UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

intuicja

Chronologizacja

SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

internac.

ang. intuition

fr. intuition

niem. Intuition

z łac. intuitiō 'odbicie; wejrzenie'

1.a zdolność przeczuwania

Definicja

zdolność polegająca na dochodzeniu do jakiejś prawdy lub przewidywaniu czegoś w sposób, który nie jest oparty na rozumie lub doświadczeniu

Wymowa

[intuicja] lub [intujicja]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nos, psi węch, szósty zmysł

Połączenia

  • dobra, doskonała, genialna, niebywała, niesamowita, niezawodna, niezwykła, ogromna, rozwinięta, spora, świetna, wielka, wspaniała, wyjątkowa, wyostrzona, znakomita; kobieca, męska, trenerska; wrodzona intuicja; intuicja artystyczna, językowa, moralna, polityczna, strzelecka
  • intuicja artysty, psychologa, trenera
  • intuicja w jakichś sprawach
  • intuicja i doświadczenie, intuicja i instynkt, intuicja i wrażliwość, intuicja i wyobraźnia; serce i intuicja, spryt i intuicja, wiedza i intuicja
  • brak, głos, pomoc, przebłysk, rozwój intuicji
  • wiara w intuicję
  • sprzeczny z intuicją
  • intuicja mówi, podpowiada, pomaga; nie zawiodła
  • ufać, zaufać intuicji
  • mieć, posiadać intuicję
  • kierować się, wykazać się; kierowany, obdarzony, wiedziony intuicją
  • zdać się na intuicję, wierzyć w intuicję
  • bazować, opierać się, polegać; oparty na intuicji

Cytaty

[...] dopatrywał się w nim czynników irracjonalnych, które intuicja artystyczna i wiara religijna może uchwycić łatwiej niż dedukcja logiczna.

źródło: NKJP: Krystyna Rembowska: Kultura w tradycji i we współczesnych nurtach badań geograficznych, 2002

Racjonalizacja ma miejsce, gdy dziecko przestaje ufać intuicji i emocjom, zamyka się na poziomie świadomości i nie korzysta z przeczuć, a tylko z logicznych przesłanek.

źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Jak osiągnąć sukces w świecie ducha i materii, 2001

Prelegenci musieli się często [...] opierać wyłącznie na własnej intuicji i doświadczeniu. Powód - brak odpowiednich badań.

źródło: NKJP: Marcin Piasecki: „Książka - prasa - wideo” - seminarium w Bibliotece Narodowej, Gazeta Wyborcza, 1994-10-13

Przedstawione zaświadczenie [...] nabywcy towaru wydało się jednak sprzedawcy podejrzane. Intuicja go nie zawiodła. Po sprawdzeniu dokument okazał się sfałszowany.

źródło: NKJP: Alicja Fidrysiak: Fałszerze z Glinojecka, Tygodnik Ciechanowski, 2002-04-12

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. intuicja
intuicje
D. intuicji
intuicji
neut
intuicyj
char
C. intuicji
intuicjom
B. intuicję
intuicje
N. intuicją
intuicjami
Ms. intuicji
intuicjach
W. intuicjo
intuicje

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b przeczucie

Definicja

przekonanie na jakiś temat, które nie powstało w oparciu o wiedzę lub doświadczenie

Wymowa

[intuicja] lub [intujicja]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przeczucie

Połączenia

  • mglista, podstawowa, potoczna, trafna intuicja; wstępne intuicje
  • potwierdzać intuicję
  • iść za intuicją

Cytaty

On ma rację [...]. Jak niemal zawsze, jego intuicje są prawdziwe.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

Podstawową intuicją obiektywizmu w naukach społecznych jest zatem przeświadczenie o zewnętrznym charakterze rzeczywistości społeczno-kulturowej [...].

źródło: NKJP: Krystyna Rembowska: Kultura w tradycji i we współczesnych nurtach badań geograficznych, 2002

Tymczasem artyści nadal tworzą literackie i plastyczne wizje obszarów, [...], mając za drogowskaz zaledwie swoje mgliste intuicje i przeczucia...

źródło: NKJP: Ognie piekielne, Dziennik Polski, 2000-11-22

Idąc za intuicją C. Junga przyjmujemy, że w osobowości człowieka istnieją zaprogramowane przez geny pewne podstawowe pojęcia [...] utworzone w toku trwania ludzkości.

źródło: NKJP: Maria Gołaszewska: Estetyka pięciu zmysłów, 1997

Cały czas właściwie poszukiwałem muzyków, którzy byliby w stanie najlepiej realizować moje zamiary, a także wnosili własne intuicje i pomysły.

źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen: kiedy się dziwić przestanę...: monografia artystyczna, 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. intuicja
intuicje
D. intuicji
intuicji
neut
intuicyj
char
C. intuicji
intuicjom
B. intuicję
intuicje
N. intuicją
intuicjami
Ms. intuicji
intuicjach
W. intuicjo
intuicje
Data ostatniej modyfikacji: 17.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json