UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chała

Chronologizacja

1861, SJPWil

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chała
chały
D. chały
chał
C. chale
chałom
B. chałę
chały
N. chałą
chałami
Ms. chale
chałach
W. chało
chały

1. pieczywo

Definicja

pieczywo spożywane przez ortodoksyjnych Żydów w czasie szabatu i świąt religijnych, wypiekane z ciasta pszennego, które przed upieczeniem zaplata się w kształt przypominający warkocz

Pochodzenie

jidysz

z hebr. challā 'chleb'

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  pieczywo

Połączenia

  • pulchna, słodka; świąteczna chała
  • ciasto na chałę
  • jeść chałę; piec chały
  • dzielić się chałą

Cytaty

Po modlitwie jedli chałę i rybę.

źródło: NKJP: Hanna Krall: Zbawienie, Gazeta Wyborcza, 1994-12-24

Najważniejszym składnikiem szabasowej wieczerzy była chała - słodkie pieczywo drożdżowe, ukształtowane w warkocze.

źródło: NKJP: Szabat, Polityka nr 1, 2008-05-07

Mieliśmy duży piec, w którym matka piekła chały. Sąsiedzi kupowali chały z naszego pieca, a nie z piekarni, bo nasze były lepsze.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Drohobycz, Drohobycz, 1997

2. o twórczości

Definicja

pot.  pejorat. 
coś, co jest wytworzone tak, że ma złą jakość lub formę

Pochodzenie

Być może metaforyczne użycie wyrazu chała 'rodzaj pieczywa', ale niewykluczone też, że jest to derywat wsteczny od chałtura (zob.).

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  gnieciuch, gniot, haft, kicz, szmira
hiperonimy:  tandeta

Połączenia

  • kompletna, okropna, straszna, zwykła chała; filmowe chały

Cytaty

Oglądałem film Bolesław Śmiały. Zupełna chała. Nie wiadomo, po co się takie filmy robi, bo ani to interesujące, ani kształcące.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Dziennik 1972, 1997

Natomiast fakty są takie, że obecnie jedynie internet – tak, ten sam, który dopuszcza tyle chały i głupot – jest miejscem, gdzie może zaistnieć sensowna krytyka literatury fantastycznej.

źródło: NKJP: Michał Foerster: Manifest krytyka fantastycznego, Esensja nr 05, 2009-07-02

Zawody artystyczne są niewymierne. Niektórzy mówią, że ktoś zrobił coś genialnego, a inni że to kicz. Dzisiaj te kryteria są tak płynne, że od kiczu do arcydzieła jest jeden krok, bo nie ma wzorców, oparcia. Dziś każdy chce być za wszelką cenę jak najbardziej oryginalny i mamy to co mamy. To jest duża chała, a może dużej chały jeszcze nie było i to też będzie arcydzieło?

źródło: NKJP: Andrzej Leśniewski: Chcę jeszcze pożyć, Gazeta Wrocławska, 2001-12-14

[...] lakierobejce to straszna chała..., kolor jest kiepski i kiepsko schnie, a lakier nigdy nie będzie twardy...

źródło: Internet: diyaudio.pl/forum

Takiej chały nie powinni sprzedawać. Nie ma regulacji dopływu powietrza.

źródło: Internet: opineo.pl

Data ostatniej modyfikacji: 04.07.2022
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json