UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kobieta

Chronologizacja

1545, SPXVI

Pochodzenie

Pierwotnie ekspresywizm. Wyraz bez pewnej etymologii.

1. płeć

Definicja

dorosły człowiek płci żeńskiej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  babka, facetka, kobiałka, kobieciątko

Połączenia

  • czarnowłosa, jasnowłosa; czterdziestoletnia, dwudziestoletnia, pięćdziesięcioletnia, trzydziestoletnia...; dojrzała, młoda, młodsza, stara, starsza; samotna, wolna, zamężna; gruba, otyła, szczupła; elegancka; najpiękniejsza, piękna, śliczna, urocza; brzydka; przyzwoita, wrażliwa kobieta; kobieta pracująca; lekkich obyczajów
  • kobieta z dzieckiem
  • kobieta po przejściach; kobieta w kapeluszu, jakiejś sukience; w ciąży
  • kobieta i mężczyzna
  • brzuch, ciało, piersi, twarz, włosy; uśmiech, wygląd; krzyk, płacz kobiety; prawa, równouprawnienie kobiet
  • kobieta kocha kogoś, rozumie coś, wychowuje dzieci
  • potrącić, uderzyć, zaatakować, zgwałcić; szanować; zatrudnić/zatrudniać kobietę
  • napaść na kobietę

Cytaty

Stała nieruchomo, ładna, dojrzała kobieta o jasnych włosach nad czołem, szeroko otwartych błękitnych oczach, smukłych palcach, które splotła w geście trwogi.

źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1990

Polski oddział Microsoftu stosuje różne ułatwienia dla kobiet z dziećmi i przyszłych mam.

źródło: NKJP: Monika Stelmach: Królu zbawco, zostań sprzedawcą!, Polityka, 2008-02-16

Widać było pięknie ubrane kobiety w kolorowych chustkach, rozpiętych waciakach, z podlakierowanymi torebkami.

źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kobieta
kobiety
D. kobiety
kobiet
C. kobiecie
kobietom
B. kobietę
kobiety
N. kobietą
kobietami
Ms. kobiecie
kobietach
W. kobieto
kobiety

2. czyjaś

Definicja

pot. 
żona lub kochanka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina członkowie rodziny

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dama

Połączenia

  • jego, moja kobieta
  • kobieta jego życia
  • mieć kobietę; zmieniać kobiety
  • wrócić do kobiety

Cytaty

Jakbyś pan zobaczył, w jakich warunkach mieszkam z kobietą z dzieckiem, byś się pan przeraził.

źródło: NKJP: Czesław Bielecki: Scenarzysta, 2009

Maurycy nigdy nie pozwalał wątpić, że jest jedyną kobietą jego życia, uważała nawet, że tą, która pozbawiła go cnoty.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

- Nie będziesz się przybliżał do mojej kobiety - cedził Dębowy z wściekłością.

źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Naznaczeni błękitem. Kamień na szczycie. Kroniki Drugiego. Kręgu Księga I cz 1 , 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kobieta
kobiety
D. kobiety
kobiet
C. kobiecie
kobietom
B. kobietę
kobiety
N. kobietą
kobietami
Ms. kobiecie
kobietach
W. kobieto
kobiety

Składnia

bez ograniczeń + kobieta +
CZYJA

Frazeologizmy

coś jest kobietą
kobieta fatalna
kobieta luksusowa
kobieta publiczna
kobieta sukcesu
kobieta z przeszłością
Data ostatniej modyfikacji: 30.05.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json