UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

prędkość

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. prędki

1. biegu

Definicja

tempo, w jakim coś się odbywa

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

  • prędkość kroków, oddechu, ruchów

Cytaty

Krzyczała tak głośno i wyrzucała słowa z taką prędkością, że trudno było zrozumieć, co myśli o swoim adwersarzu.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Nic już nie słychać, Esensja, 2007-05

Druty w rękach druhny zaczęły migać z niesamowitą prędkością. Różowy kłębek wcale się nie zmniejszał, a szalik-drabina robił się coraz dłuższy.

źródło: NKJP: Dorota Abramowicz: Guzik czasu, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prędkość
prędkości
D. prędkości
prędkości
C. prędkości
prędkościom
B. prędkość
prędkości
N. prędkością
prędkościami
Ms. prędkości
prędkościach
W. prędkości
prędkości

Inne uwagi

Zwykle lp

2. decyzji

Definicja

następowanie w krótkim czasie po czymś

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Cytaty

Dalsza podróż do Wrocławia odbyła się bez żadnych przygód, odniesione zaś w naszej obronie rany goiły się na wytrzymałych ciałach rycerzy z godną podziwu prędkością [...].

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Metamorfozy, 2004

Prędkość decyzji każe przypuszczać, że chodzi o jesienne wybory samorządowe.

źródło: NKJP: Anna Gabińska: Niedźwiedzia przysługa, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-07-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prędkość
prędkości
D. prędkości
prędkości
C. prędkości
prędkościom
B. prędkość
prędkości
N. prędkością
prędkościami
Ms. prędkości
prędkościach
W. prędkości
prędkości

Inne uwagi

Zwykle lp

3. sądów

Definicja

pochopność

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Połączenia

  • nieobliczalna prędkość
  • prędkość sądów

Cytaty

[...] Życiorys bojownika, inteligenta i katorżnika uzasadniał mój gniew, moją zachłanność krwi i prędkość sądów.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Nikczemne historie, 2009

Kiedyś myślałem, że to cecha kobieca, prędkość nieobliczalna. Myślałem, one myślą tak prędko, i tak prędko wprawiają swoją myśl w czyn, że mężczyźnie zdaje się - wcale one nie myślą.

źródło: NKJP: Tamara Bołdak-Janowska: Rytmy polskie i niepolskie : opowiadań naiwnych ciąg dalszy, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prędkość
prędkości
D. prędkości
prędkości
C. prędkości
prędkościom
B. prędkość
prędkości
N. prędkością
prędkościami
Ms. prędkości
prędkościach
W. prędkości
prędkości

Inne uwagi

Zwykle lp

4. 50 km na godzinę

Definicja

fiz. 
wielkość fizyczna charakteryzująca ruch ciała, mierzona stosunkiem drogi do czasu, w którym ciało tę drogę pokonuje

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szybkość

Połączenia

  • olbrzymia, szalona, zawrotna; nadmierna; maksymalna, średnia prędkość
  • prędkość pociągu, samochodu, samolotu, statku; prędkość dwudziestu, stu... kilometrów na godzinę, mil na godzinę; sześciu, dziesięciu... węzłów
  • wektor; kontrola, pomiar prędkości
  • rozwinąć/rozwijać, stracić, tracić, wytracać; przekroczyć/przekraczać; zredukować prędkość

Cytaty

- Proszę spojrzeć w radar. Ma pan prędkość sto dwadzieścia cztery kilometry...

źródło: NKJP: Jan Grzegorczyk: Chaszcze, 2009

W jednym ze scenariuszy sterowana przez terrorystów łódka płynie od południowego cypla Manhattanu w kierunku City Island z prędkością 6 węzłów.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

Na krótkich odcinkach pomiędzy kolejnymi zakrętami rozwija nadmierne prędkości.

źródło: NKJP: Michał Olszewski: Chwalcie łąki umajone, 2005

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. prędkość
prędkości
D. prędkości
prędkości
C. prędkości
prędkościom
B. prędkość
prędkości
N. prędkością
prędkościami
Ms. prędkości
prędkościach
W. prędkości
prędkości

Frazeologizmy

prędkość dźwięku
prędkość kątowa
prędkość kosmiczna
prędkość liniowa
prędkość obrotowa
prędkość radialna
prędkość światła
prędkość względna
z prędkością światła
Data ostatniej modyfikacji: 25.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json