UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

syty

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *sytъ 'taki, który się najadł, zaspokoił głód' < 'napełniony, pełny'

1. najedzony

Definicja

taki, który się najadł i nie czuje głodu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:

najedzony

Połączenia

wypoczęty i syty

Cytaty

Uroczystościom weselnym towarzyszyły wiwaty, fajerwerki i grill, jakiego jeszcze świat nie oglądał. Goście rozeszli się do domów syci i pijani.

źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Cukier w normie z ekstrabonusem, 2005

Jak twierdzą naukowcy, kuny polują, dopóki nie są syte, i wszelkie opowiadania o ich krwiożerczości należy włożyć między bajki.

źródło: NKJP: Adama Wajrak: Kuna miejska i kuna leśna, Gazeta Wyborcza, 1996-02-22

Wypoczęty i syty, bezpieczny i ogrzany czujesz się dobrze. Zmęczony i głodny, znerwicowany i zagrożony czujesz się źle.

źródło: NKJP: Leon Zawadzki: O tym, 1998

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	syty	syty	syty	syte	syta
D.	sytego	sytego	sytego	sytego	sytej
C.	sytemu	sytemu	sytemu	sytemu	sytej
B.	sytego	sytego	syty	syte	sytą
N.	sytym	sytym	sytym	sytym	sytą
Ms.	sytym	sytym	sytym	sytym	sytej
W.	syty	syty	syty	syte	syta

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	syci	syci	syte	syte
D.	sytych	sytych	sytych	sytych
C.	sytym	sytym	sytym	sytym
B.	sytych	sytych	sytych	syte
N.	sytymi	sytymi	sytymi	sytymi
Ms.	sytych	sytych	sytych	sytych
W.	syci	syci	syte	syte

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sytszy	sytszy	sytszy	sytsze	sytsza
D.	sytszego	sytszego	sytszego	sytszego	sytszej
C.	sytszemu	sytszemu	sytszemu	sytszemu	sytszej
B.	sytszego	sytszego	sytszy	sytsze	sytszą
N.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym	sytszą
Ms.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym	sytszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sytsi	sytsi	sytsze	sytsze
D.	sytszych	sytszych	sytszych	sytszych
C.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym
B.	sytszych	sytszych	sytszych	sytsze
N.	sytszymi	sytszymi	sytszymi	sytszymi
Ms.	sytszych	sytszych	sytszych	sytszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

2. sycący

Definicja

o jedzeniu: skutecznie usuwający uczucie głodu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

synonimy:

sycący

Połączenia

syty obiad, posiłek

Cytaty

	Hartner spojrzał na dyrektora kryminalnego i uznał, że mechaniczne powtórzenie łacińskiej sentencji, gwałtowne zadumanie i przymknięcie oczu zwiastują, iż policyjnego urzędnika ogarnęła po sytym obiedzie umysłowa ociężałość. źródło: NKJP: Marek Krajewski: Koniec świata w Breslau, 2003
	- Są tam żeberka wieprzowe, ziemniaki, kapusta biała i kiszona, a wszystko dość pikantne. To musiała być potrawa syta, bo dawniej kobiety taki gulasz nosiły chłopom do pola - wytłumaczyła. źródło: NKJP: Koniak po czorsztyńsku, Tygodnik Podhalański, 1999
	Kontroli poddano pion żywieniowy. Jedzenie jest dobre i syte, stawka żywieniowa wynosi 13 zł, co według mnie zupełnie wystarcza - stwierdził naczelnik. źródło: NKJP:(ma.w): Wspólnie z Sanepidem, Nowiny Raciborskie, 2002-07-31
	Piastowski karczmarz zachował wytrawny smak klasycznej faramuszki, ale wzbogacił ją jednocześnie o grudy białego sera, przynależne bardziej „sytym” piwnym zupom, zaciąganym śmietaną, żółtkami, przyprawianym korzeniami i cukrem. źródło: NKJP: Piotr Bikont: Faramuszka Piasta Kołodzieja, Gazeta Wyborcza, 1995-06-09

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	syty	syty	syty	syte	syta
D.	sytego	sytego	sytego	sytego	sytej
C.	sytemu	sytemu	sytemu	sytemu	sytej
B.	sytego	sytego	syty	syte	sytą
N.	sytym	sytym	sytym	sytym	sytą
Ms.	sytym	sytym	sytym	sytym	sytej
W.	syty	syty	syty	syte	syta

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	syci	syci	syte	syte
D.	sytych	sytych	sytych	sytych
C.	sytym	sytym	sytym	sytym
B.	sytych	sytych	sytych	syte
N.	sytymi	sytymi	sytymi	sytymi
Ms.	sytych	sytych	sytych	sytych
W.	syci	syci	syte	syte

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sytszy	sytszy	sytszy	sytsze	sytsza
D.	sytszego	sytszego	sytszego	sytszego	sytszej
C.	sytszemu	sytszemu	sytszemu	sytszemu	sytszej
B.	sytszego	sytszego	sytszy	sytsze	sytszą
N.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym	sytszą
Ms.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym	sytszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sytsi	sytsi	sytsze	sytsze
D.	sytszych	sytszych	sytszych	sytszych
C.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym
B.	sytszych	sytszych	sytszych	sytsze
N.	sytszymi	sytszymi	sytszymi	sytszymi
Ms.	sytszych	sytszych	sytszych	sytszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

3. zaspokojony

Definicja

książk.

w pełni zaspokojony w pragnieniu czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

antonimy:

spragniony

Połączenia

syty / syt chwały

Cytaty

	We Francji, sytej zwycięstwa 1918 r. (gdzie zresztą przebieg kryzysu był stosunkowo łagodny), szczycącej się tradycją liberalno-demokratyczną, do głosu dochodziły żywioły faszystowskie. źródło: NKJP: Franciszek Ryszka: Noc i mgła : Niemcy w okresie hitlerowskim, 1963
	Z drobin informacji pracowicie rekonstruował polską sytuację po 13 grudnia, losy ludzi, perspektywy, położenie Kościoła. Trwało to do wieczora. Wreszcie, wstając od stołu, Papież był syty wieści. - Pierwszy raz - powiedział - dostałem przyzwoite sprawozdanie z Polski. źródło: NKJP: Jacek Żakowski, Gazeta Wyborcza, 1995-05-26
	Oczywiście rząd sobie myśli, że za rok będzie już inny rząd i on będzie zbierał cięgi, natomiast ten rząd zainkasuje być może jakieś tam należności i syt chwały i triumfu, zejdzie ze sceny dziejowej. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 29.04.1993
	Jak mocno ona musiała go kochać. Ponad siebie. Przecież i ja słuchałem różnych zaklęć, szeptały mi do ucha syte pieszczot: Tak cię kocham! Ja bym wszystko dla ciebie... źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995
	Krąg ludzi przybliżył się, nigdy nie dość syty słów małego Apostoła. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1996

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	syty	syty	syty	syte	syta
D.	sytego	sytego	sytego	sytego	sytej
C.	sytemu	sytemu	sytemu	sytemu	sytej
B.	sytego	sytego	syty	syte	sytą
N.	sytym	sytym	sytym	sytym	sytą
Ms.	sytym	sytym	sytym	sytym	sytej
W.	syty	syty	syty	syte	syta

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	syci	syci	syte	syte
D.	sytych	sytych	sytych	sytych
C.	sytym	sytym	sytym	sytym
B.	sytych	sytych	sytych	syte
N.	sytymi	sytymi	sytymi	sytymi
Ms.	sytych	sytych	sytych	sytych
W.	syci	syci	syte	syte

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sytszy	sytszy	sytszy	sytsze	sytsza
D.	sytszego	sytszego	sytszego	sytszego	sytszej
C.	sytszemu	sytszemu	sytszemu	sytszemu	sytszej
B.	sytszego	sytszego	sytszy	sytsze	sytszą
N.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym	sytszą
Ms.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym	sytszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sytsi	sytsi	sytsze	sytsze
D.	sytszych	sytszych	sytszych	sytszych
C.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym
B.	sytszych	sytszych	sytszych	sytsze
N.	sytszymi	sytszymi	sytszymi	sytszymi
Ms.	sytszych	sytszych	sytszych	sytszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo
W funkcji predykatywnej używa się ponadto formy syt

Składnia

	+	syty	+	CZEGO
szyk: tylko prepozycja

4. zamożny

Definicja

obfitujący we wszelkie dostatki

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse własność

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zamożny

Połączenia

syty Zachód, syta Europa, syci mieszczanie, syte kraje; święta; społeczeństwo syte

Cytaty

	Wiosną tamtego roku niemal wszyscy nad Wisłą żyli nadzieją sytej przyszłości i lepszego jutra, które szybko nadejdzie. źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002
	Święta mieli pogodne i syte jak nigdy dotąd. Nawet choinka stała w kącie, przypominając lata wygnania. źródło: NKJP: Igor Neverly: Pamiątka z Celulozy, 1952
	Znów odczuwasz radość, harmonię, spokój wewnętrzny - prowadzisz życie syte i przyjemne. źródło: NKJP: Jakub Ciećkiewicz: Horoskop, Dziennik Polski, 2003-11-15
	Płyną lata spokojne i syte. Z perspektywy czasu moje dawne dramaty utraciły znaczenie. źródło: NKJP: Henryk Rozpędowski: Charleston, 2002

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	syty	syty	syty	syte	syta
D.	sytego	sytego	sytego	sytego	sytej
C.	sytemu	sytemu	sytemu	sytemu	sytej
B.	sytego	sytego	syty	syte	sytą
N.	sytym	sytym	sytym	sytym	sytą
Ms.	sytym	sytym	sytym	sytym	sytej
W.	syty	syty	syty	syte	syta

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	syci	syci	syte	syte
D.	sytych	sytych	sytych	sytych
C.	sytym	sytym	sytym	sytym
B.	sytych	sytych	sytych	syte
N.	sytymi	sytymi	sytymi	sytymi
Ms.	sytych	sytych	sytych	sytych
W.	syci	syci	syte	syte

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	sytszy	sytszy	sytszy	sytsze	sytsza
D.	sytszego	sytszego	sytszego	sytszego	sytszej
C.	sytszemu	sytszemu	sytszemu	sytszemu	sytszej
B.	sytszego	sytszego	sytszy	sytsze	sytszą
N.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym	sytszą
Ms.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym	sytszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	sytsi	sytsi	sytsze	sytsze
D.	sytszych	sytszych	sytszych	sytszych
C.	sytszym	sytszym	sytszym	sytszym
B.	sytszych	sytszych	sytszych	sytsze
N.	sytszymi	sytszymi	sytszymi	sytszymi
Ms.	sytszych	sytszych	sytszych	sytszych

Inne uwagi

Zwykle stopniuje się opisowo

Frazeologizmy

do syta

Przysłowia

I wilk jest syty, i owca cała
I wilk syty, i koza cała
I wilk syty, i owca cała
I wilk jest syty, i koza cała
Syty głodnego nie zrozumie

Data ostatniej modyfikacji: 28.01.2013