UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zestrzelić

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zestrzelę
zestrzelimy
2 os. zestrzelisz
zestrzelicie
3 os. zestrzeli
zestrzelą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zestrzeliłem
+(e)m zestrzelił
zestrzeliłam
+(e)m zestrzeliła
zestrzeliłom
+(e)m zestrzeliło
zestrzeliliśmy
+(e)śmy zestrzelili
zestrzeliłyśmy
+(e)śmy zestrzeliły
2 os. zestrzeliłeś
+(e)ś zestrzelił
zestrzeliłaś
+(e)ś zestrzeliła
zestrzeliłoś
+(e)ś zestrzeliło
zestrzeliliście
+(e)ście zestrzelili
zestrzeliłyście
+(e)ście zestrzeliły
3 os. zestrzelił
zestrzeliła
zestrzeliło
zestrzelili
zestrzeliły

bezosobnik: zestrzelono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zestrzelmy
2 os. zestrzel
zestrzelcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zestrzeliłbym
bym zestrzelił
zestrzeliłabym
bym zestrzeliła
zestrzeliłobym
bym zestrzeliło
zestrzelilibyśmy
byśmy zestrzelili
zestrzeliłybyśmy
byśmy zestrzeliły
2 os. zestrzeliłbyś
byś zestrzelił
zestrzeliłabyś
byś zestrzeliła
zestrzeliłobyś
byś zestrzeliło
zestrzelilibyście
byście zestrzelili
zestrzeliłybyście
byście zestrzeliły
3 os. zestrzeliłby
by zestrzelił
zestrzeliłaby
by zestrzeliła
zestrzeliłoby
by zestrzeliło
zestrzeliliby
by zestrzelili
zestrzeliłyby
by zestrzeliły

bezosobnik: zestrzelono by

bezokolicznik: zestrzelić

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zestrzeliwszy

gerundium: zestrzelenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zestrzelenie
zestrzelenia
D. zestrzelenia
zestrzeleń
C. zestrzeleniu
zestrzeleniom
B. zestrzelenie
zestrzelenia
N. zestrzeleniem
zestrzeleniami
Ms. zestrzeleniu
zestrzeleniach
W. zestrzelenie
zestrzelenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: zestrzelony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zestrzelony
zestrzelony
zestrzelony
zestrzelone
zestrzelona
D. zestrzelonego
zestrzelonego
zestrzelonego
zestrzelonego
zestrzelonej
C. zestrzelonemu
zestrzelonemu
zestrzelonemu
zestrzelonemu
zestrzelonej
B. zestrzelonego
zestrzelonego
zestrzelony
zestrzelone
zestrzeloną
N. zestrzelonym
zestrzelonym
zestrzelonym
zestrzelonym
zestrzeloną
Ms. zestrzelonym
zestrzelonym
zestrzelonym
zestrzelonym
zestrzelonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zestrzeleni
zestrzeleni
zestrzelone
zestrzelone
D. zestrzelonych
zestrzelonych
zestrzelonych
zestrzelonych
C. zestrzelonym
zestrzelonym
zestrzelonym
zestrzelonym
B. zestrzelonych
zestrzelonych
zestrzelonych
zestrzelone
N. zestrzelonymi
zestrzelonymi
zestrzelonymi
zestrzelonymi
Ms. zestrzelonych
zestrzelonych
zestrzelonych
zestrzelonych

odpowiedniki aspektowe: zestrzeliwać , zestrzelać

Pochodzenie

Zob. strzelić

1. samolot

Definicja

strzelając, trafić pociskiem obiekt znajdujący się w górze i spowodować jego spadnięcie

Wymowa

[zestszelić] lub pot. [zesczszelić], lub pot. [zeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

synonimy:  strącić

Połączenia

  • bombowiec, Dywizjon 303; myśliwy zestrzelił; rakieta zestrzeliła; Niemcy, Polacy, Rosjanie... zestrzelili
  • zestrzelić awionetkę, balon, bombowiec, F-16, helikopter, maszynę, myśliwiec, rakietę, samolot, satelitę, śmigłowiec; kaczkę, kuropatwę, ptaka; lotnika, pilota, załogę
  • zestrzelić nad Berlinem, nad Białorusią, nad Morzem Japońskim; nad terytorium Niemiec

Cytaty

Służył na Ławicy w 3 Pułku Lotniczym. We wrześniu 1939 zestrzelił trzy niemieckie samoloty.

źródło: NKJP: Józf Diaczenko: Szybkie pożegnanie, Gazeta Poznańska, 2006-10-25

Byliśmy przygotowani na walkę [...]. I tego się nie baliśmy. Baliśmy się tylko, że zestrzelą nas w powietrzu, zanim wylądujemy [...]

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002

Pomnik [...] jest miejscem pamięci siedmiu lotników RAF, którzy zostali zestrzeleni w kwietniu 1945 roku.

źródło: NKJP: Pomogła stocznia, Głos Szczeciński, 2006

Każdy myśliwy miał dwie strzelby dubeltówki i strzelca, czyli służącego, który odbierał błyskawicznie wystrzeloną flintę i podawał nabitą [...]. Dzięki takiej organizacji można było [...] zestrzelić nawet pięć kuropatw z lecącego już wysoko stada.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Być może Mińsk chce też podreperować swą pozycję międzynarodową, zachwianą po zestrzeleniu we wrześniu przez Białorusinów sportowego balonu z dwoma Amerykanami na pokładzie.

źródło: NKJP: Białoruś, Gazeta Wyborcza, 1995-10-09

Składnia

bez ograniczeń + zestrzelić +
KOGO/CO

2. możliwości

Definicja

książk. 
skoncentrować myśli lub pewne działania, tak by osiągnąć jakąś jedność

Wymowa

[zestszelić] lub pot. [zesczszelić], lub pot. [zeszczszelić]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  połączyć

Połączenia

  • zestrzelić myśli, możliwości
  • zestrzelić w jeden cel, w jedno

Cytaty

Czy uda się zestrzelić myśli samorządowców, przyjaznych Gorlicom rektorów, profesorów, w jeden wspólny cel – w wyższą uczelnię w Gorlicach?

źródło: NKJP: Stanisław Elmer: Naszym zdaniem, Gazeta Krakowska, 2005-02-22

Tak, Nowy Jork, Ameryka to jednak triumf ludzkiej tolerancji i solidarności. Trudno się dziwić, że miejscowi nie rozumieją Europejczyków, gdzie wybuchały wojna za wojną. Tu nastąpiło nieprawdopodobne zestrzelenie ludzkich możliwości w jedno.

źródło: NKJP: Dotknięcie Nowego Jorku, Dziennik Polski, 2000-07-08

Składnia

bez ograniczeń + zestrzelić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 24.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json