UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przespać się

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'obudzić się, ocknąć się'

1. po obiedzie

Definicja

spędzić krótki czas na spaniu

Pochodzenie

Zob. spać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

przespać się na ławce, na kanapie, na materacu, na podłodze, na sianie; na dworcu
przespać się po obiedzie, po pracy, po południu
przespać się pod kocem; pod drzewem
przespać się przed podróżą
przespać się u kolegi, u znajomych
przespać się w fotelu, w śpiworze; w hotelu, w pociągu, w samochodzie, w schronisku, w stodole; w dzień
przespać się krótko, trochę, godzinę, kilka godzin
iść się przespać
przespać się i dojść do siebie

Cytaty

	Prześpisz się u nas, a rano odwieziemy cię na dworzec. źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 2005
	Prześpię się jeszcze trochę, już trzecią noc oka nie zmrużyłem. źródło: KJ PWN: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951
	Przespawszy się nieco, wyruszamy do miasta. źródło: NKJP: Śladami Inków, Dziennik Polski, 2003-10-04
	Zmęczony upałem postanowił przespać się pod lasem. źródło: NKJP: Kazimierz Wyka: Rzecz wyobraźni, 1959
	Siedziałem z nimi do czwartej rano, przespałem się w motelu i około dziewiątej ruszyłem do Mrągowa, gdzie mieliśmy grać następny koncert. źródło: NKJP: Marek Ławrynowicz: Korytarz, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	prześpię się	prześpimy się
2 os.	prześpisz się	prześpicie się
3 os.	prześpi się	prześpią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przespałem się +(e)m się przespał	przespałam się +(e)m się przespała	przespałom się +(e)m się przespało	przespaliśmy się +(e)śmy się przespali	przespałyśmy się +(e)śmy się przespały
2 os.	przespałeś się +(e)ś się przespał	przespałaś się +(e)ś się przespała	przespałoś się +(e)ś się przespało	przespaliście się +(e)ście się przespali	przespałyście się +(e)ście się przespały
3 os.	przespał się	przespała się	przespało się	przespali się	przespały się

bezosobnik: przespano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		prześpijmy się
2 os.	prześpij się	prześpijcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przespałbym się bym się przespał	przespałabym się bym się przespała	przespałobym się bym się przespało	przespalibyśmy się byśmy się przespali	przespałybyśmy się byśmy się przespały
2 os.	przespałbyś się byś się przespał	przespałabyś się byś się przespała	przespałobyś się byś się przespało	przespalibyście się byście się przespali	przespałybyście się byście się przespały
3 os.	przespałby się by się przespał	przespałaby się by się przespała	przespałoby się by się przespało	przespaliby się by się przespali	przespałyby się by się przespały

bezosobnik: przespano by się

bezokolicznik: przespać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przespawszy się

gerundium: przespanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przespanie się	przespania się
D.	przespania się	przespań się
C.	przespaniu się	przespaniom się
B.	przespanie się	przespania się
N.	przespaniem się	przespaniami się
Ms.	przespaniu się	przespaniach się
W.	przespanie się	przespania się

Składnia

tylko Rz żywotny

przespać się

(GDZIE)

2. z dziewczyną

Definicja

pot.

odbyć z kimś stosunek seksualny

Pochodzenie

Zob. spać; prawdopodobnie kalka niem. beschlafen (Bańk)

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego seksualność

Połączenia

przespać się z dziewczyną, z kolegą, z szefem, z żoną

Cytaty

	Jeżeli największą sensacją dnia było ogłoszenie przez jakąś gwiazdę, że przespała się z reżyserem, żeby dostać rolę, to musiał to być bardzo nudny dzień. źródło: NKJP: Adam Barczyński: Ślepy los, 1999
	Irańczyk podpatrzony z okna hotelu to Rosjanin, który stał się Irańczykiem przez przypadek. Przespał się z miejscową dziewczyną i musiał zostać. źródło: NKJP: Łukasz Ramlau, Gazeta Wyborcza, 1993-07-12
	Potrafię zdradzać tylko w świątecznym okresie, o wiele łatwiej jest mi wtedy przespać się z kimś bez zobowiązań. źródło: NKJP: Ty i on, Cosmopolitan, 1999
	Chińczycy za Mao musieli myśleć i ubierać się identycznie, robotnicy byli skoszarowani i gdy mąż chciał przespać się z żoną, musiał mieć na to zezwolenie sekretarza partii. źródło: NKJP: Marcin Bosacki, Maciej Stasiński: Kraj znaków zapytania, Gazeta Wyborcza, 1997-03-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	prześpię się	prześpimy się
2 os.	prześpisz się	prześpicie się
3 os.	prześpi się	prześpią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przespałem się +(e)m się przespał	przespałam się +(e)m się przespała	przespałom się +(e)m się przespało	przespaliśmy się +(e)śmy się przespali	przespałyśmy się +(e)śmy się przespały
2 os.	przespałeś się +(e)ś się przespał	przespałaś się +(e)ś się przespała	przespałoś się +(e)ś się przespało	przespaliście się +(e)ście się przespali	przespałyście się +(e)ście się przespały
3 os.	przespał się	przespała się	przespało się	przespali się	przespały się

bezosobnik: przespano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		prześpijmy się
2 os.	prześpij się	prześpijcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przespałbym się bym się przespał	przespałabym się bym się przespała	przespałobym się bym się przespało	przespalibyśmy się byśmy się przespali	przespałybyśmy się byśmy się przespały
2 os.	przespałbyś się byś się przespał	przespałabyś się byś się przespała	przespałobyś się byś się przespało	przespalibyście się byście się przespali	przespałybyście się byście się przespały
3 os.	przespałby się by się przespał	przespałaby się by się przespała	przespałoby się by się przespało	przespaliby się by się przespali	przespałyby się by się przespały

bezosobnik: przespano by się

bezokolicznik: przespać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przespawszy się

gerundium: przespanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przespanie się	przespania się
D.	przespania się	przespań się
C.	przespaniu się	przespaniom się
B.	przespanie się	przespania się
N.	przespaniem się	przespaniami się
Ms.	przespaniu się	przespaniach się
W.	przespanie się	przespania się

Składnia

tylko Rz osobowy

przespać się

z + KIM

3. z problemem

Definicja

pot.

odłożyć sprawę na jakiś czas, aby ją spokojnie przemyśleć

Pochodzenie

Zob. spać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

przespać się z decyzją, z problemem, ze sprawą, z tematem

Cytaty

	Najlepiej przespać się ze świeżo nabytymi wiadomościami przed próbą ich odtworzenia. źródło: NKJP: Jerzy Vetulani: Pamięć - wewnętrzny zmysł duszy, Gazeta Wyborcza, 1998-04-30
	Trzeba przespać się z problemem i jutro minie. źródło: NKJP: Wiesław Koluch: Z pamiętnika polskiego najemnika, 2000
	To wszystko trzeba przemyśleć, przetrawić, przespać się z tym nie raz i nie dwa. źródło: NKJP: Roman Antoszewski: Kariera na trzy karpie morskie, 2000
	Będę musiał przespać się z tematem. źródło: NKJP: Sławomir Stachura, Korona jedzie na podbój Warszawy!, Echo Dnia, 2007-04-20
	Prześpij się z decyzją, na drugi dzień zdecyduj się, czy warto. źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	prześpię się	prześpimy się
2 os.	prześpisz się	prześpicie się
3 os.	prześpi się	prześpią się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przespałem się +(e)m się przespał	przespałam się +(e)m się przespała	przespałom się +(e)m się przespało	przespaliśmy się +(e)śmy się przespali	przespałyśmy się +(e)śmy się przespały
2 os.	przespałeś się +(e)ś się przespał	przespałaś się +(e)ś się przespała	przespałoś się +(e)ś się przespało	przespaliście się +(e)ście się przespali	przespałyście się +(e)ście się przespały
3 os.	przespał się	przespała się	przespało się	przespali się	przespały się

bezosobnik: przespano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		prześpijmy się
2 os.	prześpij się	prześpijcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	przespałbym się bym się przespał	przespałabym się bym się przespała	przespałobym się bym się przespało	przespalibyśmy się byśmy się przespali	przespałybyśmy się byśmy się przespały
2 os.	przespałbyś się byś się przespał	przespałabyś się byś się przespała	przespałobyś się byś się przespało	przespalibyście się byście się przespali	przespałybyście się byście się przespały
3 os.	przespałby się by się przespał	przespałaby się by się przespała	przespałoby się by się przespało	przespaliby się by się przespali	przespałyby się by się przespały

bezosobnik: przespano by się

bezokolicznik: przespać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przespawszy się

gerundium: przespanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	przespanie się	przespania się
D.	przespania się	przespań się
C.	przespaniu się	przespaniom się
B.	przespanie się	przespania się
N.	przespaniem się	przespaniami się
Ms.	przespaniu się	przespaniach się
W.	przespanie się	przespania się

Składnia

tylko Rz osobowy

przespać się

z + CZYM

Data ostatniej modyfikacji: 10.01.2025