UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wsteczny

Chronologizacja

1376, SStp
Inne znaczenie

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wsteczny	wsteczny	wsteczny	wsteczne	wsteczna
D.	wstecznego	wstecznego	wstecznego	wstecznego	wstecznej
C.	wstecznemu	wstecznemu	wstecznemu	wstecznemu	wstecznej
B.	wstecznego	wstecznego	wsteczny	wsteczne	wsteczną
N.	wstecznym	wstecznym	wstecznym	wstecznym	wsteczną
Ms.	wstecznym	wstecznym	wstecznym	wstecznym	wstecznej
W.	wsteczny	wsteczny	wsteczny	wsteczne	wsteczna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wsteczni	wsteczni	wsteczne	wsteczne
D.	wstecznych	wstecznych	wstecznych	wstecznych
C.	wstecznym	wstecznym	wstecznym	wstecznym
B.	wstecznych	wstecznych	wstecznych	wsteczne
N.	wstecznymi	wstecznymi	wstecznymi	wstecznymi
Ms.	wstecznych	wstecznych	wstecznych	wstecznych
W.	wsteczni	wsteczni	wsteczne	wsteczne

Pochodzenie

Zob. wstecz I

1. ruch

Definicja

związany z przesuwaniem się czegoś w określony sposób do tyłu, co jest niezgodne z naturalnym stanem rzeczy, dla którego typowe jest przesuwanie się do przodu

Noty o użyciu

W rodzaju męskim używane często w znaczeniu `bieg wsteczny` (w samochodzie).

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni kierunek

Połączenia

wsteczny ciąg, prąd, ruch; bieg; wsteczne lusterko; światła wsteczne

Cytaty

	Kiedy policjant zażądał od niego okazania dokumentów, ten włączył wsteczny bieg, z impetem ruszył do tyłu, zepchnął blokujący go nieoznakowany samochód policyjny, po czym ruszył gwałtownie do przodu i zaczął uciekać. źródło: NKJP: Radny w areszcie, Dziennik Polski, 2003-03-17
	Na osiedlu Zasole mieliśmy kilka zgłoszeń o braku wentylacji i pojawieniu się ciągu wstecznego, co powodowało dostawanie się spalin do mieszkań. źródło: NKJP: Piotr Tarczyński: Życie uchodzi z dymem, Gazeta Krakowska, 2003-01-23
	Tragicznie zakończyła się [...] kąpiel grupy krokowskich gimnazjalistów, którzy w czwartkowe popołudnie wybrali się do Dębek. Silny, wsteczny prąd morski porwał trzech chłopców. źródło: NKJP: (MS, RK): Utonęli, Dziennik Bałtycki, 2007-06-16
	Światło wsteczne jest białym światłem umieszczonym w tylnej części samochodu. źródło: NKJP: Internet

2. okres

Definicja

związany z przesuwaniem czegoś w czasie do momentu wcześniejszego lub oznaczaniem odstępu czasowego od momentu odległego w czasie do momentu nadejścia zdarzenia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

wsteczny okres; wsteczna data, korekta; wsteczne odliczanie

Cytaty

[...] nowelizacja ustawy, chociaż dokonana po 1 czerwca, wejdzie w życie z datą wsteczną (czyli przed 1 czerwca).

źródło: NKJP: Beata Zagrodzka-Blok: ZUS Nie zamykaj firmy. Składka taka sama, Polska Głos Wielkopolski, 2006-05-31

Trzeba tu wspomnieć bardzo przydatną funkcję wstecznego odliczania: w lewym dolnym rogu strony WWW znajdziemy licznik pokazujący, ile czasu zostało do Świąt, czyli ile jeszcze mamy dni, aby wysłać kartki świąteczne naszym najbliższym.

źródło: NKJP: Jacek Borowski: Czas wysłać życzenia, Enter nr 1, 2000

- Czy zaświadczenie może być wystawione na okres wsteczny?
- Tak, może. Ale nie dłużej niż na 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie [...].

źródło: NKJP: Zwolnienia lekarskie, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2006-03-02

3.a człowiek

Definicja

taki, który jest niechętny postępowi i wszelkim zmianom, działa w zgodzie z dawnymi i nieaktualnymi regułami postępowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	obskurancki, zacofany
	sprzeczne:	postępowy

Cytaty

[...] w całej historii Wielkopolski nic się nie układa według schematu. Tutaj księża są postępowi, a nie wsteczni, tu socjalistów nie ma, tu ziemianie bratają się z chłopami.

źródło: NKJP: Maria Nowak: Krajobraz przed bitwą, Gazeta Poznańska, 2003-12-27

[...] polscy rolnicy - i to nie ci, którzy byli wskazywani jako wsteczni, niereformowalni, rozdrobnieni, ale ci najlepsi, którzy mogli konkurować z Unią Europejską - nie wytrzymają takiej nieuczciwej konkurencji.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.10.2003

X nie ma szans perspektywicznie, gdyż jest człowiekiem wstecznym, a świat pędzi do przodu.

źródło: Internet: wiadomosci.wp.pl

3.b pogląd

Definicja

świadczący o tym, że ktoś jest niechętny postępowi i wszelkim zmianom, działa w zgodzie z dawnymi i nieaktualnymi regułami postępowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	obskurancki, zacofany
	sprzeczne:	postępowy

Połączenia

wsteczny pogląd; wsteczna postawa
postępowy i wsteczny

Cytaty

	Wcale nie chcę być uważany za zatęchłego tetryka o wstecznych poglądach i nie zwalczam tu wolnego rynku ani swobody (uczciwych) interesów. źródło: NKJP: Andrzej Górny: Świątynia Bzz Nzz, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-12-23
	Ten kolor, symbolizując ruchy polityczne nie wysuwające skutecznych i nowych idei, w podświadomości jest kojarzony ze wstecznym myśleniem i brakiem sukcesów. źródło: NKJP: Jolanta Chruścicka-Wnętrzak: Zielony kolor maja, Dziennik Bałtycki, 1999-05-08
	Postawy wsteczne, oparte na przekonaniu, że wszystkich dzikich należy wytępić właśnie dlatego, że są dzicy, zostały wykorzenione w ramach walki z kolonializmem. źródło: NKJP: Życie dzikich, Dziennik Polski, 2000-06-24
	[...] obecna polityka społeczno-ekonomiczna prowadzona w Polsce jest polityką wsteczną, antyrozwojową, zacofaną metodą reagowania cząstkowego na całościowe problemy [...]. źródło: NKJP: Olalf Swolkień: Bliska egzotyka, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1999-06-16

Frazeologizmy

moc wsteczna
niepamięć wsteczna
amnezja wsteczna

Data ostatniej modyfikacji: 06.06.2018