UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zmartwienie

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Pochodzenie

Zob. martwić

1.a stan psychiczny

Definicja

stan psychiczny wywołany tym, że dzieje się lub stało się coś, co dana osoba uznaje za niepokojące i smutne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  frasunek, kamień na sercu

Połączenia

  • ciężkie, duże, poważne, prawdziwe, wielkie; główne, podstawowe; dodatkowe, niespodziewane; drobne; moje, nasze; wieczne; własne zmartwienie
  • udać/udawać; ukryć/ukrywać zmartwienie

Cytaty

Aneta nie chce martwić Basi. Wie, że nie wolno martwić Basi, bo Basia się rozchoruje ze zmartwienia i coś się jej wówczas może stać [...].

źródło: NKJP: Sławomir Shuty: Zwał, 2004

Całe szczęście, że żona ma jeszcze jakąś pracę przy szyciu pokryć do samochodów, bo inaczej nie wiem, jak utrzymalibyśmy trójkę dzieci. A i tak ledwie wiąże się koniec z końcem – nie ukrywa zmartwienia pan Marek.

źródło: NKJP: Bogumiła Hrapkowicz: Czyste gminy wizytówką powiatu, Trybuna Śląska, 2003-08-12

Mistrz Ludwik namawiał swego pana, aby ukorzył się i pojednał z Kościołem, ten jednak trwał w zatwardziałym uporze, ku wielkiemu zmartwieniu mego przyjaciela.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Wszyscy udawali zmartwienie przegraną wojną, lecz w rzeczywistości myśleli o swoich sprawach [...].

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Widma w mieście Breslau, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmartwienie
zmartwienia
D. zmartwienia
zmartwień
C. zmartwieniu
zmartwieniom
B. zmartwienie
zmartwienia
N. zmartwieniem
zmartwieniami
Ms. zmartwieniu
zmartwieniach
W. zmartwienie
zmartwienia

1.b przyczyna stanu

Definicja

sytuacja, która wywołuje czyjeś zmartwienie - stan psychiczny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  frasunek

Połączenia

  • ciężkie, duże, poważne, prawdziwe, wielkie; główne, podstawowe; dodatkowe, niespodziewane; drobne; moje, nasze; wieczne; własne zmartwienie; codzienne zmartwienia
  • pozbawiony zmartwień
  • przysparzać zmartwień
  • mieć zmartwienie
  • być, stać się zmartwieniem
  • zapominać o zmartwieniach

Cytaty

Jego chudość była stałym zmartwieniem żony, Kasi [...].

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Z dnia na dzień przybywało zmartwień, a jedno było gorsze od drugiego.

źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008

Tomek uradowany widokiem przezroczystej wody morskiej pochylił się do Sally. - Kończą się nasze zmartwienia, najdroższa! - szepnął.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski:Tomek wśród łowców głów, 1965

Nie mogłem sobie wyobrazić, w jaki sposób mam przekazać tę wiedzę Hawassowi i ludziom, których jedynym zmartwieniem jest dobrze zarobić i zabawić się za to, co zarobili.

źródło: NKJP: Andrzej Wójckiewicz: Przebudzenie Cheopsa, czyli jak uratować ludzi i Ziemię, 2005

[...] w potocznej świadomości ludzi tym, co przysparza najwięcej zmartwień w życiu, są pieniądze.

źródło: NKJP: NKJP: Małgorzata Jacyno: Kultura indywidualizmu, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zmartwienie
zmartwienia
D. zmartwienia
zmartwień
C. zmartwieniu
zmartwieniom
B. zmartwienie
zmartwienia
N. zmartwieniem
zmartwieniami
Ms. zmartwieniu
zmartwieniach
W. zmartwienie
zmartwienia
Data ostatniej modyfikacji: 27.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json