UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

puszczać się

Chronologizacja

XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. puszczam się
puszczamy się
2 os. puszczasz się
puszczacie się
3 os. puszcza się
puszczają się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. puszczałem się
+(e)m się puszczał
puszczałam się
+(e)m się puszczała
puszczałom się
+(e)m się puszczało
puszczaliśmy się
+(e)śmy się puszczali
puszczałyśmy się
+(e)śmy się puszczały
2 os. puszczałeś się
+(e)ś się puszczał
puszczałaś się
+(e)ś się puszczała
puszczałoś się
+(e)ś się puszczało
puszczaliście się
+(e)ście się puszczali
puszczałyście się
+(e)ście się puszczały
3 os. puszczał się
puszczała się
puszczało się
puszczali się
puszczały się

bezosobnik: puszczano się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się puszczał
będę się puszczać
będę się puszczała
będę się puszczać
będę się puszczało
będę się puszczać
będziemy się puszczali
będziemy się puszczać
będziemy się puszczały
będziemy się puszczać
2 os. będziesz się puszczał
będziesz się puszczać
będziesz się puszczała
będziesz się puszczać
będziesz się puszczało
będziesz się puszczać
będziecie się puszczali
będziecie się puszczać
będziecie się puszczały
będziecie się puszczać
3 os. będzie się puszczał
będzie się puszczać
będzie się puszczała
będzie się puszczać
będzie się puszczało
będzie się puszczać
będą się puszczali
będą się puszczać
będą się puszczały
będą się puszczać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. puszczajmy się
2 os. puszczaj się
puszczajcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. puszczałbym się
bym się puszczał
puszczałabym się
bym się puszczała
puszczałobym się
bym się puszczało
puszczalibyśmy się
byśmy się puszczali
puszczałybyśmy się
byśmy się puszczały
2 os. puszczałbyś się
byś się puszczał
puszczałabyś się
byś się puszczała
puszczałobyś się
byś się puszczało
puszczalibyście się
byście się puszczali
puszczałybyście się
byście się puszczały
3 os. puszczałby się
by się puszczał
puszczałaby się
by się puszczała
puszczałoby się
by się puszczało
puszczaliby się
by się puszczali
puszczałyby się
by się puszczały

bezosobnik: puszczano by się

bezokolicznik: puszczać się

imiesłów przysłówkowy współczesny: puszczając się

gerundium: puszczanie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. puszczanie się
puszczania się
D. puszczania się
puszczań się
C. puszczaniu się
puszczaniom się
B. puszczanie się
puszczania się
N. puszczaniem się
puszczaniami się
Ms. puszczaniu się
puszczaniach się
W. puszczanie się
puszczania się

imiesłów przymiotnikowy czynny: puszczający się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. puszczający się
puszczający się
puszczający się
puszczające się
puszczająca się
D. puszczającego się
puszczającego się
puszczającego się
puszczającego się
puszczającej się
C. puszczającemu się
puszczającemu się
puszczającemu się
puszczającemu się
puszczającej się
B. puszczającego się
puszczającego się
puszczający się
puszczające się
puszczającą się
N. puszczającym się
puszczającym się
puszczającym się
puszczającym się
puszczającą się
Ms. puszczającym się
puszczającym się
puszczającym się
puszczającym się
puszczającej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. puszczający się
puszczający się
puszczające się
puszczające się
D. puszczających się
puszczających się
puszczających się
puszczających się
C. puszczającym się
puszczającym się
puszczającym się
puszczającym się
B. puszczających się
puszczających się
puszczających się
puszczające się
N. puszczającymi się
puszczającymi się
puszczającymi się
puszczającymi się
Ms. puszczających się
puszczających się
puszczających się
puszczających się

odpowiednik aspektowy: puścić się

Pochodzenie

Zob. puszczać

1. poręczy

Definicja

przestawać trzymać się czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

antonimy:  chwytać się, trzymać się

Połączenia

  • puszczać się balustrady, gałęzi, liny, poręczy

Cytaty

Wiążę coś w rodzaju taterniczych ławeczek – nie idzie to tak prędko jak pisanie o tym. Należy pamiętać, że mam do dyspozycji tylko jedną rękę. Oczywiście wtedy, jeśli, ryzykując, puszczam się masztu.

źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985

– Franek, wszyscy czekają! – ponagla pan Włodek. Franczesko puszcza się szczebelka i leci w dół.

źródło: NKJP: Andrzej Horubała: Farciarz, 2003

Składnia

Rzosobowy + puszczać się +
(CZEGO)

2. biegiem

Definicja

zaczynać energicznie wykonywać czynność wyrażoną następującym rzeczownikiem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • puszczać się biegiem, kłusem, galopem, pędem, sprintem
  • puszczać się w pogoń; w pląsy, w tany; w jakimś kierunku

Cytaty

Kobiety robiły znak krzyża, wybiegały z krzaków, w których czekały ukryte, przebiegały zakasując spódnice przez druty i puszczały się biegiem w głąb lasu.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Żydowska wojna, 1965

Zwariował! - jęknął w myśli, puszczając się w pogoń.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

[...] do powszechnej praktyki należał fakt, że świeccy krytycy tańców, wyraziwszy surowe o nich opinie, po odłożeniu pióra puszczali się w tany.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Składnia

Rzosobowy + puszczać się +
CZYM
bez ograniczeń + puszczać się +
w CO

3. w drogę

Definicja

wyruszać dokądś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny turystyka

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wyruszać

Połączenia

  • puszczać się w drogę, w trasę

Cytaty

Przed każdą wizytą uczyła się na pamięć ostatniego „Biuletynu Informacyjnego”, obwijała się płachtami skóry dla znajomych szewców-klientów i puszczała się w drogę przez zieloną granicę.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Nasz sławny podróżnik [...] udziela teraz nowych wskazówek. Są one adresowane zarówno do miłośników domowych pieleszy, jak i turystów puszczających się w dalekie podróże.

źródło: NKJP: Tomasz Chludziński: Zdejmij duszę z ramienia, Gazeta Wyborcza, 1999-03-06

Adam puszczał się z Bukowiną na poetyckie wędrówki po kraju, tak jak dzisiaj robi to ze „Starym Dobrym Małżeństwem”.

źródło: NKJP: Poeta z Krainy Łagodności, Dziennik Polski - Pejzaż, 2003-08-02

Któż by rozumny puszczał się na pełne morze w daleką, bądź co bądź, wyprawę z tak niedostatecznym ekwipunkiem, na tak kruchych łodziach?

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954

Składnia

Rzosobowy + puszczać się +
DOKĄD
bez ograniczeń + puszczać się +
w CO|na CO

4. o krwi

Definicja

zaczynać obficie płynąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • krew puszcza się; łzy puszczają się
  • puszczać się z nosa, z oczu

Cytaty

Rzadko puszcza mi się krew z nosa, ale jak zacznie to dzieje się to codziennie przez kilka dni.

źródło: NKJP: Krwawienie z nosa, www.forumowisko.pl, 2007-07-21

Małgorzata zaczynała chlipać coraz głośniej, a łzy puszczały się wzbierającym z każdą chwilą strumyczkiem, strumykiem, ławą wezbranej, słonej wody, której ruch regulowały spazmatyczne szlochy, wydzierające się z piersi Małgorzaty.

źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007

Składnia

Rznieżywotny + puszczać się +
SKĄD|GDZIE

5. o kobiecie

Definicja

pot.  pejorat. 
odbywać przygodne stosunki seksualne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  łachać się

Połączenia

  • dziewczyna, kobieta puszcza się
  • puszczać się na prawo i lewo

Cytaty

Musiałam powiedzieć im prawdę, bo coraz to nowe ciuchy w mojej szafie sprowokowały ojca do złośliwej uwagi, że pewnie puszczam się za pieniądze z bogatymi facetami.

źródło: NKJP: Mirosław Tomaszewski: UGI, 2006

Myślałem o kobietach poznanych w życiu: nie wiodło mi się z nimi, bo Linda już dawniej pewnie puszczała się przy każdej okazji, nocna znajoma była sztuczna, a Muriel - nieosiągalna.

źródło: NKJP: Adam Wiśniewski-Snerg: Według łotra, 1978

[...] nie puszczam się na lewo i prawo, nie sypiam z każdym, więc jestem hipokrytką, mieszczanką niewyzwoloną seksualnie.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

Składnia

Rzosobowy + puszczać się +
(z KIM)
Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json