UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gubić się

Chronologizacja

1578, SPXVI

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gubię się
gubimy się
2 os. gubisz się
gubicie się
3 os. gubi się
gubią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gubiłem się
+(e)m się gubił
gubiłam się
+(e)m się gubiła
gubiłom się
+(e)m się gubiło
gubiliśmy się
+(e)śmy się gubili
gubiłyśmy się
+(e)śmy się gubiły
2 os. gubiłeś się
+(e)ś się gubił
gubiłaś się
+(e)ś się gubiła
gubiłoś się
+(e)ś się gubiło
gubiliście się
+(e)ście się gubili
gubiłyście się
+(e)ście się gubiły
3 os. gubił się
gubiła się
gubiło się
gubili się
gubiły się

bezosobnik: gubiono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się gubił
będę się gubić
będę się gubiła
będę się gubić
będę się gubiło
będę się gubić
będziemy się gubili
będziemy się gubić
będziemy się gubiły
będziemy się gubić
2 os. będziesz się gubił
będziesz się gubić
będziesz się gubiła
będziesz się gubić
będziesz się gubiło
będziesz się gubić
będziecie się gubili
będziecie się gubić
będziecie się gubiły
będziecie się gubić
3 os. będzie się gubił
będzie się gubić
będzie się gubiła
będzie się gubić
będzie się gubiło
będzie się gubić
będą się gubili
będą się gubić
będą się gubiły
będą się gubić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. gubmy się
2 os. gub się
gubcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. gubiłbym się
bym się gubił
gubiłabym się
bym się gubiła
gubiłobym się
bym się gubiło
gubilibyśmy się
byśmy się gubili
gubiłybyśmy się
byśmy się gubiły
2 os. gubiłbyś się
byś się gubił
gubiłabyś się
byś się gubiła
gubiłobyś się
byś się gubiło
gubilibyście się
byście się gubili
gubiłybyście się
byście się gubiły
3 os. gubiłby się
by się gubił
gubiłaby się
by się gubiła
gubiłoby się
by się gubiło
gubiliby się
by się gubili
gubiłyby się
by się gubiły

bezosobnik: gubiono by się

bezokolicznik: gubić się

imiesłów przysłówkowy współczesny: gubiąc się

gerundium: gubienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gubienie się
gubienia się
D. gubienia się
gubień się
C. gubieniu się
gubieniom się
B. gubienie się
gubienia się
N. gubieniem się
gubieniami się
Ms. gubieniu się
gubieniach się
W. gubienie się
gubienia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: gubiący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. gubiący się
gubiący się
gubiący się
gubiące się
gubiąca się
D. gubiącego się
gubiącego się
gubiącego się
gubiącego się
gubiącej się
C. gubiącemu się
gubiącemu się
gubiącemu się
gubiącemu się
gubiącej się
B. gubiącego się
gubiącego się
gubiący się
gubiące się
gubiącą się
N. gubiącym się
gubiącym się
gubiącym się
gubiącym się
gubiącą się
Ms. gubiącym się
gubiącym się
gubiącym się
gubiącym się
gubiącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. gubiący się
gubiący się
gubiące się
gubiące się
D. gubiących się
gubiących się
gubiących się
gubiących się
C. gubiącym się
gubiącym się
gubiącym się
gubiącym się
B. gubiących się
gubiących się
gubiących się
gubiące się
N. gubiącymi się
gubiącymi się
gubiącymi się
gubiącymi się
Ms. gubiących się
gubiących się
gubiących się
gubiących się

odpowiednik aspektowy: zgubić się

Pochodzenie

Zob. gubić

1. o kluczach

Definicja

zaczynać znajdować się w miejscu, które jest dla kogoś niewidoczne lub nieznane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ginąć, zagubiać się
antonimy:  znajdować się

Połączenia

  • dokumenty, klucze, parasolki, rękawiczki; rzeczy gubią się
  • gubić się ciągle, często
  • gubić się i znajdować się

Cytaty

Komórkę najtrudniej znaleźć właśnie wtedy, gdy dzwoni, a klucze gubią się w torebce, gdy tylko chcesz otworzyć drzwi?

źródło: Internet: godealla.pl

Gdy nie mam czasu odłożyć na miejsce ubrań, potrzebne mi rzeczy gubią się w bałaganie!

źródło: Internet: m.wol.jw.org/pl

Jak zawsze gasło światło, gdy zbierano karty do głosowania, ginęły całe urny, gubiły się gdzieś i cudownie odnajdywały protokoły z podliczonymi już głosami.

źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Dobre miejsce do umierania, 2005

Składnia

bez ograniczeń + gubić się +
(GDZIE)

2. w lesie

Definicja

tracić orientację w terenie i nie móc trafić do jakiegoś miejsca

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  błądzić

Połączenia

  • dzieci, turyści gubią się
  • gubić się w górach, w lesie, w mieście

Cytaty

Utykam na długie godziny w Stalowej Woli, Jędrzejowie, Monachium, na jakimś zadupiu tureckim, gubię się w Bordeaux; z ciężkim od ołowiu gardłem, pustym brzuchem i powiekami brązowymi ze zmęczenia.

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005

Zjechał na dół do labiryntu korytarzy i gąszczu pomieszczeń [...]. Początkowo gubił się, błądził, zawracał, szukał właściwej drogi.

źródło: NKJP: Czesław Karkowski: Kamienna drabina, 2008

Organizują jakieś wycieczki, potem się od nich odłączają i gubią się na obcym terenie.

źródło: NKJP: Tomasz Trojanowski: Uciekinierzy, 2008

Składnia

bez ograniczeń + gubić się +
(GDZIE)

3. nawzajem

Definicja

być rozdzielanym i tracić ze sobą kontakt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  rozdzielać się

Połączenia

  • gubić się w tłumie

Cytaty

- Chłopy! - wrzasnął. - Uwaga! Baczenie mieć! I do kupy, do kupy! Nie gubić się we mgle!

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Na dworcu strażnicy za pomocą kolb od karabinów upychali więźniów w bydlęcych wagonach. W powszechnym zamieszaniu członkowie rodzin gubili się z oczu.

źródło: Internet: wiadomosci.onet.pl

Para narzeczonych gubi się i poszukuje, chce się odnaleźć.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Gdyby zamilkły kobiety, 2005

Składnia

Rzpl + gubić się +
(GDZIE)

4. o ścieżce

Definicja

stawać się trudnym do rozpoznania uchem lub okiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ginąć

Połączenia

  • gubić się w mroku, w zgiełku

Cytaty

W miarę oddalania się wozu śmiech cichł i gubił się wśród ogólnego ryku.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996

Dźwiękliwe tony hebrajskiej pieśni gubiły się w pijackich wrzaskach, w ohydnych obelgach i urąganiach miotanych na sponiewieranego mocarza.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1963

W gubiącej się na horyzoncie płaszczyźnie plaży zobaczyłem coś czarnego.

źródło: NKJP: Andrzej Bobkowski: Szkice piórkiem: (Francja 1940-1944), 1957

Ścieżka gubi się we wrzosach niewyraźnym zygzakiem.

źródło: NKJP: Maciej Dajnowski: Promieniowanie reliktowe, 2004

Kosmyki włosów wymykały się spod kapelusza, szczupła sylwetka gubiła się w zbyt obszernej marynarce.

źródło: NKJP: Anna Bolecka: Concerto d'amore, 2004

Składnia

bez ograniczeń + gubić się +
(GDZIE)

5. w sytuacji

Definicja

przestawać rozumieć lub pamiętać informacje z jakiejś dziedziny i popełniać błędy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

  • gubić się w dokumentach, w szczegółach; w domysłach, w opiniach, w przypuszczeniach;
  • gubić się w obliczeniach, w rachunkach

Cytaty

Platon się pogrąża, wystawia na pośmiewisko, mówi niespójnie, irracjonalnie, gubi się.

źródło: NKJP: Piotr Stareńczak: O Platonie nierozgrzeszonym... source Akant, 2010-01

W skomplikowanej machinie hitlerowskiej biurokracji gubią się sami Niemcy.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Pan Mąż od jakiegoś czasu gubi się w rachunkach.

źródło: NKJP: Wojciech Kuczok: Senność, 2009

Treliński zauważył, że bolszewik gubi się w jego wywodzie.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Maurycy nie pojawił się ani w kinie „Uciecha”, gdzie wypatrywała go dzień w dzień, gubiąc się przy wydawaniu reszty, ani w żadnym innym miejscu, w którym się spodziewała.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Składnia

bez ograniczeń + gubić się +
(w CZYM | przy CZYM)

6. w życiu

Definicja

tracić świadomość swoich ważnych potrzeb lub celów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pogrążać się, zatracać się

Cytaty

Pojmował, że im więcej rozumie z tego, co go otacza, tym bardziej grzęźnie we wspaniałościach i gubi się jako artysta.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978

Szanował jej inność, widział, jak gubiła się, traciła poczucie tożsamości, zmylona pozornie prawdziwymi wartościami obcych ideałów.

źródło: NKJP: Kazimierz Kaz Ostaszewicz: Południowy wiatr Arizony, 2006

Żyjemy lekkomyślnie, nie zwracając uwagi na swoje czyny i ich konsekwencje, niejednokrotnie gubiąc się w świecie.

źródło: NKJP: Łukasz Krzywoń: Ukryty blask. Świat Carlosa Castanedy, 2005

Składnia

bez ograniczeń + gubić się +
(w CZYM)
bez ograniczeń + gubić się +
(jako KTO)

7. o proporcjach

Definicja

przestawać być zauważanym lub uwzględnianym

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zagubiać się

Połączenia

  • gubić się w natłoku czegoś

Cytaty

Potrafi oddać emocje i ruch, choć czasem w ujęciach z oddalenia gubią się proporcje.

źródło: NKJP: Daniel Gizicki: Komiks to nie tylko ładne rysunki…, Esensja, 07 (LXXIX), 2008

Szósty, a może siódmy dzień podróży. W wielkich, jednostajnych przestrzeniach gubią się miary czasu, przestają obowiązywać, przestają coś znaczyć.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Imperium, 2005

Składnia

bez ograniczeń + gubić się +
(GDZIE)
Data ostatniej modyfikacji: 02.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json