UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozgniewać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

ogsł. *orz-gněvati

z psł. *gněvati

Zob. gniew

Definicja

wywołać w kimś uczucie wzburzenia i zwykle gwałtowną reakcję

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  rozeźlić, rozsrożyć, rozwścieklić, zagniewać, zbiesić, zeźlić
hiperonimy:  zdenerwować

Połączenia

  • czyjeś gadanie, postępowanie, zachowanie rozgniewało kogoś
  • rozgniewać króla, matkę, ojca, rozmówcę
  • rozgniewać niewdzięcznością, swoim postępowaniem, pychą, samowolą, uporem
  • bać się, nie chcieć kogoś rozgniewać

Cytaty

Rozgniewało go to, więc żeby sobie ulżyć, kopnął z impetem kamień, leżący na drodze.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1990

Łupiny wylądowały na ścianie tuż koło obrazu świętego Antoniego. Jedna z nich przylepiła się nawet do nosa świętego, co jeszcze bardziej rozgniewało matkę.

źródło: NKJP: Edmund Niziurski: Księga urwisów, 1997

Mówiłem ci już, że nie dotknę ciebie, jeśli nie rozgniewasz mnie swoim zachowaniem. Bądź rozsądny i odpowiadaj mi jak należy.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Dlaczego więc zapamiętałem doskonale, jak pewnego wieczoru ojciec mój, trzymając w ręku kolorowy oleodruk przedstawiający obronę Częstochowy, pełen oburzenia miotał przekleństwa, pokazując nam to malowidło? Rozgniewało go, że ksiądz Kordecki trzymał w lewej dłoni krucyfiks, a w prawej pistolet.

źródło: NKJP: Wiesław Kępiński: Sześćdziesiąty pierwszy, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgniewam
rozgniewamy
2 os. rozgniewasz
rozgniewacie
3 os. rozgniewa
rozgniewają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgniewałem
+(e)m rozgniewał
rozgniewałam
+(e)m rozgniewała
rozgniewałom
+(e)m rozgniewało
rozgniewaliśmy
+(e)śmy rozgniewali
rozgniewałyśmy
+(e)śmy rozgniewały
2 os. rozgniewałeś
+(e)ś rozgniewał
rozgniewałaś
+(e)ś rozgniewała
rozgniewałoś
+(e)ś rozgniewało
rozgniewaliście
+(e)ście rozgniewali
rozgniewałyście
+(e)ście rozgniewały
3 os. rozgniewał
rozgniewała
rozgniewało
rozgniewali
rozgniewały

bezosobnik: rozgniewano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. rozgniewajmy
2 os. rozgniewaj
rozgniewajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. rozgniewałbym
bym rozgniewał
rozgniewałabym
bym rozgniewała
rozgniewałobym
bym rozgniewało
rozgniewalibyśmy
byśmy rozgniewali
rozgniewałybyśmy
byśmy rozgniewały
2 os. rozgniewałbyś
byś rozgniewał
rozgniewałabyś
byś rozgniewała
rozgniewałobyś
byś rozgniewało
rozgniewalibyście
byście rozgniewali
rozgniewałybyście
byście rozgniewały
3 os. rozgniewałby
by rozgniewał
rozgniewałaby
by rozgniewała
rozgniewałoby
by rozgniewało
rozgniewaliby
by rozgniewali
rozgniewałyby
by rozgniewały

bezosobnik: rozgniewano by

bezokolicznik: rozgniewać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozgniewawszy

gerundium: rozgniewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. rozgniewanie
rozgniewania
D. rozgniewania
rozgniewań
C. rozgniewaniu
rozgniewaniom
B. rozgniewanie
rozgniewania
N. rozgniewaniem
rozgniewaniami
Ms. rozgniewaniu
rozgniewaniach
W. rozgniewanie
rozgniewania

imiesłów przymiotnikowy bierny: rozgniewany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. rozgniewany
rozgniewany
rozgniewany
rozgniewane
rozgniewana
D. rozgniewanego
rozgniewanego
rozgniewanego
rozgniewanego
rozgniewanej
C. rozgniewanemu
rozgniewanemu
rozgniewanemu
rozgniewanemu
rozgniewanej
B. rozgniewanego
rozgniewanego
rozgniewany
rozgniewane
rozgniewaną
N. rozgniewanym
rozgniewanym
rozgniewanym
rozgniewanym
rozgniewaną
Ms. rozgniewanym
rozgniewanym
rozgniewanym
rozgniewanym
rozgniewanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. rozgniewani
rozgniewani
rozgniewane
rozgniewane
D. rozgniewanych
rozgniewanych
rozgniewanych
rozgniewanych
C. rozgniewanym
rozgniewanym
rozgniewanym
rozgniewanym
B. rozgniewanych
rozgniewanych
rozgniewanych
rozgniewane
N. rozgniewanymi
rozgniewanymi
rozgniewanymi
rozgniewanymi
Ms. rozgniewanych
rozgniewanych
rozgniewanych
rozgniewanych

Składnia

Rzosobowy + rozgniewać +
KOGO + (CZYM)
Rznieżywotny + rozgniewać +
KOGO
(to), że ZDANIE + rozgniewać +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 01.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json