Chronologizacja
Pochodzenie
ogsł. *orz-chyliti sę
Zob. chylić
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | otworzyć się, roztworzyć się |
Połączenia
- szlafrok rozchylił się; drzwi, poły czegoś, usta, wargi rozchyliły się
- rozchylić się na boki
- rozchylić się w uśmiechu
- rozchylić się lekko, trochę; gwałtownie, nagle
Cytaty
|
Brzęknęła sztaba, drzwi rozchyliły się trochę, pokazując jasne wnętrze sklepu. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959 |
|
|
Tylna część sukienki rozchyliła się na boki, niczym wrota do mistycznej, pełnej cudów krainy. źródło: NKJP: Dawid Zieliński: Pewne formy zła, Esensja, 2005, nr 4 (XLVI) |
|
|
Jego wargi nie rozchyliły się w najmniejszym choćby uśmiechu. źródło: NKJP: Bronisław Świderski: Asystent śmierci. Powieść o karykaturach Mahometa, o miłości i nienawiści w Europie, 2007 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
rozchylę się |
rozchylimy się |
|||
| 2 os. |
rozchylisz się |
rozchylicie się |
|||
| 3 os. |
rozchyli się |
rozchylą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozchyliłem się +(e)m się rozchylił |
rozchyliłam się +(e)m się rozchyliła |
rozchyliłom się +(e)m się rozchyliło |
rozchyliliśmy się +(e)śmy się rozchylili |
rozchyliłyśmy się +(e)śmy się rozchyliły |
| 2 os. |
rozchyliłeś się +(e)ś się rozchylił |
rozchyliłaś się +(e)ś się rozchyliła |
rozchyliłoś się +(e)ś się rozchyliło |
rozchyliliście się +(e)ście się rozchylili |
rozchyliłyście się +(e)ście się rozchyliły |
| 3 os. |
rozchylił się |
rozchyliła się |
rozchyliło się |
rozchylili się |
rozchyliły się |
bezosobnik: rozchylono się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
rozchylmy się |
|
| 2 os. |
rozchyl się |
rozchylcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
rozchyliłbym się bym się rozchylił |
rozchyliłabym się bym się rozchyliła |
rozchyliłobym się bym się rozchyliło |
rozchylilibyśmy się byśmy się rozchylili |
rozchyliłybyśmy się byśmy się rozchyliły |
| 2 os. |
rozchyliłbyś się byś się rozchylił |
rozchyliłabyś się byś się rozchyliła |
rozchyliłobyś się byś się rozchyliło |
rozchylilibyście się byście się rozchylili |
rozchyliłybyście się byście się rozchyliły |
| 3 os. |
rozchyliłby się by się rozchylił |
rozchyliłaby się by się rozchyliła |
rozchyliłoby się by się rozchyliło |
rozchyliliby się by się rozchylili |
rozchyliłyby się by się rozchyliły |
bezosobnik: rozchylono by się
bezokolicznik: rozchylić się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
rozchyliwszy się
gerundium: rozchylenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | rozchylenie się |
rozchylenia się |
| D. | rozchylenia się |
rozchyleń się |
| C. | rozchyleniu się |
rozchyleniom się |
| B. | rozchylenie się |
rozchylenia się |
| N. | rozchyleniem się |
rozchyleniami się |
| Ms. | rozchyleniu się |
rozchyleniach się |
| W. | rozchylenie się |
rozchylenia się |
odpowiednik aspektowy: rozchylać się
Składnia
| Rznieżywotny | + | rozchylić się | + |
|