UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wolny

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

psł. *volьnъ 'zgodny z czyjąś wolą, taki, jaki komuś odpowiada'

W st.pol. także w postaci prostej wolen. Pierwotne znaczenie 'zgodny z czyjąś wolą', stworzyło możliwość wielokierunkowych przemodelowań semantycznych: 'mający wolność, swobodny', 'uwolniony od czegoś niekorzystnego, niepożądanego', 'mający czas, niezajęty', 'bez zobowiązań małżeńskich', 'próżny, pusty', 'umożliwiający swobodne poruszanie się, otwarty (o przestrzeni), 'niezabroniony, dowolny, bezpłatny; dozwolony', ‘(cieszący się swobodą), powolny, niespieszny', 'luźny, nieprzylegający', 'nieskrępowany rygorami moralnymi, swobodny, swawolny, nieskromny’ i in.

1. rozwój

Definicja

przebiegający w mniejszym tempie niż zwykle

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	powolny
	antonimy:	szybki

Połączenia

wolny bieg, rozwój, wzrost; ruch; wolna jazda; wolne tempo
bardzo, niezwykle, wyjątkowo; przerażająco, relatywnie, stosunkowo, zaskakująco wolny; zdecydowanie, znacznie wolniejszy

Cytaty

Szybki spacer pozwoli ci spalić dużo więcej kalorii niż wolny bieg.

źródło: NKJP: cosmodieta, Cosmopolitan, nr 2, 2000

Bilety nie są drogie, ale tempo podróży jest wyjątkowo wolne.

źródło: NKJP: Wojciech Śmieja: Mołdawia. Przewodnik turystyczny, 2007

Rząd już od jakiegoś czasu boryka się z problemem chronicznego bezrobocia i wolnego wzrostu ekonomicznego. Może zabraknąć środków na zwiększenie świadczeń emerytalnych.

źródło: NKJP: Niemcom będą potrzebne prywatne emerytury, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2006-03-14

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

2. samochód

Definicja

taki, który pokonuje daną odległość w dłuższym czasie niż inni

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	powolny
	antonimy:	szybki

Połączenia

wolny jak ślimak, jak żółw

Cytaty

Cztery lata po pioneerach w kosmiczną odyseję wyruszyły sondy Voyager 1 i 2. [...] Są wolne jak żółw. Do najbliższych gwiazd mogą dotrzeć najwcześniej za kilkadziesiąt tysięcy lat.

źródło: NKJP: Piotr Cieśliński: Sondy kosmiczne, Gazeta Wyborcza, 1995-10-20

Największe błogosławieństwo to szerokie pobocza, na które usuwają się ciężarówki i wolne samochody, gdy widzą, że ktoś nadjeżdża z tyłu.

źródło: NKJP: Krzysztof Baran: Jak się jeździ po Grecji, Gazeta Krakowska, 2003-05-28

Mirosław Korbel miał wyjątkowo wolny motocykl i często na dystansie tracił pozycję wywalczoną na starcie.

źródło: NKJP: Grzegorz Lisiecki: Wywalczone zwycięstwo, Dziennik Zachodni, 2001-05-15

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

3. Internet

Definicja

taki, który wykonuje dane zadanie w dłuższym czasie niż inni

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	powolny
	antonimy:	szybki

Połączenia

wolny komputer, Internet

Cytaty

Jeżeli nasz pecet spełnia wymagania, to do dyspozycji dostajemy interfejs Aero Glass, natomiast w przypadku gdy dysponujemy zbyt wolnym komputerem, automatycznie uruchamiana jest okrojona wersja o nazwie Aero Basic.

źródło: NKJP: Bartosz Danowski: Windows Vista PL. Bez kantów, 2008

Coraz więcej polskich banków oferuje klientom możliwość otwierania rachunków w Internecie. Dostęp do usług bankowych tą drogą jest tani i - wbrew pozorom - bezpieczny. Główną przeszkodą jest natomiast...zbyt wolny Internet.

źródło: NKJP: N: Finanse: m-banking, CKM, nr 05/05, 2001

Symbian strasznie spowalnia telefon [...]. W salonie przed kupnem nowego bawiłam się przykładowo n73 i w życiu nie chciałabym mieć tak wolnego telefonu.

źródło: NKJP: nokia do 420 zł, www.forumowisko.pl, 2008-04-01

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

4. niezależny

Definicja

taki, który może sam decydować o tym, co będzie robił

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

wolny człowiek; wolna istota
wolny jak ptak
wolny i niezależny, wolny i swobodny; wolny i szczęśliwy
poczuł się wolny

Cytaty

Człowiek musi dążyć do poznania prawdy, musi być wolny i niezależny, musi być celem samym w sobie, a nie środkiem dla celów innych ludzi.

źródło: NKJP: Jerzy Prokopiuk: Dusza ludzka - oś świata, 2007

Człowiek jest istotą wolną i może wpływać na swoje życiowe postawy i zachowania.

źródło: NKJP: Józef Augustyn: Rozmowy o księżach rodzinie i życiu duchowym, 2010

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

5. były więzień

Definicja

taki, który prawnie nie jest pozbawiony możliwości decydowania o sobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

wolny chłop; człowiek; naród; wolna ludność
wolny i niewolnik

Cytaty

Jeśli chcecie zatrzymać mnie w Rzymie przemocą -krzyczał - ogłaszam głodówkę protestacyjną. Nie jestem niewolnikiem. Jestem wolnym Rzymianinem, ojczymie. Pozwól mi wyjechać na Rodos, albo zagłodzę się na śmierć.

źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tyberiusz Cezar, 2009

Generał od dziecka jeździł konno, polował, włóczył się po polach i pastwiskach. Widział pracę najpierw pańszczyźnianych, a potem już wolnych chłopów , ale o rolnictwie pojęcia nie miał.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

6. taksówkarz

Definicja

taki, który w danym momencie nie jest zajęty wykonywaniem określonego rodzaju czynności

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:

zajęty

Połączenia

wolne palce

Cytaty

	Miał wolne palce prawej ręki, bo oprócz równowagi zgubił też kij. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003
	Pani trzymała mnie przy telefonie dobre dziesięć minut, pozwalając wysłuchać kilkunastu monitów do aktualnie wolnych taksówkarzy: - Może weźmiesz pasażerkę z kotem? Po czym dowiedziałam się, że nic z tego, żaden z panów nie ma na to ochoty. źródło: NKJP: Maryla Weiss: Kot, 2008-05
	Zawieziesz to na parking pod firmę i jesteś wolny, a ja jutro spokojnie go sobie oddam do warsztatu. źródło: NKJP: Marek Kochan: Ballada o dobrym dresiarzu, 2005
	W takim razie spotkamy się tutaj - wskazał palcem na podłogę - kiedy skończycie lekcje. Jesteście wolni. Niemal w całkowitej ciszy spakowaliśmy swoje rzeczy i wyszliśmy z pracowni. źródło: NKJP: Dariusz Rekosz: Czarny Maciek i wenecki starodruk, 2010

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

7. nieżonaty

Definicja

taki, który nie jest z nikim w związku uczuciowym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie

Relacje znaczeniowe

antonimy:

zajęty

Cytaty

Mieszczaństwo w każdej kobiecie wolnej, a więc nie będącej ani żoną i matką, ani panną na wydaniu, widzi demona, czatującego na sposobność, by oplątać i zgubić syna.

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Legendy nowoczesności: eseje okupacyjne, 1996

Uważa, że nie dorósł jeszcze do roli głowy rodziny. Z jednej strony to podejrzane - w końcu w tym roku Pitt skończy już 37 lat. Kiedy więc zamierza dorosnąć? Z drugiej strony, wciąż jest wolny ... I to chyba brzmi całkiem nieźle.

źródło: NKJP: Ogla Malewicz: Brad Pitt, Cosmopolitan, nr 03, 2000

Dopiero niedawno zdecydowała się na szukanie partnerki przez ogłoszenie. Co zresztą jej się udało. Od pół roku spotyka się z pewną dziewczyną - wolną i bez zobowiązań, z którą jest jej dobrze.

źródło: NKJP: Magdalena Okoniewska: Mój świat jest kobietą. Dziennik lesbijki , 2004

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

8. kraj

Definicja

taki, który jest niezależny od innego państwa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Relacje znaczeniowe

synonimy:

suwerenny

Połączenia

wolna ojczyzna; Polska; wolne państwo

Cytaty

Hamas od początku uznawał Palestynę za ziemię należącą wyłącznie do Arabów i domagał się powołania wolnego islamskiego państwa palestyńskiego ze stolicą w Jerozolimie i terytorium między Morzem Śródziemnym a Jordanem.

źródło: NKJP: Jacek Harłukowicz: Ahmed Jasin - ojciec Hamasu, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-03-24

Pod pomnikiem poświęconym pamięci zamordowanych przez hitlerowców mieszkańców Środy Wlkp., którzy jak żołnierze w Warszawie, poświęcili swe życie dla wolnej ojczyzny, po odegraniu Mazurka Dąbrowskiego, w ciszy złożono kwiaty.

źródło: NKJP: Sabina DOGA: Pamięć o historii, Gazeta Poznańska, 2003-08-18

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

9. rynek

Definicja

taki, który nie jest ograniczony określonego rodzaju zastrzeżeniami, nakazami lub regułami

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Połączenia

wolny handel, rynek; związek; temat; wolna konkurencja; prasa
całkowicie wolny
wolny i nieskrępowany

Cytaty

Tak się składa, że w systemie wolnej konkurencji im większa swoboda działania, tym ceny niższe.

źródło: NKJP: Jan M. Fijor: Dlaczego taniej ..., Gazeta Ubezpieczeniowa, 2001-11-21

W czasie, gdy zdawałem maturę, obowiązywał przepis, zgodnie z którym najlepszy uczeń z liceum miał wolny wstęp na wszystkie uczelnie w kraju.

źródło: NKJP: ms: (Bez)egzaminacyjne szczęście, Dziennik Łódzki, 2003-05-06

Większość Francuzów wybiera dzisiaj wolny związek, tzn. wspólne życie bez żadnych zobowiązań na przyszłość.

źródło: NKJP: Anna Napiórkowska: Coraz mniej ślubów, 2006

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

10. stolik

Definicja

taki, z którego się w danej chwili nie korzysta

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:

zajęty

Połączenia

wolny fotel, pokój, stolik; kawałek podłogi, ziemi; wolna ławka; przestrzeń; taksówka; wolne krzesło, łóżko, miejsce

Cytaty

	W części wydzielonej dla bezdomnych rodzin mamy jeszcze wolny jeden pokój. źródło: NKJP: Violetta Gradek: Po dach nad głową, Dziennik Zachodni, 2002-01-08
	Domy mieszkalne i hotele stawia się na każdym wolnym kawałku ziemi; na zboczach wzgórz i pod wulkanem, na plażach i niedaleko koryt rzek. źródło: NKJP: Sylwia Wysocka: Zapłać choć trochę, Polityka, nr 2367, 2002-09-14
	Przy podpisywaniu kontraktu z wicemistrzem Francji Olympique Lyon obrońca Lecha Poznań miał tylko jeden kłopot. Przez godzinę z menedżerami szukał wolnego stolika w kawiarenkach w centrum Lyonu. źródło: NKJP: Olgierd Kwiatkowski: PIŁKA NOŻNA. Jacek Bąk zadebiutuje dziś w lidze francuskiej, Gazeta Wyborcza, 1995-07-19
	- Cały czas w szkołach są jeszcze wolne etaty dla nauczycieli języków obcych: angielskiego i niemieckiego oraz dla nauczycieli wychowania fizycznego - zaznacza Marek Szeles. źródło: NKJP: Rafał P. Palacz: - Pomimo braku pieniędzy, jesteśmy przygotowani do roku szkolnego - zapewniają władze Wałbrzycha, Gazeta Wrocławska nr 19/09, 1999

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

11. czas

Definicja

taki, w którym można robić to, na co ma się ochotę

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny

Połączenia

wolny czas; dzień, wieczór; wolna chwila; godzina; niedziela, sobota

Cytaty

Nieustannie organizował obozy narciarskie, marsze i inne utrapienia, którymi dręczył nas w wolne niedziele.

źródło: NKJP: Zofia Kucówna: Wspomnienia, Gazeta Wyborcza, 1993-04-29

W wolnych chwilach uprawiał kulturystykę, co z pewnością pomogło mu zdobyć w Londynie tytuł Mister Uniwersum (miał wtedy 23 lata).

źródło: NKJP: Agnieszka Gortatowicz: Sean Connery, CKM nr 08/08, 1999

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

12. od zajęć

Definicja

taki, z którym nie są związane nieprzyjemne obowiązki lub cechy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

wolny od pracy, od zajęć; wolny od trosk, od ryzyka, od wad
całkowicie wolny
stawać się wolnym

Cytaty

	Doktoranci mają prawo do przerw wypoczynkowych w wymiarze nieprzekraczającym ośmiu tygodni w ciągu roku, które powinny być wykorzystane w okresie wolnym od zajęć dydaktycznych. źródło: NKJP: Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, Dziennik Ustaw, 2005
	Jak przyznaje Adam Porwoł, mimo że dzień wolny od pracy przysługuje wszystkim honorowym dawcom, to nie wszyscy z niego korzystają. źródło: NKJP: Barbara Kubica: Honor do odrobienia, Dziennik Zachodni, 2008-01-15
	Żaden żywy człowiek nie jest przecież w stanie myśleć ani tym bardziej działać w sposób całkowicie wolny od wpływu własnych interesów, sympatii, uwikłań. źródło: NKJP: NKJP: Jacek Żakowski: Horda na hordę, Polityka, nr 2627, 2007-11-03
	Medytujący staje się wolny od chaosu i natłoku myśli, przy czym jego świadomość jest znacznie większa, niż w czasach, kiedy kierował się lewą półkulą mózgu, czyli racjonalnymi przesłankami. źródło: NKJP: Katarzyna Ostrowska: Jak osiągnąć sukces w świecie ducha i materii, 2001

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

Składnia

	+	wolny	+	od CZEGO
szyk: neutralny

13. dostęp

Definicja

taki, który nie wiąże się z zapłatą określonej sumy pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Połączenia

wstęp wolny; wolny Internet; dostęp

Cytaty

Jedenastopiętrowy budynek ma czytelnie, stanowiska pracy dla niewidomych, salę konferencyjną, sale wystawowe, planetarium i 300 stanowisk z wolnym dostępem do Internetu.

źródło: NKJP: (ab): Cud świata z problemami, Polityka, nr 2373, 2002-10-26

Raymond przypomina, że w świecie wolnego oprogramowania obowiązuje zapomniana w świecie skomercjalizowanym kultura dawania (gift culture), a zamieszkujący go programiści i hakerzy pracują dla samej radości programowania.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

Dla publiczności na wyścig wstęp wolny.

źródło: NKJP: (joma): INIE Wyścig cyklistów na Służewcu, Metropol, nr 6/04, 2001

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

14. atom

Definicja

taki, który nie jest połączony z innego rodzaju składnikiem materii

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:

swobodny

Połączenia

wolny atom, elektron; rodnik

Cytaty

Witamina A i jej pochodna, beta-karoten, jak również witaminy C i E neutralizują cząsteczki wolnych rodników, przez co spowalniają starzenie się skóry.

źródło: NKJP: gb: Piękna skóra - to proste!, Dziennik Łódzki, 2003-08-09

Pod wpływem tego promieniowania ozon rozpada się na dwuatomową cząsteczkę tlenu i wolny atom tlenu.

źródło: NKJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1997

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

15. płaszcz

Definicja

książk.

tak skrojony i uszyty, że nie przylega do ciała

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	luźny
	antonimy:	obcisły

Cytaty

Ośmielona działalnością pani George Sand, którą w Paryżu bacznie obserwowała, rozpoczęła ambitna autorka i społecznica z gronem swych przyjaciółek propagandę za całkowitą reformą życia kobiecego. Zaczęły od sprawy zewnętrznej, ale ważnej propagandowo: od reformy stroju. Włosy krótko obcięte, suknie ciemne, wolne, nie obcisłe, krojem zbliżone do długich surdutów, miały akcentować męskość, zatracać kobiecość i wdzięk.

źródło: NKJP: Stanisław Wasylewski: Życie polskie w XIX wieku, 2008

Odziani byli w długie, wolne płaszcze, na głowach mieli cyklistówki.

źródło: Bogdan Hamera: Na przykład Plewa, 1951 (SJPDor)

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

16. ciasto

Definicja

oceniany jako taki, w którym jest więcej wody niż składników stałych

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	luźny, rzadki
	antonimy:	gęsty

Połączenia

wolny stolec; wolne ciasto

Cytaty

Masę solimy, dodajemy jajko i bułki pokrojone w kosteczkę i obsmażone na maśle. Dokładnie mieszamy. Jeśli ciasto jest zbyt wolne, można dodać jeszcze mąki.

źródło: NKJP: Marta Bosak: Ja bym zaczął od ..., Gazeta Krakowska, 2003-12-24

Izolowanie dzieci, u których zaobserwowano objawy zakażenia rotawirusem, nie ma sensu, bo w momencie, gdy u pacjenta występują wolne stolce i gorączka, wszystkie dzieci przebywające z nim w jednym pomieszczeniu uważa się za potencjalnie zakażone.

źródło: NKJP: (mig): Wirusy na oddziale niemowlęcym, Dziennik Łódzki, 2006-05-12

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna
D.	wolnego	wolnego	wolnego	wolnego	wolnej
C.	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnemu	wolnej
B.	wolnego	wolnego	wolny	wolne	wolną
N.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolną
Ms.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym	wolnej
W.	wolny	wolny	wolny	wolne	wolna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolni	wolni	wolne	wolne
D.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
C.	wolnym	wolnym	wolnym	wolnym
B.	wolnych	wolnych	wolnych	wolne
N.	wolnymi	wolnymi	wolnymi	wolnymi
Ms.	wolnych	wolnych	wolnych	wolnych
W.	wolni	wolni	wolne	wolne

Stopień wyższy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	wolniejszy	wolniejszy	wolniejszy	wolniejsze	wolniejsza
D.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszej
C.	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszemu	wolniejszej
B.	wolniejszego	wolniejszego	wolniejszy	wolniejsze	wolniejszą
N.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszą
Ms.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	wolniejsi	wolniejsi	wolniejsze	wolniejsze
D.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych
C.	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym	wolniejszym
B.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejsze
N.	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi	wolniejszymi
Ms.	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych	wolniejszych

Frazeologizmy

droga wolna
na świeżym powietrzu I
na wolnym powietrzu I
na świeżym powietrzu II
na wolnym powietrzu II
na wolnym ogniu
rzut wolny
stan wolny
stanu wolnego
wiersz wolny
wolna amerykanka
wolna elekcja
wolna gra rynkowa
wolna miłość
wolna ręka
wolna słuchaczka
wolna wola
wolne miasto
wolne tłumaczenie
wolny przekład
wolne wnioski
wolne żarty
wolny elektron
wolny los
wolny słuchacz
wolny strzelec
wolny wniosek
wolny zawód
z wolnej ręki I
z wolnej ręki II
z wolnej stopy

Data ostatniej modyfikacji: 03.09.2015