UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

antagonista

Chronologizacja

1 połowa XIX w., Bańk

Pochodzenie

internac.

ang. antagonist

fr. antagoniste

niem. Antagonist

z łac. antagōnista

Od: gr. antagōnistḗs 'przeciwnik, rywal'.

1. w sporze

Definicja

książk. 
ktoś, kto występuje przeciw innej osobie w jakimś sporze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  adwersarz, oponent, przeciwnik
antonimy:  zwolennik

Cytaty

Miewał zawsze wielu antagonistów. Pod koniec lat 40. ostro atakowali go młodzi, marksizujący poeci za „estetyzm” i konserwatywne gusty, a w gruncie rzeczy za surową ocenę ich kiepskich wierszy.

źródło: NKJP: Ryszard Matuszewski: Alfabet : wybór z pamięci 90-latka, 2004

W końcu czerwca 1847 r. obaj antagoniści pogodzili się i nawiązali nawet wyjątkowo przyjacielską współpracę.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki,1999

Nadzieje na spełnienie marzeń grupy Polaków zagrzewanych przez Mickiewicza zdawały się realne, ponieważ w północnych Włoszech Austriacy ponosili porażki. Werbunek przebiegał z trudem, bo antagoniści Mickiewicza - Jełowiecki i Orpiszewski - przeszkadzali w tym i dążyli do jak najszybszego pozbycia się z Rzymu Legionu i jego twórcy.

źródło: NKJP: Marek Borucki: Polacy w Rzymie: od czasów Mieszka I do Jana Pawła II, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. antagonista
antagoniści
ndepr
antagonisty
depr
D. antagonisty
antagonistów
C. antagoniście
antagonistom
B. antagonistę
antagonistów
N. antagonistą
antagonistami
Ms. antagoniście
antagonistach
W. antagonisto
antagoniści
ndepr
antagonisty
depr

Składnia

bez ograniczeń + antagonista +
(KOGO)
bez ograniczeń + antagonista +
(CZYJ)

2. negatywny bohater

Definicja

kultur. 
postać literacka, filmowa, komiksowa lub inna, odgrywająca ważną rolę w przebiegu fabuły i będąca przeciwnikiem głównego bohatera

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  postać I

Połączenia

  • protagonista i antagonista

Cytaty

Walczę z podziałem filmów na fabularne i dokumentalne. Zasada jest przecież ta sama: początek, środek i koniec, protagonista i antagonista, plot, czyli intryga, oczekiwanie widza i spełnienie tego oczekiwania na ekranie.

źródło: NKJP: Marian Marzyński: Sennik polsko-żydowski, 2005

- Hans Kloss brał udział w 27 odcinkach serialu, a Herman Brunner tylko w pięciu. Poza tym, był to nasz bohater narodowy i musiał być wybitnie pozytywną postacią tamtych czasów. Ja grałem jego antagonistę, postać na wskroś negatywną.

źródło: NKJP: Bohdan Gadomski: Wygrałem swoje życie..., Express Ilustrowany, 2002-01-04

Książka przynosi informacje o matce Voldemorta, jego dzieciństwie oraz początkach kariery młodego Toma Riddle’a, które rzucą nowe światło na sylwetkę głównego antagonisty Pottera.

źródło: NKJP: WJUR): Harry Potter nadchodzi: Gazeta Krakowska, 2006-01-27

Główni antagoniści występujący w komiksie: Xykon (licz zaklinacz) jest bardzo potężnym liczem, którego plan zdobycia nieograniczonej potęgi cały czas stawia cały świat w niebezpieczeństwie.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. antagonista
antagoniści
ndepr
antagonisty
depr
D. antagonisty
antagonistów
C. antagoniście
antagonistom
B. antagonistę
antagonistów
N. antagonistą
antagonistami
Ms. antagoniście
antagonistach
W. antagonisto
antagoniści
ndepr
antagonisty
depr

Składnia

bez ograniczeń + antagonista +
(KOGO)

3. mięsień

Definicja

anat. 
mięsień działający w kierunku przeciwnym w stosunku do kierunku działania innego mięśnia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  mięsień

Połączenia

  • antagonista mięśnia czworogłowego (dwugłowego) uda, mięśnia naramiennego, mięśnia zginacza

Cytaty

W tej grupie występują trzy mięśnie dwustawowe, które są antagonistami mięśnia czworogłowego uda.

źródło: NKJP: Bartłomiej Sokołowski: Zarys anatomii człowieka, cz. I i II, 2004

Mięsień agonista to ten, który najczęściej ćwiczymy. Natomiast antagonista to mięsień przeciwstawny i zachowuje się odwrotnie niż agonista.

źródło: Internet

Antagonistą mięśnia prostownika brzucha jest: mięsień prostownik grzbietu.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. antagonista
antagonisty
D. antagonisty
antagonistów
C. antagoniście
antagonistom
B. antagonistę
antagonisty
N. antagonistą
antagonistami
Ms. antagoniście
antagonistach
W. antagonisto
antagonisty

Składnia

bez ograniczeń + antagonista +
(CZEGO)

4. ząb

Definicja

anat. 
ząb stykający się w zgryzie z innym zębem położonym symetrycznie w drugiej szczęce

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ząb

Cytaty

Każdy ząb musi mieć swojego antagonistę, o którego będzie się ocierał, którego dla wspólnego dobra gryząc – będzie spychał w dół.

źródło: NKJP: Jan Nowicki: Szyja, zęby, ramiona, Gazeta Krakowska, 2007-08-17

Zęby które nie posiadają antagonistów (zębów przeciwstawnych), dążąc do kontaktu z nieistniejącym antagonistą, wysuwają się z zębodołu.

źródło: stomatolog-rumia.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. antagonista
antagonisty
D. antagonisty
antagonistów
C. antagoniście
antagonistom
B. antagonistę
antagonisty
N. antagonistą
antagonistami
Ms. antagoniście
antagonistach
W. antagonisto
antagonisty

5. substancja

Definicja

biochem. 
substancja blokująca działanie innej substancji lub pracę struktury organizmu odpowiedzialnej za przyswajanie określonego rodzaju substancji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

  • antagonista aldosteronu, receptora (jakiegoś), witaminy (jakiejś), kwasu foliowego, potasu, wapnia,

Cytaty

W stresie wzmaga się wydzielanie adrenaliny - hormonu, który nie lubi się z insuliną, jest jej antagonistą.

źródło: NKJP: Lucyna Krysiak: By móc cieszyć się życiem, Dziennik Łódzki, 2001-11-17

Lit znajduje również zastosowanie w zapobieganiu chorobom serca w nadciśnieniu tętniczym. Jest także antagonistą potasu, którego nadmierna obecność w organizmie powoduje zakłócenia elektrokardiograficzne.

źródło: NKJP: (szer): Dla równowagi psychicznej... , Dziennik Łódzki, 2003-12-27

Wapń - pierwiastek synergistyczny w stosunku do magnezu na poziomie wchłaniania i antagonista na poziomie komórkowym.

źródło: NKJP: Krzysztof Abramek: Witaminy, minerały i suplementy, 2008

Promazyna jest antagonistą receptorów dopaminowych, a także jak inne neuroleptyki hamuje przewodnictwo nerwowe w układzie limbicznym i nigro-striatalnym.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. antagonista
antagonisty
D. antagonisty
antagonistów
C. antagoniście
antagonistom
B. antagonistę
antagonisty
N. antagonistą
antagonistami
Ms. antagoniście
antagonistach
W. antagonisto
antagonisty

Składnia

bez ograniczeń + antagonista +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 11.12.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json