UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

filigran

Chronologizacja

1721, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

fr. filigrane

z wł. filigrana

1.a technika

Definicja

rzem. 
technika wykonywania i zdobienia przedmiotów polegająca na łączeniu cienkich drucików tak, żeby tworzyły misterną ażurową siateczkę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Połączenia

  • renesansowy filigran
  • filigran i haft
  • metoda, technika filigranu

Cytaty

Złotnicy na Śląsku Cieszyńskim obsługiwali zarówno mieszczan, jak i zamożnych gospodarzy. Ich dziełem były srebrne elementy stroju, wytwarzane od końca XVIII w. [...]. Wyrabiano je odlewając z formy, wytłaczając bądź posługując się techniką filigranu.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Pierwszą próbą uzyskania na szkle barwnej powłoki na gorąco było nakładanie na wyrób [...] kolorowych nitek szklanych, które przytapiano do podłoża. Dało to później [...] bogato rozwiniętą technikę zdobienia wyrobów szklanych, znanych pod nazwą filigranu.

źródło: NKJP: Roman Hussarski: Witrochromia jako technika malowania na szkle, Czasopismo Techniczne nr 1, 1964

Petersburska pracownia zatrudniała wybitnych rzemieślników w dziedzinie obróbki złota i filigranu, emalierów, szlifierzy drogich kamieni, miniaturzystów oraz przedstawicieli innych specjalności.

źródło: NKJP: Jerzy Waksmański: Wielkanocne klejnoty, Dziennik Zachodni, 2003-04-15

Jestem jubilerem-złotnikiem – opowiada. – Uczyłam się filigranu cieszyńskiego. Robiłam wiele ozdób do strojów ludowych.

źródło: NKJP: Mariola Woszkowska: Ta druga połowa, Trybuna Śląska, 2002-07-05

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. filigran
filigrany
D. filigranu
filigranów
C. filigranowi
filigranom
B. filigran
filigrany
N. filigranem
filigranami
Ms. filigranie
filigranach
W. filigranie
filigrany

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b przedmiot

Definicja

rzem. 
przedmiot lub zdobienie wykonane techniką łączenia cienkich drucików tak, żeby tworzyły misterną ażurową siateczkę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł rzemiosło

Cytaty

Monety zagraniczne - różne kraje, w tym dużo rosyjskich. Z polskich ciekawe 10 dukatów (donatywa) Jana II Kazimierza z 1650 r., Gdańsk, stara złota oprawa - filigran dookoła monety z łańcuchem do zawieszania [...].

źródło: NKJP: Stanisław Bulkiewicz: Aukcje numizmatyczne, Express Ilustrowany, 2001-10-11

Specjalizował się on w tworzeniu relikwiarzy i dewocjonaliów ze szlachetnych metali i kamieni. Zasłynął filigranami i zdobieniem metodą niello, polegającą na wypełnianiu motywów wyrytych w metalu specjalnie przygotowaną masą w kolorze czerni.

źródło: NKJP: Piotr Pacholarz: Informacje praktyczne, Dziennik Polski, 2008-03-22

Leżą w gablotach drobiazgi - złote filigrany i płacidła, przodkowie monet, odnalezione przed laty przy ulicy Kanoniczej - w wielkiej, zespolonej przez czas bryle metalu, tutaj podzielone na pojedyncze sztuki.

źródło: NKJP: Cracovia est!, Dziennik Polski, 2006-06-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. filigran
filigrany
D. filigranu
filigranów
C. filigranowi
filigranom
B. filigran
filigrany
N. filigranem
filigranami
Ms. filigranie
filigranach
W. filigranie
filigrany

2. znak wodny

Definicja

edytor. 
półprzezroczysty rysunek na papierze, widoczny przy oglądaniu go pod światło

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu wydawnictwa

Relacje znaczeniowe

synonimy:  znak wodny

Cytaty

– Papier, na którym widnieje filigran z aniołem w okręgu, pochodzi z Włoch.

źródło: NKJP: Maria Zawała: Rafael z Katowic, Dziennik Zachodni, 2004-12-23

Warstwa papieru w tym miejscu była cieńsza, co pozwalało zobaczyć filigran przy spoglądaniu pod światło.

źródło: NKJP: Internet

[..] każda papiernia mogła mieć swój filigran, na przestrzeni dziejów uzbierało się tego trochę. W każdym razie wystarczyło na to, by wydrukować katalogi z filigranami, a nawet są ich kolekcjonerzy.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. filigran
filigrany
D. filigranu
filigranów
C. filigranowi
filigranom
B. filigran
filigrany
N. filigranem
filigranami
Ms. filigranie
filigranach
W. filigranie
filigrany

3. strop

Definicja

bud. 
typ stropu stosowanego w budownictwie, składającego się ze spodniej warstwy wykonanej w fabryce i wierzchniej warstwy betonu wylewanego na budowie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  strop

Cytaty

Konstrukcję budynku stanowi szkielet żelbetowy wykonany „na mokro” ze stropami filigran.

źródło: NKJP: Błękitne cudo z centrum, Dziennik Bałtycki, 2001-01-14

Deweloper postawił na nowoczesne technologie – ściany zbuduje z bloczków silikatowych, a stropy z filigranu i płyt kanałowych.

źródło: NKJP: Karolina Przybysz: Rodzinny obiad na dachu, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-09-18

Produkujemy balkony, schody, filigrany, ściany, i inne elementy na indywidualne zamówienie, z prefabrykatów żelbetowych.

źródło: Internet: scanbet.com.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. filigran
filigrany
D. filigranu
filigranów
C. filigranowi
filigranom
B. filigran
filigrany
N. filigranem
filigranami
Ms. filigranie
filigranach
W. filigranie
filigrany
Data ostatniej modyfikacji: 02.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json