UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dobroć

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. dobry

1.a człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto jest życzliwy dla innych, postępuje uczciwie i sprawiedliwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • ludzka, ojcowska; anielska, boska; bezgraniczna, niesłychana, ogromna, szczególna, wielka; przyrodzona, wrodzona dobroć
  • dobroć człowieka, ojca; Boga
  • dobroć i czułość, dobroć i łagodność, dobroć i mądrość, dobroć i sprawiedliwość, dobroć i szlachetność, dobroć i uczciwość, dobroć i współczucie, dobroć i wyrozumiałość, dobroć i życzliwość; piękno i dobroć
  • uosobienie dobroci

Cytaty

[...] pani Zenobia [...] nawet zasłużone kary wymierzała bardzo skąpo i na pewno nie w takim zakresie, w jakim należało. Tak wiele osiągnęła dobrocią, wyrozumiałością i wielką wrażliwością, której nie sposób ani wtedy, ani dzisiaj przecenić, wrażliwością, którą jej wychowankowie czasami w nadmiarze wykorzystywali.

źródło: NKJP: Maria Zagórska: Wrzesień raz jeszcze, Gazeta Radomszczańska, 2009-04-11

Szacowny jubilat jest człowiekiem wielkiego serca [...]. Za całą dobroć pana Gustawa [...] córki wraz z rodzinami chciałyby mu serdecznie podziękować [...].

źródło: NKJP: (AZG): Zegarmistrz o złotym sercu, Dziennik Zachodni, 2007-06-18

Twój spokój, harmonia wewnętrzna i wrodzona dobroć predysponują cię do pracy z dziećmi.

źródło: NKJP: (XX): Słońce, Trybuna Śląska, 2003-01-03

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dobroć
dobroci
D. dobroci
dobroci
C. dobroci
dobrociom
B. dobroć
dobroci
N. dobrocią
dobrociami
Ms. dobroci
dobrociach
W. dobroci
dobroci

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + dobroć +
(KOGO)

1.b postępowania

Definicja

cecha czegoś świadczącego o tym, że ktoś jest życzliwy dla innych, postępuje uczciwie i sprawiedliwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Cytaty

Nie myśl tylko, że to z miłosierdzia i dobroci serca. Zwrócisz mi pieniądze przy sposobności.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Wybór okazał się znakomity, gdyż flandryjski dynasta był człowiekiem śmiałym i zdecydowanym, a talenty militarne łączył z dobrocią charakteru i szacunkiem dla wasali oraz podanych (także Bizantyjczyków).

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Naiwna ufność we wrodzoną dobroć natury ludzkiej jest przywilejem nastolatków - i to tych emocjonalnie uzależnionych od autorytetów [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dobroć
dobroci
D. dobroci
dobroci
C. dobroci
dobrociom
B. dobroć
dobroci
N. dobrocią
dobrociami
Ms. dobroci
dobrociach
W. dobroci
dobroci

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + dobroć +
(CZEGO)

2. jedzenia

Definicja

przest. 
dobra jakość czegoś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

Babka jakby na to czekała i zaczęła pod niebiosa wychwalać dobroć miętowych kropli.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Kamień na kamieniu, 2008

Rozmowa o wszystkim i o niczym do czasu, aż wszyscy zżyją się ze swymi miejscami, ocenią dobroć trunków i ich działanie.

źródło: NKJP: Karol Olgierd Borchardt: Szaman morski, 1985

Dobroć ciasta zależy od ilości jaj i tłuszczu.

źródło: Internet: kuchnia.ugotuj.to

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dobroć
dobroci
D. dobroci
dobroci
C. dobroci
dobrociom
B. dobroć
dobroci
N. dobrocią
dobrociami
Ms. dobroci
dobrociach
W. dobroci
dobroci

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + dobroć +
CZEGO

3. coś dobrego

Definicja

coś ocenianego jako bardzo dobre

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

„Bękarty wojny” korzystają [...] ze stylistycznych dobroci lat czterdziestych i cytatów z klasycznych filmów tego okresu.

źródło: NKJP: Urszula Lipińska: Parszywa siódemka, Esensja nr 8, 2009-10-12

Życzę samych dobroci życiowych i pozdrawiam...

źródło: NKJP: Internet

Otóż 16 września 1939 r. samoloty niemieckie dokonały omyłkowego zrzutu czekolady, papierosów, konserw, amunicji, same dobrocie... Czyż nie tak?

źródło: NKJP: Internet

Można przed podaniem rozciąć nasz rękaw, przenieść całą zawartość do brytfanny i pozwolić się dobrociom zarumienić.

źródło: Internet: markasamawsobie.pl

Tyle zdrowia, witamin i kolorów na jednym talerzu - pyszna dobroć.

źródło: Internet: doradcasmaku.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dobroć
dobroci
D. dobroci
dobroci
C. dobroci
dobrociom
B. dobroć
dobroci
N. dobrocią
dobrociami
Ms. dobroci
dobrociach
W. dobroci
dobroci

Inne uwagi

Zwykle lm; w M lm używana także forma dobrocie

Frazeologizmy

po dobroci
z dobrego serca
z dobroci serca
Data ostatniej modyfikacji: 27.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json