UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

łagodność

Chronologizacja

1428, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łagodność
łagodności
D. łagodności
łagodności
C. łagodności
łagodnościom
B. łagodność
łagodności
N. łagodnością
łagodnościami
Ms. łagodności
łagodnościach
W. łagodności
łagodności

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. łagodny

1.a cecha człowieka

Definicja

cecha kogoś, kto jest spokojny, wyrozumiały i dobry dla innych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

antonimy:  agresywność
hiperonimy:  dobroć, spokój I

Połączenia

  • anielska, niezwykła, wewnętrzna, wielka łagodność
  • łagodność charakteru, serca
  • łagodność i cierpliwość, łagodność i wyrozumiałość, dobroć i łagodność, miłość i łagodność, pokora i łagodność, spokój i łagodność
  • uosobienie, wcielenie łagodności
  • człowiek o (jakiejś) łagodności
  • pełen łagodności

Cytaty

Cicha, spokojna emerytka. Całe życie w PZU. Uosobienie łagodności.

źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Lustra, 1999

Ja wspominam Staszka jako człowieka niesłychanej łagodności i pobłażliwości wobec świata i ludzi. Bareja był wyrozumiały, nawet wobec komunizmu [...].

źródło: NKJP: Archanioł Staszek, Dziennik Polski, 1999-08-13

Nie mogę do dzisiaj zrozumieć, jak udało mi się znieść ten okrutny dysonans pomiędzy anielską łagodnością pana Rotha i sadystycznymi skłonnościami panny Wypych.

źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005

Głos jej pobrzmiewał łagodnością, nawet troską, jakby nie zauważyła mojego podstępu, siebie obarczając winą, że za szybko idzie.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996

1.b cecha otoczenia

Definicja

cecha czegoś, co odznacza się spokojem i harmonią

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  harmonia, spokój I

Połączenia

  • kraina łagodności

Cytaty

Znaleźliśmy się w krainie łagodności. Nikt tam nie śpieszył się, nie mówił podniesionym głosem.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Abecadło Miłosza, 1997

[...] zdecydowali się uciec ze swej ojczyzny do państwa Romajów, gdzie znaleźli łagodność i porządek.

źródło: NKJP: Mirosław J. Leszka: Wizerunek władców pierwszego państwa bułgarskiego w bizantyńskich źródłach pisanych VIII- I połowa XII w, 2003

Cienie zmierzchu niosły pierwsze chwile łagodności.

źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1998

Obecny Harasymowicz nie tylko łagodność skupioną w ciepłym krajobrazie dostrzega na tych szlakach.

źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1997

2. brak surowości

Definicja

cecha kogoś lub czegoś pozbawionego surowości i rygorystyczności

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:  surowość

Połączenia

  • nadmierna, zbytnia łagodność
  • łagodność sądu, wymiaru sprawiedliwości
  • łagodność wobec przestępców

Cytaty

[...] podczas rozprawy nieraz mogą liczyć na łagodność sądu i obniżenie wysokości kary proponowanej przez policję.

źródło: NKJP: Prolongata bezkarności, Dziennik Polski, 2001-12-10

Autorzy projektu uważają, że zaprowadzi to za kratki wielu przestępców, którzy wykorzystują zbytnią łagodność obecnej procedury postępowania karnego [...].

źródło: NKJP: Marek Rybarczyk: Wielka Brytania, Gazeta Wyborcza, 1994-10-11

[...] uważał, iż twierdzenia o łagodności wyroków sądów mają charakter populistyczny [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 24.07.2001

3. o terenie

Definicja

ukształtowanie terenu, odznaczające się brakiem stromych powierzchni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  stromość

Połączenia

  • łagodność terenu

Cytaty

Niebezpieczeństwa Świnicy polegają [...] na pozornej łagodności terenu. Stojąc na wierzchołku, turysta ma wrażenie, że bez większych przeszkód zdoła zejść w dolinę.

źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach: wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1999

Jedziemy do Kozłówki, między Kazimierzem a Nałęczowem. Polska Toskania – łagodność wzgórz i kłęby zieleni.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004

Im rzekomy raj bardziej wydaje się rajski: [...] ukoi żywicą, łagodnością górskich stoków [...] - tym piekielne męki później okrutniejsze.

źródło: NKJP: Krzysztof Rutkowski: Pasaż z Mrożkiem, Gazeta Wyborcza, 1996-04-24

4. o intensywności

Definicja

cecha czegoś, co nie jest intensywne lub ostre

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  delikatność, subtelność
antonimy:  intensywność

Połączenia

  • łagodność klimatu

Cytaty

Cyprysowe przedmieścia Florencji, Toskania i Prowansja, biorą łagodność klimatu z piękna krajobrazu - twierdzi przewodnik szlakiem Dantego.

źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Podręcznik do ludzi: tom 1 i ostatni – Czaszka, 1999

[...] łączy w sobie cechy wódki polskiej i chińskiej, a więc europejską łagodność z intensywnym zapachem i smakiem.

źródło: NKJP: Jacek Pawlicki: Polska - Chiny, Gazeta Wyborcza, 1996-07-31

Dzieła z tego okresu są - w przeciwieństwie do poprzednich - utrzymane w pastelowych, miękkich barwach, pełne łagodności i emanującego z nich ciepła [...].

źródło: NKJP: Kira Gałczyńska: Nie wrócę tu nigdy czyli Pożegnanie z Mazurami, 1998

Lokuje je pomiędzy miękkimi renesansowymi sfumato, delikatnymi światłocieniami i intensywnością (albo łagodnością) koloru.

źródło: NKJP: Szalona lokomotywa, Dziennik Polski, 2004-04-17

Data ostatniej modyfikacji: 21.02.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json