UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

surowo

Chronologizacja

1449, SStp
Inne znaczenie: 'świeżo, niedawno'

Pochodzenie

Zob. surowy

1. bez gotowania

Definicja

bez gotowania, smażenia, pieczenia lub wędzenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Połączenia

  • jeść, pić, przechowywać, spożywać, zjeść coś na surowo; coś (najlepiej) smakuje na surowo

Cytaty

Mamy także wędzonkę świąteczną na stół wielkanocny. Nasi klienci mogą ją spożywać na surowo lub na ciepło po ugotowaniu w przyprawach według własnego smaku.

źródło: NKJP: (raj): Biała kiełbasa króluje, Nowiny Raciborskie, 2007-04-03

- Ja, jak i cała moja rodzina, nadal kupujemy i spożywamy drób - stwierdziła jedna z klientek [...]. - Przecież mięsa tego nie jemy na surowo, a po ugotowaniu czy usmażeniu nie możemy się zarazić bakcylem ptasiej grypy.

źródło: NKJP: MN, ST: Kiedy miną restrykcyjne zakazy?, Nakielski Czas, 2005-11-09

Wiosna stwarza wręcz nieskończone możliwości kulinarne. Wspomniana na początku młoda cebulka, świetna do chrupania na surowo, doskonała do past i sałatek, może też pojawić się na stole w innej postaci.

źródło: NKJP: Smakosz: Wiosna na talerzu, Dziennik Polski, 2001-05-12

Także poziomki najlepiej smakują na surowo, zwłaszcza jeżeli zerwało się je późnym latem, wczesną jesienią, na polanach - dojrzałe, ciemne, lekko podsuszone.

źródło: NKJP: Smakosz: Wiosenne owoce, Dziennik Polski, 2001-06-16

Naszą wodę można pić na surowo i wtedy ma najlepsze właściwości.

źródło: NKJP: /ATA/ Najlepsza z kranu, Echo Dnia, 2006-03-22

Odmiana

część mowy: przysłówek

Składnia

Cz + surowo + bez ograniczeń

2. spojrzeć

Definicja

w sposób świadczący o byciu wymagającym wobec innych i bezwzględnym w egzekwowaniu obowiązków lub posłuszeństwa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  srogo

Połączenia

  • marszczyć/ściągać brwi, patrzyć, spoglądać, spojrzeć; powiedzieć, rzec surowo

Cytaty

Zameldowałem się sześć minut po siódmej. Druh Kazimierz nie odpowiedział na moje powitanie. Spojrzał surowo i kazał zrobić sześć karnych przysiadów. Poczekalnia była pełna ludzi, więc bąknąłem, że może kiedy indziej. Spojrzał jeszcze surowiej i zawołał półgłosem: - Baczność!

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

Spojrzał na Studenta i ściągnął surowo brwi. Oj, Dziadek tu zaraz zrobi porządek, oj, już widzę w oczach Dziadka, a być może Ojca w jednej osobie ogniki, groźne ogniki.

źródło: NKJP: Dawid Bieńkowsk: BIAŁO-CZERWONY, 2007

Przechodząc, powiedziałam jej dzień dobry. Zatrzymała mnie. - Słyszałam, że popisujesz się na lekcji religii - rzekła surowo. - Nigdy się nie popisuję - odrzekłam grzecznie.

źródło: NKJP: Ewa Przybylska: Dotyk motyla, 1994

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy surowo
stopień wyższy surowiej

Składnia

Cz + surowo + bez ograniczeń

3. karać

Definicja

książk. 
nie uznając żadnych okoliczności łagodzących ani ustępstw

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bezwzględnie, srodze, srogo
antonimy:  łagodnie

Połączenia

  • karać, potraktować/traktować, skarcić, ukarać, upominać; wychowywać; krytykować, ocenić/oceniać, osądzać, piętnować, potępiać, rozliczać kogoś; obejść się z kimś; nakazać, przykazać/przykazywać, wzbronić, zabronić, zakazać (komuś) czegoś surowo; surowo egzekwować coś od kogoś; badać, skontrolować, sprawdzać coś
  • bardzo, dość, za, zbyt surowo

Cytaty

[...] znęcanie się nad zwierzętami powinno być surowo karane.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 05.03.1997

Na każdych zajęciach poświęcamy 15-20 minut wyłącznie na trening strzelecki. Wypada to całkiem nieźle, ale gdy przychodzi mecz, nagle gdzieś blokują się i nie potrafią wykorzystać najbardziej dogodnych okazji - trener Bańdura surowo ocenił występ swoich podopiecznych.

źródło: NKJP: Strzelać im nie kazano?, Dziennik Polski, 2002-09-24

Ofiara przemocy często słyszy „to twoja wina” i jest traktowana surowiej niż ci, którzy ją krzywdzili.

źródło: NKJP: Anna Stępień: Z przemocą spotykamy się coraz częściej, Gazeta Częstochowska, 2006-07-13

Alix czuła [...] niechęć do dworskiego blichtru, nie gustowała w balach, surowo potępiała romanse pozamałżeńskie - w efekcie zraziła do siebie większość arystokratycznych rodzin, a życie dworskie niemal zamarło.

źródło: NKJP: Aleksander Porada: Niechciana niemiecka oblubienica, Polityka, 2007-01-27

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy surowo
stopień wyższy surowiej

Składnia

Cz + surowo + bez ograniczeń

4. wyglądać

Definicja

bez elementów urozmaicających, upiększających

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ascetycznie
hiperonimy:  prosto

Połączenia

  • surowo i oszczędnie
  • wyglądać surowo; udekorowany, wykończony surowo
  • surowo ascetyczny

Cytaty

Protestanckie kościoły wyglądają surowo, katolickie bogato, zbory pomniejszych wyznań różnie, zazwyczaj skromnie.

źródło: NKJP: Tatulek z Wielebniczkiem pod rękę, Dziennik Polski, 2002-07-26

Efektowny dekolt sukienki ozdobiony jest surowo wykończoną falbanką i wiązaniem. Całość modna i efektowna.

źródło: Internet

Na wzgórzu można oglądać najprzeróżniejsze krzyże: od najbardziej wyrazistych kompozycji rzeźbiarskich i ozdobionych koronkami z drewna do surowo ascetycznych krzyży.

źródło: Internet

Surowo i oszczędnie. Biel w wielu tonacjach zestawiona z błękitem stanowi idealne tło dla złoconych karniszy nadających wnętrzu iście pałacowy blask.

źródło: Internet

[...] opisuje szczegółowiej żywotne grupy łużyckie różniące się strojem. Dwie jego odmiany noszone są w Łużycach górnych (południowych): bogaciej i kolorowiej ubierają się katoliczki 100 wiosek okręgu Kamieńca, surowiej zaś i skromniej ewangeliczki w 25 wsiach koło Wojerecy.

źródło: NKJP: Jan Broda.: Łużyckie stroje ludowe, prasa, 1957

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy surowo
stopień wyższy surowiej

Składnia

Cz + surowo + bez ograniczeń

5. żyć

Definicja

w sposób pozbawiony wygód, udogodnień i przyjemności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • doświadczony surowo
  • bardzo surowo

Cytaty

Ojcowie pustyni żyli bardzo surowo. Na swoje schronienie wybierali groty, stare grobowce lub budowali sobie cele z naturalnie dostępnego materiału […]. Mieszkali zazwyczaj samotnie […]. Ich dzień upływał w milczeniu, był wypełniony modlitwą.

źródło: Internet

Naszym pragnieniem jest stworzyć podwaliny pod przyjacielskie więzi między młodymi, pełnymi entuzjazmu ludźmi, lecz nie tylko z obu wspomnianych, tak surowo doświadczonych przez historię krajów.

źródło: Internet

Do bytowskiego Stowarzyszenia na Rzecz Dzieci Specjalnej Troski należą dzieci z miasta i okolic Bytowa, które zostały nieco surowiej doświadczone przez los.

źródło: NKJP: (kos): „Tęcza“ to sama radość, Dziennik Powiatu Bytowskiego, 1999-04-23

Odmiana

część mowy: przysłówek

stopień równy surowo
stopień wyższy surowiej

Składnia

Cz + surowo + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN