Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
puszczam się |
puszczamy się |
|||
| 2 os. |
puszczasz się |
puszczacie się |
|||
| 3 os. |
puszcza się |
puszczają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
puszczałem się +(e)m się puszczał |
puszczałam się +(e)m się puszczała |
puszczałom się +(e)m się puszczało |
puszczaliśmy się +(e)śmy się puszczali |
puszczałyśmy się +(e)śmy się puszczały |
| 2 os. |
puszczałeś się +(e)ś się puszczał |
puszczałaś się +(e)ś się puszczała |
puszczałoś się +(e)ś się puszczało |
puszczaliście się +(e)ście się puszczali |
puszczałyście się +(e)ście się puszczały |
| 3 os. |
puszczał się |
puszczała się |
puszczało się |
puszczali się |
puszczały się |
bezosobnik: puszczano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się puszczał będę się puszczać |
będę się puszczała będę się puszczać |
będę się puszczało będę się puszczać |
będziemy się puszczali będziemy się puszczać |
będziemy się puszczały będziemy się puszczać |
| 2 os. |
będziesz się puszczał będziesz się puszczać |
będziesz się puszczała będziesz się puszczać |
będziesz się puszczało będziesz się puszczać |
będziecie się puszczali będziecie się puszczać |
będziecie się puszczały będziecie się puszczać |
| 3 os. |
będzie się puszczał będzie się puszczać |
będzie się puszczała będzie się puszczać |
będzie się puszczało będzie się puszczać |
będą się puszczali będą się puszczać |
będą się puszczały będą się puszczać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
puszczajmy się |
|
| 2 os. |
puszczaj się |
puszczajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
puszczałbym się bym się puszczał |
puszczałabym się bym się puszczała |
puszczałobym się bym się puszczało |
puszczalibyśmy się byśmy się puszczali |
puszczałybyśmy się byśmy się puszczały |
| 2 os. |
puszczałbyś się byś się puszczał |
puszczałabyś się byś się puszczała |
puszczałobyś się byś się puszczało |
puszczalibyście się byście się puszczali |
puszczałybyście się byście się puszczały |
| 3 os. |
puszczałby się by się puszczał |
puszczałaby się by się puszczała |
puszczałoby się by się puszczało |
puszczaliby się by się puszczali |
puszczałyby się by się puszczały |
bezosobnik: puszczano by się
bezokolicznik: puszczać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
puszczając się
gerundium: puszczanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | puszczanie się |
puszczania się |
| D. | puszczania się |
puszczań się |
| C. | puszczaniu się |
puszczaniom się |
| B. | puszczanie się |
puszczania się |
| N. | puszczaniem się |
puszczaniami się |
| Ms. | puszczaniu się |
puszczaniach się |
| W. | puszczanie się |
puszczania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: puszczający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | puszczający się |
puszczający się |
puszczający się |
puszczające się |
puszczająca się |
| D. | puszczającego się |
puszczającego się |
puszczającego się |
puszczającego się |
puszczającej się |
| C. | puszczającemu się |
puszczającemu się |
puszczającemu się |
puszczającemu się |
puszczającej się |
| B. | puszczającego się |
puszczającego się |
puszczający się |
puszczające się |
puszczającą się |
| N. | puszczającym się |
puszczającym się |
puszczającym się |
puszczającym się |
puszczającą się |
| Ms. | puszczającym się |
puszczającym się |
puszczającym się |
puszczającym się |
puszczającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | puszczający się |
puszczający się |
puszczające się |
puszczające się |
| D. | puszczających się |
puszczających się |
puszczających się |
puszczających się |
| C. | puszczającym się |
puszczającym się |
puszczającym się |
puszczającym się |
| B. | puszczających się |
puszczających się |
puszczających się |
puszczające się |
| N. | puszczającymi się |
puszczającymi się |
puszczającymi się |
puszczającymi się |
| Ms. | puszczających się |
puszczających się |
puszczających się |
puszczających się |
odpowiednik aspektowy: puścić się
Pochodzenie
Zob. puszczać
1. poręczy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | chwytać się, trzymać się |
Połączenia
- puszczać się balustrady, gałęzi, liny, poręczy
Cytaty
|
Wiążę coś w rodzaju taterniczych ławeczek – nie idzie to tak prędko jak pisanie o tym. Należy pamiętać, że mam do dyspozycji tylko jedną rękę. Oczywiście wtedy, jeśli, ryzykując, puszczam się masztu. źródło: NKJP: Andrzej Urbańczyk: Dziękuję ci, Pacyfiku, 1985 |
|
|
– Franek, wszyscy czekają! – ponagla pan Włodek. Franczesko puszcza się szczebelka i leci w dół. źródło: NKJP: Andrzej Horubała: Farciarz, 2003 |
Składnia
| Rzosobowy | + | puszczać się | + |
(CZEGO)
|
2. biegiem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- puszczać się biegiem, kłusem, galopem, pędem, sprintem
- puszczać się w pogoń; w pląsy, w tany; w jakimś kierunku
Cytaty
|
Kobiety robiły znak krzyża, wybiegały z krzaków, w których czekały ukryte, przebiegały zakasując spódnice przez druty i puszczały się biegiem w głąb lasu. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Żydowska wojna, 1965 |
|
|
Zwariował! - jęknął w myśli, puszczając się w pogoń. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953 |
|
|
[...] do powszechnej praktyki należał fakt, że świeccy krytycy tańców, wyraziwszy surowe o nich opinie, po odłożeniu pióra puszczali się w tany. źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002 |
Składnia
| Rzosobowy | + | puszczać się | + |
CZYM
|
|
+ | puszczać się | + |
w CO
|
3. w drogę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny turystyka
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wyruszać |
Połączenia
- puszczać się w drogę, w trasę
Cytaty
|
Przed każdą wizytą uczyła się na pamięć ostatniego „Biuletynu Informacyjnego”, obwijała się płachtami skóry dla znajomych szewców-klientów i puszczała się w drogę przez zieloną granicę. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997 |
|
|
Nasz sławny podróżnik [...] udziela teraz nowych wskazówek. Są one adresowane zarówno do miłośników domowych pieleszy, jak i turystów puszczających się w dalekie podróże. źródło: NKJP: Tomasz Chludziński: Zdejmij duszę z ramienia, Gazeta Wyborcza, 1999-03-06 |
|
|
Adam puszczał się z Bukowiną na poetyckie wędrówki po kraju, tak jak dzisiaj robi to ze „Starym Dobrym Małżeństwem”. źródło: NKJP: Poeta z Krainy Łagodności, Dziennik Polski - Pejzaż, 2003-08-02 |
|
|
Któż by rozumny puszczał się na pełne morze w daleką, bądź co bądź, wyprawę z tak niedostatecznym ekwipunkiem, na tak kruchych łodziach? źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Wyspa Robinsona, 1954 |
Składnia
| Rzosobowy | + | puszczać się | + |
DOKĄD
|
|
+ | puszczać się | + |
w CO|na CO
|
4. o krwi
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- krew puszcza się; łzy puszczają się
- puszczać się z nosa, z oczu
Cytaty
|
Rzadko puszcza mi się krew z nosa, ale jak zacznie to dzieje się to codziennie przez kilka dni. źródło: NKJP: Krwawienie z nosa, www.forumowisko.pl, 2007-07-21 |
|
|
Małgorzata zaczynała chlipać coraz głośniej, a łzy puszczały się wzbierającym z każdą chwilą strumyczkiem, strumykiem, ławą wezbranej, słonej wody, której ruch regulowały spazmatyczne szlochy, wydzierające się z piersi Małgorzaty. źródło: NKJP: Ewa Kujawska: Dom Małgorzaty, 2007 |
Składnia
| Rznieżywotny | + | puszczać się | + |
SKĄD|GDZIE
|
5. o kobiecie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | łachać się |
Połączenia
- dziewczyna, kobieta puszcza się
- puszczać się na prawo i lewo
Cytaty
|
Musiałam powiedzieć im prawdę, bo coraz to nowe ciuchy w mojej szafie sprowokowały ojca do złośliwej uwagi, że pewnie puszczam się za pieniądze z bogatymi facetami. źródło: NKJP: Mirosław Tomaszewski: UGI, 2006 |
|
|
Myślałem o kobietach poznanych w życiu: nie wiodło mi się z nimi, bo Linda już dawniej pewnie puszczała się przy każdej okazji, nocna znajoma była sztuczna, a Muriel - nieosiągalna. źródło: NKJP: Adam Wiśniewski-Snerg: Według łotra, 1978 |
|
|
[...] nie puszczam się na lewo i prawo, nie sypiam z każdym, więc jestem hipokrytką, mieszczanką niewyzwoloną seksualnie. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004 |
Składnia
| Rzosobowy | + | puszczać się | + |
(z KIM)
|