UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wzbudzić

Chronologizacja

SStp, SJPXVII, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. budzić

1. niepokój

Definicja

wywołać jakieś reakcje, np. postawy lub uczucia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zbudzić

Połączenia

  • budżet, pomysł, problem, projekt, przepis, wybór, wybryk wzbudził; decyzja, idea, groźba, książka, kwestia, odwaga, stanowczość, ustawa wzbudziła; postępowanie, pytanie, stwierdzenie, wystąpienie, zachowanie wzbudziło coś
  • wzbudzić agresję, aplauz, ciekawość, dyskusje, emocje, entuzjazm, gniew, kontrowersje, lęk, litość, nadzieje, namiętność, nienawiść, niepokój, obawy, oburzenie, panikę, poczucie winy, podejrzenia, podziw, powszechne potępienie, uznanie, pragnienie, radość, respekt, sensację, sprzeciw, strach, sympatię, szacunek, śmiech, wątpliwości, współczucie, zachwyt, zainteresowanie, zastrzeżenia, zaufanie, zazdrość, zdziwienie
  • wzbudzić coś swoją działalnością, swoją postawą, swoim wyglądem, swoim zachowaniem
  • wzbudzać coś w człowieku, w czytelnikach, w dzieciach, w jakichś kręgach, w ludziach, w młodzieży, w politykach, w publiczności, w sobie, w społeczeństwie, w uczniach, w widzach
  • wzbudzić coś u obserwatorów, u obywateli, u przeciwników, u widzów, u zwolenników
  • wzbudzić coś wśród dzieci, wśród krytyków, wśród ludzi, wśród pasażerów, wśród polityków, wśród słuchaczy, wśród sojuszników

Cytaty

Piotr był ładnie zbudowany. Opalony na brąz, z mocno zarysowanymi mięśniami, mógł wzbudzić podziw.

źródło: KWSJP: Tadeusz Klimaszewski: Febra, 1967

Książka Rafała Witkowskiego trafiła do rąk polskich czytelników za oceanem. Wzbudziła tam żywe zainteresowanie w kręgach polonijnych.

źródło: KWSJP: Stanisława Górnikiewicz: Lwy z Westerplatte, 1983

Musiało się stać coś, czego nie rozumiem. A może w ten sposób Marcin stara się wzbudzić we mnie zazdrość?

źródło: KWSJP: Ewa Nowacka: Emilia z kwiatem lilii leśnej, 1993

Natychmiast rozpoczęła Paulina starania o pozwolenie na wyjazd z wnukiem. Jej stanowczość, odwaga, poświęcenie wzbudziły podziw nawet u namiestnika księcia Paskiewicza, który nazwał ją „żelazną babką”.

źródło: KWSJP: Karol Estreicher: Krystianna, 1957

Ustawieni w dwuszeregu polscy żołnierze wzbudzili swoim umundurowaniem wśród Niemców niemałe zainteresowanie.

źródło: KWSJP: Brunon Zwarra: Wspomnienia gdańskiego bówki, 1984

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wzbudzę
wzbudzimy
2 os. wzbudzisz
wzbudzicie
3 os. wzbudzi
wzbudzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wzbudziłem
+(e)m wzbudził
wzbudziłam
+(e)m wzbudziła
wzbudziłom
+(e)m wzbudziło
wzbudziliśmy
+(e)śmy wzbudzili
wzbudziłyśmy
+(e)śmy wzbudziły
2 os. wzbudziłeś
+(e)ś wzbudził
wzbudziłaś
+(e)ś wzbudziła
wzbudziłoś
+(e)ś wzbudziło
wzbudziliście
+(e)ście wzbudzili
wzbudziłyście
+(e)ście wzbudziły
3 os. wzbudził
wzbudziła
wzbudziło
wzbudzili
wzbudziły

bezosobnik: wzbudzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wzbudźmy
2 os. wzbudź
wzbudźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wzbudziłbym
bym wzbudził
wzbudziłabym
bym wzbudziła
wzbudziłobym
bym wzbudziło
wzbudzilibyśmy
byśmy wzbudzili
wzbudziłybyśmy
byśmy wzbudziły
2 os. wzbudziłbyś
byś wzbudził
wzbudziłabyś
byś wzbudziła
wzbudziłobyś
byś wzbudziło
wzbudzilibyście
byście wzbudzili
wzbudziłybyście
byście wzbudziły
3 os. wzbudziłby
by wzbudził
wzbudziłaby
by wzbudziła
wzbudziłoby
by wzbudziło
wzbudziliby
by wzbudzili
wzbudziłyby
by wzbudziły

bezosobnik: wzbudzono by

bezokolicznik: wzbudzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wzbudziwszy

gerundium: wzbudzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wzbudzenie
wzbudzenia
D. wzbudzenia
wzbudzeń
C. wzbudzeniu
wzbudzeniom
B. wzbudzenie
wzbudzenia
N. wzbudzeniem
wzbudzeniami
Ms. wzbudzeniu
wzbudzeniach
W. wzbudzenie
wzbudzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wzbudzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wzbudzony
wzbudzony
wzbudzony
wzbudzone
wzbudzona
D. wzbudzonego
wzbudzonego
wzbudzonego
wzbudzonego
wzbudzonej
C. wzbudzonemu
wzbudzonemu
wzbudzonemu
wzbudzonemu
wzbudzonej
B. wzbudzonego
wzbudzonego
wzbudzony
wzbudzone
wzbudzoną
N. wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzoną
Ms. wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wzbudzeni
wzbudzeni
wzbudzone
wzbudzone
D. wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych
C. wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
B. wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzone
N. wzbudzonymi
wzbudzonymi
wzbudzonymi
wzbudzonymi
Ms. wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych

odpowiednik aspektowy: wzbudzać

Składnia

bez ograniczeń + wzbudzić +
CO + (CZYM) + (w KIM | u KOGO | wśród KOGO)

2. energię

Definicja

spowodować, że coś się wytwarza lub staje się aktywne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia źródła energii

Połączenia

  • drganie, oddziaływanie wzbudziło coś
  • wzbudzić drganie, energię, falę, impuls, prąd, ruch
  • wzbudzić prądem

Cytaty

Oddziaływanie dwóch pól energii wzbudziło ulewę iskier i błysków.

źródło: KWSJP: George Lukas: Gwiezdne wojny, 1976

Technika opracowana w Australii pozwala krótkimi impulsami energii z lasera wzbudzić na powierzchni zęba falę dźwiękową.

źródło: Internet

W wyniku zmian strumienia indukcji magnetycznej w przewodniku kołowym lub zwojnicy można wzbudzić prąd elektryczny.

źródło: Internet

Aby alternator zaczął oddawać prąd, to wpierw trzeba go wzbudzić prądem.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wzbudzę
wzbudzimy
2 os. wzbudzisz
wzbudzicie
3 os. wzbudzi
wzbudzą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wzbudziłem
+(e)m wzbudził
wzbudziłam
+(e)m wzbudziła
wzbudziłom
+(e)m wzbudziło
wzbudziliśmy
+(e)śmy wzbudzili
wzbudziłyśmy
+(e)śmy wzbudziły
2 os. wzbudziłeś
+(e)ś wzbudził
wzbudziłaś
+(e)ś wzbudziła
wzbudziłoś
+(e)ś wzbudziło
wzbudziliście
+(e)ście wzbudzili
wzbudziłyście
+(e)ście wzbudziły
3 os. wzbudził
wzbudziła
wzbudziło
wzbudzili
wzbudziły

bezosobnik: wzbudzono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wzbudźmy
2 os. wzbudź
wzbudźcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wzbudziłbym
bym wzbudził
wzbudziłabym
bym wzbudziła
wzbudziłobym
bym wzbudziło
wzbudzilibyśmy
byśmy wzbudzili
wzbudziłybyśmy
byśmy wzbudziły
2 os. wzbudziłbyś
byś wzbudził
wzbudziłabyś
byś wzbudziła
wzbudziłobyś
byś wzbudziło
wzbudzilibyście
byście wzbudzili
wzbudziłybyście
byście wzbudziły
3 os. wzbudziłby
by wzbudził
wzbudziłaby
by wzbudziła
wzbudziłoby
by wzbudziło
wzbudziliby
by wzbudzili
wzbudziłyby
by wzbudziły

bezosobnik: wzbudzono by

bezokolicznik: wzbudzić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wzbudziwszy

gerundium: wzbudzenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wzbudzenie
wzbudzenia
D. wzbudzenia
wzbudzeń
C. wzbudzeniu
wzbudzeniom
B. wzbudzenie
wzbudzenia
N. wzbudzeniem
wzbudzeniami
Ms. wzbudzeniu
wzbudzeniach
W. wzbudzenie
wzbudzenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wzbudzony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wzbudzony
wzbudzony
wzbudzony
wzbudzone
wzbudzona
D. wzbudzonego
wzbudzonego
wzbudzonego
wzbudzonego
wzbudzonej
C. wzbudzonemu
wzbudzonemu
wzbudzonemu
wzbudzonemu
wzbudzonej
B. wzbudzonego
wzbudzonego
wzbudzony
wzbudzone
wzbudzoną
N. wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzoną
Ms. wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wzbudzeni
wzbudzeni
wzbudzone
wzbudzone
D. wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych
C. wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
wzbudzonym
B. wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzone
N. wzbudzonymi
wzbudzonymi
wzbudzonymi
wzbudzonymi
Ms. wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych
wzbudzonych

odpowiednik aspektowy: wzbudzać

Składnia

bez ograniczeń + wzbudzić +
CO + (CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 21.12.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json