalał
upalałaby
by upalała
upalałoby
by upalało
upalaliby
by upalali
upalałyby
by upalały

bezosobnik: upalano by

bezokolicznik: upalać

imiesłów przysłówkowy współczesny: upalając

gerundium: upalanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. upalanie
upalania
D. upalania
upalań
C. upalaniu
upalaniom
B. upalanie
upalania
N. upalaniem
upalaniami
Ms. upalaniu
upalaniach
W. upalanie
upalania

imiesłów przymiotnikowy czynny: upalający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. upalający
upalający
upalający
upalające
upalająca
D. upalającego
upalającego
upalającego
upalającego
upalającej
C. upalającemu
upalającemu
upalającemu
upalającemu
upalającej
B. upalającego
upalającego
upalający
upalające
upalającą
N. upalającym
upalającym
upalającym
upalającym
upalającą
Ms. upalającym
upalającym
upalającym
upalającym
upalającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. upalający
upalający
upalające
upalające
D. upalających
upalających
upalających
upalających
C. upalającym
upalającym
upalającym
upalającym
B. upalających
upalających
upalających
upalające
N. upalającymi
upalającymi
upalającymi
upalającymi
Ms. upalających
upalających
upalających
upalających

imiesłów przymiotnikowy bierny: upalany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. upalany
upalany
upalany
upalane
upalana
D. upalanego
upalanego
upalanego
upalanego
upalanej
C. upalanemu
upalanemu
upalanemu
upalanemu
upalanej
B. upalanego
upalanego
upalany
upalane
upalaną
N. upalanym
upalanym
upalanym
upalanym
upalaną
Ms. upalanym
upalanym
upalanym
upalanym
upalanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. upalani
upalani
upalane
upalane
D. upalanych
upalanych
upalanych
upalanych
C. upalanym
upalanym
upalanym
upalanym
B. upalanych
upalanych
upalanych
upalane
N. upalanymi
upalanymi
upalanymi
upalanymi
Ms. upalanych
upalanych
upalanych
upalanych

odpowiednik aspektowy: upalić

Składnia

Rz osobowy + upalać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 12.02.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json