UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wstęga

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

słow. (zwłaszcza płn.) *vъztǫga / *sъtǫga ‘to, co służy do ściągania, wiązania’, rzeczowniki od przedrostkowych czasowników *vъz-tęgnǫti ‘ściągnąć’, *sъ-tęgnǫti ‘ściągnąć’. Por. ciągnąć

1. z tkaniny

Definicja

długi, wąski, miękki pas ozdobnej tkaniny

Noty o użyciu

Występuje w nazwach własnych orderów, odznaczeń, nagród i trofeów, np. Wielka Wstęga Orderu Odrodzenia Polski, Śląska Wstęga Waleczności, bieg o Złotą Wstęgę Wawelu.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Połączenia

  • honorowa, orderowa, pamiątkowa, symboliczna, tradycyjna, żałobna; ozdobna; aksamitna, jedwabna, koronkowa; długa, szeroka; biała, błękitna, czerwono-biała, niebieska, ...; barwna, kolorowa; rozwinięta; symbolizująca coś; zawieszona gdzieś wstęga
  • wstęga orderu
  • wstęga z jakimś napisem
  • wstęga na pomniku, w jakichś barwach
  • wstęgi i baloniki, wstęgi i ordery, wstęgi i wieńce
  • końce, szerokość wstęgi
  • wieniec ze wstęgami
  • napisy na wstęgach
  • wstęga przebiega gdzieś
  • przeciąć/przecinać wstęgę; uroczyste, oficjalne przecięcie (symbolicznej) wstęgi
  • ozdobiony, przepasany wstęgą

Cytaty

Wczoraj rozpoczęto dekorację ołtarza wstęgami materiału w kolorach papieskich.

źródło: NKJP:(PAP, KAI): Skromny, ale ukwiecony, Dziennik Polski, 2002-08-09

Uroczystego otwarcia balu, przecinając długą wstęgę z kokardą, dokonali dyrektor Jan Jędruch wraz ze swoją zastępczynią Beatą Malinowską.

źródło: NKJP: Adam Ligecki: Kabaret o północy i cztery polonezy, Echo Dnia, 2005-02-02

Nakło także odpowiedziało na apel prezydenta odnośnie żałoby narodowej. Na nakielskim Rynku o godzinie 16.00 na masztach zawisły flagi przewiązane czarną wstęgą. Zostały one opuszczone do połowy.

źródło: NKJP: MN, SŁ: Nakielski Czas, 2006-02-01

11 listopada tegoż roku prezydent Ignacy Mościcki nadał Bratu Albertowi pośmiertnie Wielką Wstęgę Orderu Polonia Restituta za wybitne zasługi dla kraju i społeczeństwa.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wstęga
wstęgi
D. wstęgi
wstąg
wstęg
C. wstędze
wstęgom
B. wstęgę
wstęgi
N. wstęgą
wstęgami
Ms. wstędze
wstęgach
W. wstęgo
wstęgi

2. kształt

Definicja

kształt długiego, wijącego się pasma

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Połączenia

  • długa, szeroka, wąska, falująca; srebrna, srebrzysta, zielona, złota wstęga
  • wstęga asfaltu, drogi, rzeki, szosy, wodospadu, wody; bandaża; flagi; dymu, iskier; glonu, ikry; ciasta; papieru
  • coś biegnie wstęgą; otoczony, opasany wstęgą

Cytaty

Patrzał na leżący w dole kraj. Dostrzegł błyszczącą wstęgę rzeki i daleko na równinie ciemne pasma Lasu Jednego Drzewa.

źródło: NKJP: Maciej Kuczyński: Atlantyda, wyspa ognia, 1967

Książę Maksymilian wyciągniętym ramieniem jak gdyby wskazywał na błękit nieba. Przecinają ten błękit długie i białe wstęgi dymu - ślad po odrzutowcach, współczesnej Luftwaffe, ćwiczących loty wysoko i niedostrzegalnie.

źródło: NKJP: Mieczysław Kieta: Dziewczyna ubrana takżę w obozowy pasiak, ale nieautentyczny, prasa, 1968

Droga mu się dłużyła. Jasna wstęga betonowej jezdni leżała przed nim pusta i lśniąca od deszczu jak szkło.

źródło: NKJP: Bohdan Czeszko: Pokolenie, 1951

Na lśniącej bieli drogi cienkie wstęgi kolein znaczyły ślad przetarty z rana przez ludzi łowczego.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wstęga
wstęgi
D. wstęgi
wstąg
wstęg
C. wstędze
wstęgom
B. wstęgę
wstęgi
N. wstęgą
wstęgami
Ms. wstędze
wstęgach
W. wstęgo
wstęgi

Składnia

bez ograniczeń + wstęga +
CZEGO

Frazeologizmy

wstęga Mobiusa
Data ostatniej modyfikacji: 20.12.2009
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json