UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sięgnąć

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sięgnę
sięgniemy
2 os. sięgniesz
sięgniecie
3 os. sięgnie
sięgną

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sięgnąłem
+(e)m sięgnął
sięgnęłam
+(e)m sięgnęła
sięgnęłom
+(e)m sięgnęło
sięgnęliśmy
+(e)śmy sięgnęli
sięgnęłyśmy
+(e)śmy sięgnęły
2 os. sięgnąłeś
+(e)ś sięgnął
sięgnęłaś
+(e)ś sięgnęła
sięgnęłoś
+(e)ś sięgnęło
sięgnęliście
+(e)ście sięgnęli
sięgnęłyście
+(e)ście sięgnęły
3 os. sięgnął
sięgnęła
sięgnęło
sięgnęli
sięgnęły

bezosobnik: sięgnięto

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. sięgnijmy
2 os. sięgnij
sięgnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. sięgnąłbym
bym sięgnął
sięgnęłabym
bym sięgnęła
sięgnęłobym
bym sięgnęło
sięgnęlibyśmy
byśmy sięgnęli
sięgnęłybyśmy
byśmy sięgnęły
2 os. sięgnąłbyś
byś sięgnął
sięgnęłabyś
byś sięgnęła
sięgnęłobyś
byś sięgnęło
sięgnęlibyście
byście sięgnęli
sięgnęłybyście
byście sięgnęły
3 os. sięgnąłby
by sięgnął
sięgnęłaby
by sięgnęła
sięgnęłoby
by sięgnęło
sięgnęliby
by sięgnęli
sięgnęłyby
by sięgnęły

bezosobnik: sięgnięto by

bezokolicznik: sięgnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: sięgnąwszy

gerundium: sięgnięcie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sięgnięcie
sięgnięcia
D. sięgnięcia
sięgnięć
C. sięgnięciu
sięgnięciom
B. sięgnięcie
sięgnięcia
N. sięgnięciem
sięgnięciami
Ms. sięgnięciu
sięgnięciach
W. sięgnięcie
sięgnięcia

odpowiednik aspektowy: sięgać

Pochodzenie

psł. *sęgnǫti, *sęgnǫ

Zob. sięgać

1. ręką do kieszeni

Definicja

wyciągnąć rękę do czegoś, aby dotknąć tego lub wziąć coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • sięgnąć dłonią, ręką
  • sięgnąć do kieszeni, do skrytki, do skrzyni, do szafy, do szuflady, do torby, do torebki, do wnętrza, do walizki;
  • sięgnąć po broń, po pistolet, po rewolwer; po gazetę, po książkę; po komórkę, po słuchawkę, po telefon; po butelkę, po filiżankę, po nóż; po herbatę, po kawę, po piwo

Cytaty

Myślałem, że tym razem może chce mi wręczyć swoją wizytówkę. I też sięgnąłem ręką pod marynarkę, żeby wyjąć portfel i wręczyć mu swoją.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

Chciało mu się pić. Jedną ręką obejmował śpiącą Joannę, drugą sięgnął po butelkę wody mineralnej stojącej przy łóżku.

źródło: NKJP: Marek Krajewski; Mariusz Czubaj: Róże cmentarne, 2009

Potem sięgnął do szafki i wyjął z niej małą paczuszkę, w której gromadził cukierki wysmażane przez Martę z cukru i mleka.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Jacek bez zastanowienia sięgnął do kieszeni i wyciągnął metalowy pojemniczek po tabletkach.

źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007

Składnia

bez ograniczeń + sięgnąć +
DOKĄD + (CZYM) + (po CO)
bez ograniczeń + sięgnąć +
DOKĄD + (CZYM) + (żeby ZDANIE)

2. do słownika

Definicja

skorzystać z czegoś jako źródła informacji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • sięgnąć do archiwów, do dokumentów, do klasyki, do książek, do materiałów, do protokołów, do słownika; do przepisów, do stenogramów, do tekstów, do terminów; do historii, do korzeni czegoś, do tradycji, do źródeł czegoś

Cytaty

Przygotowując się do pielgrzymki, raz jeszcze sięgnął do Zapisków więziennych. Zwróciło jego uwagę, że Prymas potrafił być wdzięczny Bogu nawet w samym środku beznadziejności, wtedy kiedy boleśnie przeżywał odłączenie do swojej trzody i od kapłanów.

źródło: NKJP: Paweł Zuchniewicz: Jan Paweł II: „Będę szedł naprzód”. Powieść biograficzna, 2009

Zasugerowałem, żeby sięgnął po rozprawy z wyższej matematyki, jak również poznał, czym są różniczki i liczby pierwsze.

źródło: NKJP: Mariusz Sieniewicz: Miasto szklanych słoni, 2010

Czytałam znów Ulissesa, a teraz sięgnę do Becketta. Może z nim uda mi się lepiej przeczekać i zrozumieć te beckettowskie czasy.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Monografia grzechów z dziennika 1978-1989, 2006

Składnia

bez ograniczeń + sięgnąć +
do CZEGO
bez ograniczeń + sięgnąć +
po CO

3. po alkohol

Definicja

skorzystać z jakichś używek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • sięgnąć po alkohol, po papierosa

Cytaty

Niewiarygodne. Romański po tym bankructwie nie sięgnął po alkohol. Po jakimś czasie stwierdził, że Bóg dopiero wtedy, gdy odebrał mu fortunę, uczynił go szczęśliwym.

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

Na tym etapie nie byłem w stanie sformułować żadnego w miarę sensownego zarzutu pod niczyim adresem, jakkolwiek przedstawiona przez Krzywoszową sylwetka Piontka, faceta, który zadenuncjował własnego ojca i sprowokował alkoholika na odwyku do sięgnięcia po kieliszek, trochę mnie niepokoiła.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Osiedle prominentów, 1997

Składnia

bez ograniczeń + sięgnąć +
po CO

4. po przemoc

Definicja

zastosować jako środek czynności, działania, prowadzący do celu

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • sięgnąć do arsenału środków;
  • sięgnąć po nadzwyczajne środki, po przemoc

Cytaty

Pewnie pomyślał sobie: Nie chce po dobroci, to załatwię go inaczej! Jeszcze tego pożałuje! – i sięgnął do arsenału bardziej sugestywnych form oddziaływania na byłych krnąbrnych.

źródło: NKJP: Sławomir Dąblewski: Ścigany, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2004-01-20

Wójt (oficjalnie dyrektor gminy) Lundqvist wie, po licznych pobytach w naszym kraju, że Polacy interesują się przeszłością, więc sięgnął do argumentów historycznych.

źródło: NKJP: Tomasz Walat: SOS z Bałtyku, Polityka, 2006-07-01

Jak państwo wiecie, w wyniku konfliktu rosyjskiego Gazpromu i białoruskiego odbiorcy doszło do sytuacji, w której Gazprom sięgnął do ekstremalnych rozwiązań, zamykając dostawy gazu na Białoruś.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.02.2004

Przybliżmy więc pomysły Erharda. Otóż ten wielki wizjoner sięgnął po dwa chwyty socjotechniczne z arsenału polityki gospodarczej.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek : życie i narodziny legendy, 2002

Składnia

bez ograniczeń + sięgnąć +
do CZEGO
bez ograniczeń + sięgnąć +
po CO

5. po pierwsze miejsce

Definicja

zdobyć to, o co się wcześniej ktoś ubiegał

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • sięgnąć po zwycięstwo; po pierwsze miejsce, po złoty medal

Cytaty

Po raz drugi po zwycięstwo sięgnął Zbigniew Kucharski z Gdańska, triumfując w kategorii uczestników w przedziale wieku 40-60 lat.

źródło: NKJP: (ko): Grają amatorzy, Dziennik Bałtycki, 2005-10-05

- Jesteś następcą Emausa, od ciebie zależy, czy sięgniesz po władzę - dokończył Jeździec.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Smoczy Pakt, 2003

Rybnik, corocznie, od początku istnienia konkursu, znajdował się w gronie laureatów, jednak po raz pierwszy sięgnął po główną nagrodę - Statuetkę Gmina Fair Play.

źródło: NKJP: Gmina Fair Play 2006, Rybnik.eu - Informator Miejski, 2010-08-17

Składnia

bez ograniczeń + sięgnąć +
po CO

6. fala sięgnęła 1 metra

Definicja

poruszając się, rozciągając się w przestrzeni, dotrzeć do jakiegoś miejsca

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Trawa była bujna, więc Kiernacki odnotował to ostatnie, dopiero gdy jego cień sięgnął jej bosych stóp, a ona sama obróciła szybko twarz, zastygając w pozie zaskoczonego zwierzęcia.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004

Tu fala sięgnęła do wysokości 1 metra. Meble rozklejają się. Dywan i szafka z ubraniami leżą na dworze.

źródło: NKJP: W ciągu jednej nocy mieszkańcy Górowa Iłoweckiego stracili dorobek całego życia, Życie, 2000

Składnia

bez ograniczeń + sięgnąć +
CZEGO
bez ograniczeń + sięgnąć +
DOKĄD

7. cena sięgnęła 100 dolarów

Definicja

osiągnąć granicę pewnej miary, wielkości, zasięgu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni miary przestrzeni

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie

Cytaty

W razie wybuchu zbrojnego konfliktu w rejonie Zatoki Perskiej ceny ropy mogą sięgnąć co najmniej 35 dol. za baryłkę, co w porównaniu z obecnym poziomem cen oznacza wzrost o 35 proc.

źródło: NKJP: MU: Cena za wojnę, Trybuna Śląska, 2002-04-04

To oczywiście nie wszystko, bo dochodzą jeszcze różne formy pomocy, głównie ulgi podatkowe. W sumie pomoc może sięgnąć dziesiątek milionów euro.

źródło: NKJP: Łukasz Pałka: Już po kasie, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-03-09

Składnia

bez ograniczeń + sięgnąć +
CZEGO

Frazeologizmy

jak okiem sięgnąć
gdzie okiem sięgnąć
ktoś chwycił za pióro
ktoś sięgnął po pióro
ktoś poszedł po rozum do głowy
ktoś sięgnął po rozum do głowy
ktoś sięgnął do czyjejś kieszeni
ktoś sięgnął do czyjegoś portfela
ktoś sięgnął do kieszeni
ktoś sięgnął do portfela
ktoś sięgnął myślą
ktoś sięgnął myślami
ktoś sięgnął pamięcią
ktoś sięgnął po cudze
ktoś sięgnął po czyjąś własność
ktoś sięgnął wzrokiem
odkąd ktoś sięga pamięcią
jak daleko ktoś sięgnął pamięcią
jak tylko ktoś sięgnął pamięcią
jak ktoś sięgnął pamięcią
wzrok sięgnął
spojrzenie sięgnęło
Data ostatniej modyfikacji: 16.05.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json