UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zły I

przymiotnik

Chronologizacja

XIV w., Bor

Pochodzenie

psł. *zъlъ 'zły'

1. pracownik, film

Definicja

nie taki, jaki powinien być lub jakiego można by się spodziewać i dlatego oceniany przez mówiącego negatywnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

antonimy:

dobry I

Połączenia

zły ojciec, syn, mąż; pracownik, urzędnik; stan zdrowia, słuch, wzrok; smak, gust; film; numer, adres, kierunek; humor, nastrój; przykład; interes; zła matka, córka, żona; książka; forma; droga; odpowiedź; złe dziecko; samopoczucie; wrażenie; odżywianie; wychowanie; złe warunki; maniery
bardzo zły

Cytaty

Bywa też tak, że rzadko kontaktujesz się z dzieckiem myśląc o sobie, że jesteś złym ojcem (tyle się już o tym nasłuchałeś od rodziny i znajomych).

źródło: NKJP: Barbara Jakubowska: Przed Świętami, Gazeta Wyborcza, 1992-12-04

Wbudowana lampa błyskowa, zapewniająca pracę w trybie redukcji efektu „czerwonych oczu”, pozwala na wykonywanie zdjęć w gorszych warunkach oświetleniowych.

źródło: NKJP: AM: Mały, ale dużo może, Enter, 2003

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zły	zły	zły	złe	zła
D.	złego	złego	złego	złego	złej
C.	złemu	złemu	złemu	złemu	złej
B.	złego	złego	zły	złe	złą
N.	złym	złym	złym	złym	złą
Ms.	złym	złym	złym	złym	złej
W.	zły	zły	zły	złe	zła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	źli	źli	złe	złe
D.	złych	złych	złych	złych
C.	złym	złym	złym	złym
B.	złych	złych	złych	złe
N.	złymi	złymi	złymi	złymi
Ms.	złych	złych	złych	złych
W.	źli	źli	złe	złe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gorszy	gorszy	gorszy	gorsze	gorsza
D.	gorszego	gorszego	gorszego	gorszego	gorszej
C.	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszej
B.	gorszego	gorszego	gorszy	gorsze	gorszą
N.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszą
Ms.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gorsi	gorsi	gorsze	gorsze
D.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych
C.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym
B.	gorszych	gorszych	gorszych	gorsze
N.	gorszymi	gorszymi	gorszymi	gorszymi
Ms.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych

2.a człowiek

Definicja

taki, który szkodzi innym, postępuje nieuczciwie i niesprawiedliwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	ciemny
	antonimy:	dobry I

Połączenia

zły człowiek; złe duchy, siły
bardzo zły

Cytaty

To nie jest biznesmen, tylko jakiś mafioso! Zły człowiek! Że też ja się dałam oszukać!

źródło: NKJP: Dariusz Banek: Samo życie, Odcinek 200, 2010

A ten chłopak, najstarszy z nich, ma dopiero dziewięć lat, a już jest zły dla niewolników jak żmija najgorsza. Tak go wychowują rodzice..

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Biały Jaguar, 1980

Nikt nie potrafił wyjaśnić, w jaki sposób samotny blok skalny znalazł się w głębi dżungli, lecz z pokolenia na pokolenie wśród okolicznych mieszkańców przekazywano sobie legendę, że w ciemnej grocie pod głazem mieszkają bardzo złe duchy. Miały posiadać ogniste oczy, z których wyrastały żółte żądła.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zły	zły	zły	złe	zła
D.	złego	złego	złego	złego	złej
C.	złemu	złemu	złemu	złemu	złej
B.	złego	złego	zły	złe	złą
N.	złym	złym	złym	złym	złą
Ms.	złym	złym	złym	złym	złej
W.	zły	zły	zły	złe	zła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	źli	źli	złe	złe
D.	złych	złych	złych	złych
C.	złym	złym	złym	złym
B.	złych	złych	złych	złe
N.	złymi	złymi	złymi	złymi
Ms.	złych	złych	złych	złych
W.	źli	źli	złe	złe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gorszy	gorszy	gorszy	gorsze	gorsza
D.	gorszego	gorszego	gorszego	gorszego	gorszej
C.	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszej
B.	gorszego	gorszego	gorszy	gorsze	gorszą
N.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszą
Ms.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gorsi	gorsi	gorsze	gorsze
D.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych
C.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym
B.	gorszych	gorszych	gorszych	gorsze
N.	gorszymi	gorszymi	gorszymi	gorszymi
Ms.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych

Składnia

	+	zły	+	dla KOGO/CZEGO
szyk: neutralny

2.b charakter

Definicja

charakterystyczny dla osoby, która szkodzi innym, postępuje nieuczciwie i niesprawiedliwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

antonimy:

dobry I

Połączenia

zły charakter; złe spojrzenia; instynkty, intencje, zamiary

Cytaty

Towarzyszą mu niedobre uśmiechy i złe spojrzenia.

źródło: NKJP: Jerzy Broszkiewicz: Doktor Twardowski, 1981

Wojna zawsze wyzwala w ludziach najgorsze instynkty.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: East Side Story: Gruzini nie są lepsi od hitlerowców!, Esensja, 2009-07-02

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zły	zły	zły	złe	zła
D.	złego	złego	złego	złego	złej
C.	złemu	złemu	złemu	złemu	złej
B.	złego	złego	zły	złe	złą
N.	złym	złym	złym	złym	złą
Ms.	złym	złym	złym	złym	złej
W.	zły	zły	zły	złe	zła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	źli	źli	złe	złe
D.	złych	złych	złych	złych
C.	złym	złym	złym	złym
B.	złych	złych	złych	złe
N.	złymi	złymi	złymi	złymi
Ms.	złych	złych	złych	złych
W.	źli	źli	złe	złe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gorszy	gorszy	gorszy	gorsze	gorsza
D.	gorszego	gorszego	gorszego	gorszego	gorszej
C.	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszej
B.	gorszego	gorszego	gorszy	gorsze	gorszą
N.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszą
Ms.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gorsi	gorsi	gorsze	gorsze
D.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych
C.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym
B.	gorszych	gorszych	gorszych	gorsze
N.	gorszymi	gorszymi	gorszymi	gorszymi
Ms.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych

3. okres

Definicja

taki, w którym przeważają elementy szkodliwe i niekorzystne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	niedobry
	antonimy:	dobry I

Połączenia

zły los; okres; sen, znak; zła wiadomość; passa; złe przeczucie; złe wieści; doświadczenia, wspomnienia; czasy, lata
bardzo zły

Cytaty

Chcielibyśmy zmienić ponury obraz świata, jaki zbyt często kreują media, na bardziej przyjazny, radosny. Wydaje się, że społeczeństwo jest zmęczone nagromadzeniem złych wieści, więc chcemy inspirować ludzi do poszukiwania i przesyłania sobie radosnych informacji.

źródło: NKJP: Krystyna Lubelska: Szczęście, czyli co?, Polityka, 2002-07-20

Och, Kamilu, nie zwracaj uwagi na to, co on wygaduje. Przecież wiesz, jaki ma ostatnio zły okres.

źródło: NKJP: Zygmunt Miłoszewski: Domofon, 2005

Rita, często zmieniając szkoły, przemknęła także przez „dziewiątkę”, zostawiając po sobie jak najgorsze wspomnienia. Że niesubordynowana, wyzywająca, nieznośna, bezczelna.

źródło: NKJP: Monika Rakusa: Żona Adama, 2010

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zły	zły	zły	złe	zła
D.	złego	złego	złego	złego	złej
C.	złemu	złemu	złemu	złemu	złej
B.	złego	złego	zły	złe	złą
N.	złym	złym	złym	złym	złą
Ms.	złym	złym	złym	złym	złej
W.	zły	zły	zły	złe	zła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	źli	źli	złe	złe
D.	złych	złych	złych	złych
C.	złym	złym	złym	złym
B.	złych	złych	złych	złe
N.	złymi	złymi	złymi	złymi
Ms.	złych	złych	złych	złych
W.	źli	źli	złe	złe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gorszy	gorszy	gorszy	gorsze	gorsza
D.	gorszego	gorszego	gorszego	gorszego	gorszej
C.	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszej
B.	gorszego	gorszego	gorszy	gorsze	gorszą
N.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszą
Ms.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gorsi	gorsi	gorsze	gorsze
D.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych
C.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym
B.	gorszych	gorszych	gorszych	gorsze
N.	gorszymi	gorszymi	gorszymi	gorszymi
Ms.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych

4. opinia

Definicja

taki, który zawiera lub wyraża krytykę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:

niedobry

Połączenia

zła opinia, sława; złe przyjęcie, wrażenie; złe notowania, oceny, stopnie

Cytaty

Pierwsza ich rozmowa i od razu kłótnia. Nie chciał, żeby Tin zapamiętała go jako rzucającego mięsem raptusa, ale nie dała mu szansy na zatarcie złego wrażenia.

źródło: NKJP: Magda Parus: Wilcze dziedzictwo: Przeznaczona, Esensja, 2008, nr 10

Jeszcze dwa miesiące temu nikt nie postawiłby na niego złamanego pensa. Najgorsze notowania od czasów Neville’a Chamberlaina.

źródło: NKJP: Wawrzyniec Smoczyński: Triumf księgowego, Polityka, 2008-11-22

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zły	zły	zły	złe	zła
D.	złego	złego	złego	złego	złej
C.	złemu	złemu	złemu	złemu	złej
B.	złego	złego	zły	złe	złą
N.	złym	złym	złym	złym	złą
Ms.	złym	złym	złym	złym	złej
W.	zły	zły	zły	złe	zła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	źli	źli	złe	złe
D.	złych	złych	złych	złych
C.	złym	złym	złym	złym
B.	złych	złych	złych	złe
N.	złymi	złymi	złymi	złymi
Ms.	złych	złych	złych	złych
W.	źli	źli	złe	złe

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	gorszy	gorszy	gorszy	gorsze	gorsza
D.	gorszego	gorszego	gorszego	gorszego	gorszej
C.	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszemu	gorszej
B.	gorszego	gorszego	gorszy	gorsze	gorszą
N.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszą
Ms.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym	gorszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	gorsi	gorsi	gorsze	gorsze
D.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych
C.	gorszym	gorszym	gorszym	gorszym
B.	gorszych	gorszych	gorszych	gorsze
N.	gorszymi	gorszymi	gorszymi	gorszymi
Ms.	gorszych	gorszych	gorszych	gorszych

5. na siebie

Definicja

odczuwający złość wobec kogoś lub czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

wściekły

Połączenia

zły na dzieci, na siebie, na wspólnika; na swoje gapiostwo
zły jak wszyscy diabli

Cytaty

	Czułam obojętność, a nawet życzliwość, teraz jestem zła, denerwuję się, że siedzisz i nic nie robisz. Jestem zła! źródło: NKJP: Krzysztof Jedliński i in.: Trening interpersonalny, 1997
	Zenek był zły na wspólnika, bo czuł się przez niego oszukiwany. źródło: NKJP: Michał Bielecki: Siostra Komandosa, 1997
	Świtem, przed wyruszeniem w drogę, i wieczorem [...] ćwiczył z mieczem w lewej ręce. Kładł się czasem mocno zniechęcony i zły na własną nieudolność. W takich chwilach przypominała mu się Lyl - młoda, sprawna, patrząca na niego z litością. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Ostatni smok, 2005
	Opowiadam jej o negatywnej recenzji Boya z „Opery za trzy grosze” i z „Wiśniowego sadu”, i o tym, że Czechow uważał, że napisał komedię i był zły, że widzowie się nie śmieją. źródło: NKJP: Józef Hen: Dziennik na nowy wiek, 2009
	Mock poczuł wzbierającą złość. Nie był jednak zły na to, że ten karnawałowy wieczór ciągnie się w nudzie i upływa im na nieznośnym wspólnym milczeniu. Chodziło o coś innego. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Głowa Minotaura, 2009

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	zły	zły	zły	złe	zła
D.	złego	złego	złego	złego	złej
C.	złemu	złemu	złemu	złemu	złej
B.	złego	złego	zły	złe	złą
N.	złym	złym	złym	złym	złą
Ms.	złym	złym	złym	złym	złej
W.	zły	zły	zły	złe	zła

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	źli	źli	złe	złe
D.	złych	złych	złych	złych
C.	złym	złym	złym	złym
B.	złych	złych	złych	złe
N.	złymi	złymi	złymi	złymi
Ms.	złych	złych	złych	złych
W.	źli	źli	złe	złe

Składnia

	+	zły	+	na KOGO/CO
szyk: neutralny
	+	zły	+	że ZDANIE
szyk: tylko prepozycja

Frazeologizmy

co złego to nie my
coś jest w złym tonie
coś należy do złego tonu
coś znika jak sen
coś znika jak zły sen
coś zniknęło jak sen
coś zniknęło jak zły sen
drzewo wiadomości dobrego i złego
drzewo poznania dobra i zła
ktoś bierze za złe komuś
ktoś ma za złe komuś
ktoś poczytuje za złe komuś
ktoś jest złej myśli
ktoś nawymyślał od ostatnich komuś
ktoś nie mówi złego słowa o kimś/czymś
ktoś nie powiedział złego słowa o kimś/czymś
ktoś nie słyszy złego słowa od kogoś
ktoś nie usłyszał złego słowa od kogoś
ktoś postawił na złego konia
ktoś robi dobrą minę do złej gry
ktoś stawia na złego konia
ktoś wpada w złe towarzystwo
ktoś wdaje się w złe towarzystwo
ktoś wpadł w złe towarzystwo
ktoś wdał się w złe towarzystwo
ktoś wymyśla od ostatnich komuś
ktoś wziął za złe komuś
ktoś poczytał za złe komuś
ktoś zna kogoś jak zły szeląg
ktoś/coś ma złą prasę
na dobre i na złe I
na dobre i złe
na dobre i na złe II
na dobre i złe
na domiar złego
w złą godzinę
w złej wierze
w złym guście
z dwojga złego
zła wola
złe oko
zły dotyk

Przysłowia

Dobrego (i) karczma nie zepsuje, (a) złego i kościół nie naprawi
Dobrego karczma nie zepsuje, złego i Kościół nie naprawi
Głód jest złym doradcą
Gość nie w porę gorszy (od) Tatarzyna
Nie ma tego złego, co by na dobre nie wyszło
Pośpiech jest złym doradcą
Złego diabli nie wezmą
Złego licho nie weźmie
Złej baletnicy przeszkadza rąbek (u) spódnicy
Złej baletnicy przeszkadza nawet rąbek (u) spódnicy
Złej tanecznicy przeszkadza rąbek (u) spódnicy
Złej tanecznicy przeszkadza nawet rąbek u spódnicy
Złej tanecznicy zawadza rąbek (u) spódnicy
Zły to ptak, co własne gniazdo kala

Data ostatniej modyfikacji: 08.07.2014