UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zakryć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. kryć

1. kocem

Definicja

położyć na sobie, aby się zasłonić lub ochronić przed chłodem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nakryć się, okryć się, przykryć się, zasłonić się

Połączenia

  • zakryć się futrem, kocem, kołdrą; maską, tarczą, wachlarzem; rękami

Cytaty

Naciskają klamkę, gwałtownie otwierają drzwi. Na łóżku nagie, splecione ciała. Niezdarnie usiłują zakryć się kołdrą.

źródło: NKJP: Andrzej Zaniewski: Król Tanga, 1997

Chciał przecież zupełnie zniknąć ze świata, zakryć się kołdrą aż po czubek głowy.

źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Asystent śmierci. Powieść o karykaturach Mahometa, o miłości i nienawiści w Europie, 2007

Rafał odchylił kołdrę. – Yyyy – wybełkotał i znowu się zakrył.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Schiza, 2008

Wydobył skądś woskową maskę uformowaną na moje podobieństwo, osadzoną na patyczku, i zakrył się nią.

źródło: NKJP: Jacek Dobrowolski: 120 godzin, czyli Upadek pewnego dżentelmena, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakryję się
zakryjemy się
2 os. zakryjesz się
zakryjecie się
3 os. zakryje się
zakryją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakryłem się
+(e)m się zakrył
zakryłam się
+(e)m się zakryła
zakryłom się
+(e)m się zakryło
zakryliśmy się
+(e)śmy się zakryli
zakryłyśmy się
+(e)śmy się zakryły
2 os. zakryłeś się
+(e)ś się zakrył
zakryłaś się
+(e)ś się zakryła
zakryłoś się
+(e)ś się zakryło
zakryliście się
+(e)ście się zakryli
zakryłyście się
+(e)ście się zakryły
3 os. zakrył się
zakryła się
zakryło się
zakryli się
zakryły się

bezosobnik: zakryto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakryjmy się
2 os. zakryj się
zakryjcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakryłbym się
bym się zakrył
zakryłabym się
bym się zakryła
zakryłobym się
bym się zakryło
zakrylibyśmy się
byśmy się zakryli
zakryłybyśmy się
byśmy się zakryły
2 os. zakryłbyś się
byś się zakrył
zakryłabyś się
byś się zakryła
zakryłobyś się
byś się zakryło
zakrylibyście się
byście się zakryli
zakryłybyście się
byście się zakryły
3 os. zakryłby się
by się zakrył
zakryłaby się
by się zakryła
zakryłoby się
by się zakryło
zakryliby się
by się zakryli
zakryłyby się
by się zakryły

bezosobnik: zakryto by się

bezokolicznik: zakryć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakrywszy się

gerundium: zakrycie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakrycie się
zakrycia się
D. zakrycia się
zakryć się
C. zakryciu się
zakryciom się
B. zakrycie się
zakrycia się
N. zakryciem się
zakryciami się
Ms. zakryciu się
zakryciach się
W. zakrycie się
zakrycia się

odpowiednik aspektowy: zakrywać się

Składnia

Rzosobowy + zakryć się +
CZYM

2. chmurami

Definicja

przestać być widocznym na niebie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zasłonić się

Połączenia

  • księżyc zakrył się; gwiazda, planeta zakryła się; niebo, słońce zakryło się czymś

Cytaty

Pogoda dopisywała przez prawie cały wyjazd, jedynie w sobotnie popołudnie niebo zakryło się chmurami i przeżyliśmy pierwszą wiosenną burzę na szlaku.

źródło: NKJP: (mt): Trzy dni w górach, Gazeta Krakowska, 2003-05-08

Słońce zakryło się za deszczowymi chmurami.

źródło: Internet: blog

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakryję się
zakryjemy się
2 os. zakryjesz się
zakryjecie się
3 os. zakryje się
zakryją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakryłem się
+(e)m się zakrył
zakryłam się
+(e)m się zakryła
zakryłom się
+(e)m się zakryło
zakryliśmy się
+(e)śmy się zakryli
zakryłyśmy się
+(e)śmy się zakryły
2 os. zakryłeś się
+(e)ś się zakrył
zakryłaś się
+(e)ś się zakryła
zakryłoś się
+(e)ś się zakryło
zakryliście się
+(e)ście się zakryli
zakryłyście się
+(e)ście się zakryły
3 os. zakrył się
zakryła się
zakryło się
zakryli się
zakryły się

bezosobnik: zakryto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakryjmy się
2 os. zakryj się
zakryjcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakryłbym się
bym się zakrył
zakryłabym się
bym się zakryła
zakryłobym się
bym się zakryło
zakrylibyśmy się
byśmy się zakryli
zakryłybyśmy się
byśmy się zakryły
2 os. zakryłbyś się
byś się zakrył
zakryłabyś się
byś się zakryła
zakryłobyś się
byś się zakryło
zakrylibyście się
byście się zakryli
zakryłybyście się
byście się zakryły
3 os. zakryłby się
by się zakrył
zakryłaby się
by się zakryła
zakryłoby się
by się zakryło
zakryliby się
by się zakryli
zakryłyby się
by się zakryły

bezosobnik: zakryto by się

bezokolicznik: zakryć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakrywszy się

gerundium: zakrycie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakrycie się
zakrycia się
D. zakrycia się
zakryć się
C. zakryciu się
zakryciom się
B. zakrycie się
zakrycia się
N. zakryciem się
zakryciami się
Ms. zakryciu się
zakryciach się
W. zakrycie się
zakrycia się

odpowiednik aspektowy: zakrywać się

Składnia

Rznieżywotny + zakryć się +
CZYM

3. tajemnicą

Definicja

uzasadnić swoją odmowę wpływem czynników niezależnych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zasłonić się

Połączenia

  • zakryć się przepisami, tajemnicą

Cytaty

Dar rybniczan okazał się zbyt drogi w utrzymaniu dla szpitala, a NFZ, który finansuje tylko samochody, zakrył się przepisami.

źródło: Internet: www.nowiny.pl

Rowling zapytana, czy w Dolinie w Noc Duchów był ktoś jeszcze, zakryła się tajemnicą.

źródło: Internet: www.swistook.blog.onet.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakryję się
zakryjemy się
2 os. zakryjesz się
zakryjecie się
3 os. zakryje się
zakryją się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakryłem się
+(e)m się zakrył
zakryłam się
+(e)m się zakryła
zakryłom się
+(e)m się zakryło
zakryliśmy się
+(e)śmy się zakryli
zakryłyśmy się
+(e)śmy się zakryły
2 os. zakryłeś się
+(e)ś się zakrył
zakryłaś się
+(e)ś się zakryła
zakryłoś się
+(e)ś się zakryło
zakryliście się
+(e)ście się zakryli
zakryłyście się
+(e)ście się zakryły
3 os. zakrył się
zakryła się
zakryło się
zakryli się
zakryły się

bezosobnik: zakryto się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zakryjmy się
2 os. zakryj się
zakryjcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zakryłbym się
bym się zakrył
zakryłabym się
bym się zakryła
zakryłobym się
bym się zakryło
zakrylibyśmy się
byśmy się zakryli
zakryłybyśmy się
byśmy się zakryły
2 os. zakryłbyś się
byś się zakrył
zakryłabyś się
byś się zakryła
zakryłobyś się
byś się zakryło
zakrylibyście się
byście się zakryli
zakryłybyście się
byście się zakryły
3 os. zakryłby się
by się zakrył
zakryłaby się
by się zakryła
zakryłoby się
by się zakryło
zakryliby się
by się zakryli
zakryłyby się
by się zakryły

bezosobnik: zakryto by się

bezokolicznik: zakryć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zakrywszy się

gerundium: zakrycie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zakrycie się
zakrycia się
D. zakrycia się
zakryć się
C. zakryciu się
zakryciom się
B. zakrycie się
zakrycia się
N. zakryciem się
zakryciami się
Ms. zakryciu się
zakryciach się
W. zakrycie się
zakrycia się

odpowiednik aspektowy: zakrywać się

Składnia

Rzosobowy + zakryć się +
CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 25.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json