UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

latać

Chronologizacja

XIV w., Bor

Pochodzenie

psł. *lětati

1.a samolot, ptak

Definicja

przemieszczać się w powietrzu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Połączenia

  • balon, samolot; ptak lata
  • latać do Afryki
  • latać nad kanałem, nad miastem, nad oceanem

Cytaty

Przeszło dwie godziny balony latały nad Łapczycą.

źródło: NKJP: Zamiast wspólnego startu - burza, Dziennik Polski, 2005-07-02

W Stanach Zjednoczonych latają samoloty pięćdziesięcioletnie, nikt z tego powodu nie rwie szat.

źródło: NKJP: Przemysław Żyła: Czeka nas rewolucja, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-08-14

Dewastują ogródki przed restauracjami. W powietrzu latają stoliki, krzesła, ogrodzenia ogródków i znaki drogowe.

źródło: NKJP: Agata Rowińska: Wiocha w stolicy, Super Express, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latam
latamy
2 os. latasz
latacie
3 os. lata
latają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałem
+(e)m latał
latałam
+(e)m latała
latałom
+(e)m latało
lataliśmy
+(e)śmy latali
latałyśmy
+(e)śmy latały
2 os. latałeś
+(e)ś latał
latałaś
+(e)ś latała
latałoś
+(e)ś latało
lataliście
+(e)ście latali
latałyście
+(e)ście latały
3 os. latał
latała
latało
latali
latały

bezosobnik: latano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę latał
będę latać
będę latała
będę latać
będę latało
będę latać
będziemy latali
będziemy latać
będziemy latały
będziemy latać
2 os. będziesz latał
będziesz latać
będziesz latała
będziesz latać
będziesz latało
będziesz latać
będziecie latali
będziecie latać
będziecie latały
będziecie latać
3 os. będzie latał
będzie latać
będzie latała
będzie latać
będzie latało
będzie latać
będą latali
będą latać
będą latały
będą latać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latajmy
2 os. lataj
latajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałbym
bym latał
latałabym
bym latała
latałobym
bym latało
latalibyśmy
byśmy latali
latałybyśmy
byśmy latały
2 os. latałbyś
byś latał
latałabyś
byś latała
latałobyś
byś latało
latalibyście
byście latali
latałybyście
byście latały
3 os. latałby
by latał
latałaby
by latała
latałoby
by latało
lataliby
by latali
latałyby
by latały

bezosobnik: latano by

bezokolicznik: latać

imiesłów przysłówkowy współczesny: latając

gerundium: latanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. latanie
latania
D. latania
latań
C. lataniu
lataniom
B. latanie
latania
N. lataniem
lataniami
Ms. lataniu
lataniach
W. latanie
latania

imiesłów przymiotnikowy czynny: latający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. latający
latający
latający
latające
latająca
D. latającego
latającego
latającego
latającego
latającej
C. latającemu
latającemu
latającemu
latającemu
latającej
B. latającego
latającego
latający
latające
latającą
N. latającym
latającym
latającym
latającym
latającą
Ms. latającym
latającym
latającym
latającym
latającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. latający
latający
latające
latające
D. latających
latających
latających
latających
C. latającym
latającym
latającym
latającym
B. latających
latających
latających
latające
N. latającymi
latającymi
latającymi
latającymi
Ms. latających
latających
latających
latających

Składnia

bez ograniczeń + latać +
GDZIE

1.b samolotem

Definicja

przemieszczać się w powietrzu środkiem lokomocji

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny

Połączenia

  • latać helikopterem, samolotem
  • latać do Krakowa
  • latać na lotni, na szybowcu; na wyspy; na jakiejś trasie
  • latać w interesach
  • latać często; wyczynowo

Cytaty

Pan Ptak, bardziej znany jako Józef Koziczkowski, latał na motolotni.

źródło: NKJP: Jarosław Stanek: Anioł czuwał nad pogodą, Dziennik Bałtycki, 2005-06-24

Takimi samolotami latają najważniejsze osoby w państwie.

źródło: NKJP: Marek Henzler: Jak nielot, Polityka, 2001-12-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latam
latamy
2 os. latasz
latacie
3 os. lata
latają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałem
+(e)m latał
latałam
+(e)m latała
latałom
+(e)m latało
lataliśmy
+(e)śmy latali
latałyśmy
+(e)śmy latały
2 os. latałeś
+(e)ś latał
latałaś
+(e)ś latała
latałoś
+(e)ś latało
lataliście
+(e)ście latali
latałyście
+(e)ście latały
3 os. latał
latała
latało
latali
latały

bezosobnik: latano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę latał
będę latać
będę latała
będę latać
będę latało
będę latać
będziemy latali
będziemy latać
będziemy latały
będziemy latać
2 os. będziesz latał
będziesz latać
będziesz latała
będziesz latać
będziesz latało
będziesz latać
będziecie latali
będziecie latać
będziecie latały
będziecie latać
3 os. będzie latał
będzie latać
będzie latała
będzie latać
będzie latało
będzie latać
będą latali
będą latać
będą latały
będą latać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latajmy
2 os. lataj
latajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałbym
bym latał
latałabym
bym latała
latałobym
bym latało
latalibyśmy
byśmy latali
latałybyśmy
byśmy latały
2 os. latałbyś
byś latał
latałabyś
byś latała
latałobyś
byś latało
latalibyście
byście latali
latałybyście
byście latały
3 os. latałby
by latał
latałaby
by latała
latałoby
by latało
lataliby
by latali
latałyby
by latały

bezosobnik: latano by

bezokolicznik: latać

imiesłów przysłówkowy współczesny: latając

gerundium: latanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. latanie
latania
D. latania
latań
C. lataniu
lataniom
B. latanie
latania
N. lataniem
lataniami
Ms. lataniu
lataniach
W. latanie
latania

imiesłów przymiotnikowy czynny: latający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. latający
latający
latający
latające
latająca
D. latającego
latającego
latającego
latającego
latającej
C. latającemu
latającemu
latającemu
latającemu
latającej
B. latającego
latającego
latający
latające
latającą
N. latającym
latającym
latającym
latającym
latającą
Ms. latającym
latającym
latającym
latającym
latającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. latający
latający
latające
latające
D. latających
latających
latających
latających
C. latającym
latającym
latającym
latającym
B. latających
latających
latających
latające
N. latającymi
latającymi
latającymi
latającymi
Ms. latających
latających
latających
latających

Składnia

Rzosobowy + latać +
(CZYM) + GDZIE
Rzosobowy + latać +
na CZYM

2. ręce

Definicja

wykonywać nieznaczne ruchy w górę i w dół lub na boki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • grdyka lata; ręce, szczęki latają

Cytaty

Teraz to i tak nie to, co wtedy, gdy nie mogłem nalać sobie z butelki, bo ręce latały mi o wiele bardziej niż dzisiaj.

źródło: NKJP: Mariusz Czubaj: 21:37, 2010

Serce mu latało i pukało tak głośno, że aż w izbie było słychać.

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania. Róża, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latam
latamy
2 os. latasz
latacie
3 os. lata
latają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałem
+(e)m latał
latałam
+(e)m latała
latałom
+(e)m latało
lataliśmy
+(e)śmy latali
latałyśmy
+(e)śmy latały
2 os. latałeś
+(e)ś latał
latałaś
+(e)ś latała
latałoś
+(e)ś latało
lataliście
+(e)ście latali
latałyście
+(e)ście latały
3 os. latał
latała
latało
latali
latały

bezosobnik: latano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę latał
będę latać
będę latała
będę latać
będę latało
będę latać
będziemy latali
będziemy latać
będziemy latały
będziemy latać
2 os. będziesz latał
będziesz latać
będziesz latała
będziesz latać
będziesz latało
będziesz latać
będziecie latali
będziecie latać
będziecie latały
będziecie latać
3 os. będzie latał
będzie latać
będzie latała
będzie latać
będzie latało
będzie latać
będą latali
będą latać
będą latały
będą latać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latajmy
2 os. lataj
latajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałbym
bym latał
latałabym
bym latała
latałobym
bym latało
latalibyśmy
byśmy latali
latałybyśmy
byśmy latały
2 os. latałbyś
byś latał
latałabyś
byś latała
latałobyś
byś latało
latalibyście
byście latali
latałybyście
byście latały
3 os. latałby
by latał
latałaby
by latała
latałoby
by latało
lataliby
by latali
latałyby
by latały

bezosobnik: latano by

bezokolicznik: latać

imiesłów przysłówkowy współczesny: latając

gerundium: latanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. latanie
latania
D. latania
latań
C. lataniu
lataniom
B. latanie
latania
N. lataniem
lataniami
Ms. lataniu
lataniach
W. latanie
latania

imiesłów przymiotnikowy czynny: latający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. latający
latający
latający
latające
latająca
D. latającego
latającego
latającego
latającego
latającej
C. latającemu
latającemu
latającemu
latającemu
latającej
B. latającego
latającego
latający
latające
latającą
N. latającym
latającym
latającym
latającym
latającą
Ms. latającym
latającym
latającym
latającym
latającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. latający
latający
latające
latające
D. latających
latających
latających
latających
C. latającym
latającym
latającym
latającym
B. latających
latających
latających
latające
N. latającymi
latającymi
latającymi
latającymi
Ms. latających
latających
latających
latających

Składnia

Rznieżywotny + latać +
KOMU

3. po podwórku

Definicja

pot. 
chodzić lub biegać w różnych kierunkach bez określonego celu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • dzieci, psy latają
  • latać po mieszkaniu, po pokoju; po klatkach schodowych, po podwórku; po górach; po deszczu
  • latać z jednego miejsca na drugie

Cytaty

W pewnej chwili królik mu uciekł, zaczął latać po świetlicy, wszyscyśmy go łapali.

źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007

[...] te dzieciaki są nie do wytrzymania, cały dzień latają po klatkach.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wióry, 1980

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latam
latamy
2 os. latasz
latacie
3 os. lata
latają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałem
+(e)m latał
latałam
+(e)m latała
latałom
+(e)m latało
lataliśmy
+(e)śmy latali
latałyśmy
+(e)śmy latały
2 os. latałeś
+(e)ś latał
latałaś
+(e)ś latała
latałoś
+(e)ś latało
lataliście
+(e)ście latali
latałyście
+(e)ście latały
3 os. latał
latała
latało
latali
latały

bezosobnik: latano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę latał
będę latać
będę latała
będę latać
będę latało
będę latać
będziemy latali
będziemy latać
będziemy latały
będziemy latać
2 os. będziesz latał
będziesz latać
będziesz latała
będziesz latać
będziesz latało
będziesz latać
będziecie latali
będziecie latać
będziecie latały
będziecie latać
3 os. będzie latał
będzie latać
będzie latała
będzie latać
będzie latało
będzie latać
będą latali
będą latać
będą latały
będą latać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latajmy
2 os. lataj
latajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałbym
bym latał
latałabym
bym latała
latałobym
bym latało
latalibyśmy
byśmy latali
latałybyśmy
byśmy latały
2 os. latałbyś
byś latał
latałabyś
byś latała
latałobyś
byś latało
latalibyście
byście latali
latałybyście
byście latały
3 os. latałby
by latał
latałaby
by latała
latałoby
by latało
lataliby
by latali
latałyby
by latały

bezosobnik: latano by

bezokolicznik: latać

imiesłów przysłówkowy współczesny: latając

gerundium: latanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. latanie
latania
D. latania
latań
C. lataniu
lataniom
B. latanie
latania
N. lataniem
lataniami
Ms. lataniu
lataniach
W. latanie
latania

imiesłów przymiotnikowy czynny: latający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. latający
latający
latający
latające
latająca
D. latającego
latającego
latającego
latającego
latającej
C. latającemu
latającemu
latającemu
latającemu
latającej
B. latającego
latającego
latający
latające
latającą
N. latającym
latającym
latającym
latającym
latającą
Ms. latającym
latającym
latającym
latającym
latającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. latający
latający
latające
latające
D. latających
latających
latających
latających
C. latającym
latającym
latającym
latającym
B. latających
latających
latających
latające
N. latającymi
latającymi
latającymi
latającymi
Ms. latających
latających
latających
latających

Składnia

Rzżywotny + latać +
GDZIE

4. po mieście

Definicja

pot. 
chodzić gdzieś często i w pośpiechu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • latać do sklepu
  • latać na rynek
  • latać po mieście, po sklepach, po koleżankach

Cytaty

Ludzie latali od ambasady do ambasady z manifestacjami, bo Anglia i Francja przystąpiły do wojny.

źródło: NKJP: Miron Białoszewski: Pamiętnik z Powstania Warszawskiego, 1970

[...] nie mam siły ani też czasu, by latać po sklepach.

źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Lewa, wspomnienie prawej, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latam
latamy
2 os. latasz
latacie
3 os. lata
latają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałem
+(e)m latał
latałam
+(e)m latała
latałom
+(e)m latało
lataliśmy
+(e)śmy latali
latałyśmy
+(e)śmy latały
2 os. latałeś
+(e)ś latał
latałaś
+(e)ś latała
latałoś
+(e)ś latało
lataliście
+(e)ście latali
latałyście
+(e)ście latały
3 os. latał
latała
latało
latali
latały

bezosobnik: latano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę latał
będę latać
będę latała
będę latać
będę latało
będę latać
będziemy latali
będziemy latać
będziemy latały
będziemy latać
2 os. będziesz latał
będziesz latać
będziesz latała
będziesz latać
będziesz latało
będziesz latać
będziecie latali
będziecie latać
będziecie latały
będziecie latać
3 os. będzie latał
będzie latać
będzie latała
będzie latać
będzie latało
będzie latać
będą latali
będą latać
będą latały
będą latać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latajmy
2 os. lataj
latajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałbym
bym latał
latałabym
bym latała
latałobym
bym latało
latalibyśmy
byśmy latali
latałybyśmy
byśmy latały
2 os. latałbyś
byś latał
latałabyś
byś latała
latałobyś
byś latało
latalibyście
byście latali
latałybyście
byście latały
3 os. latałby
by latał
latałaby
by latała
latałoby
by latało
lataliby
by latali
latałyby
by latały

bezosobnik: latano by

bezokolicznik: latać

imiesłów przysłówkowy współczesny: latając

gerundium: latanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. latanie
latania
D. latania
latań
C. lataniu
lataniom
B. latanie
latania
N. lataniem
lataniami
Ms. lataniu
lataniach
W. latanie
latania

imiesłów przymiotnikowy czynny: latający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. latający
latający
latający
latające
latająca
D. latającego
latającego
latającego
latającego
latającej
C. latającemu
latającemu
latającemu
latającemu
latającej
B. latającego
latającego
latający
latające
latającą
N. latającym
latającym
latającym
latającym
latającą
Ms. latającym
latającym
latającym
latającym
latającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. latający
latający
latające
latające
D. latających
latających
latających
latających
C. latającym
latającym
latającym
latającym
B. latających
latających
latających
latające
N. latającymi
latającymi
latającymi
latającymi
Ms. latających
latających
latających
latających

Składnia

Rzosobowy + latać +
GDZIE

5. za dziewczynami

Definicja

pot. 
starać się usilnie zdobyć czyjeś względy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • latać za chłopakami, za dziewczynami

Cytaty

Ci młodzi tak wariują, że nasze córki niedługo same będą musiały latać za chłopakami – powiedział do siebie pan Włodzimierz, czytając w „Dzienniku”, że z kraju wyjechały do Unii dwa miliony ludzi, głównie młodych mężczyzn.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Balzakiana, 2008

Jednego dnia powiadasz mi, że umierasz... a potem latasz za dziwkami dniami i nocami, codziennie...

źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania. Brzezina, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latam
latamy
2 os. latasz
latacie
3 os. lata
latają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałem
+(e)m latał
latałam
+(e)m latała
latałom
+(e)m latało
lataliśmy
+(e)śmy latali
latałyśmy
+(e)śmy latały
2 os. latałeś
+(e)ś latał
latałaś
+(e)ś latała
latałoś
+(e)ś latało
lataliście
+(e)ście latali
latałyście
+(e)ście latały
3 os. latał
latała
latało
latali
latały

bezosobnik: latano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę latał
będę latać
będę latała
będę latać
będę latało
będę latać
będziemy latali
będziemy latać
będziemy latały
będziemy latać
2 os. będziesz latał
będziesz latać
będziesz latała
będziesz latać
będziesz latało
będziesz latać
będziecie latali
będziecie latać
będziecie latały
będziecie latać
3 os. będzie latał
będzie latać
będzie latała
będzie latać
będzie latało
będzie latać
będą latali
będą latać
będą latały
będą latać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. latajmy
2 os. lataj
latajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. latałbym
bym latał
latałabym
bym latała
latałobym
bym latało
latalibyśmy
byśmy latali
latałybyśmy
byśmy latały
2 os. latałbyś
byś latał
latałabyś
byś latała
latałobyś
byś latało
latalibyście
byście latali
latałybyście
byście latały
3 os. latałby
by latał
latałaby
by latała
latałoby
by latało
lataliby
by latali
latałyby
by latały

bezosobnik: latano by

bezokolicznik: latać

imiesłów przysłówkowy współczesny: latając

gerundium: latanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. latanie
latania
D. latania
latań
C. lataniu
lataniom
B. latanie
latania
N. lataniem
lataniami
Ms. lataniu
lataniach
W. latanie
latania

imiesłów przymiotnikowy czynny: latający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. latający
latający
latający
latające
latająca
D. latającego
latającego
latającego
latającego
latającej
C. latającemu
latającemu
latającemu
latającemu
latającej
B. latającego
latającego
latający
latające
latającą
N. latającym
latającym
latającym
latającym
latającą
Ms. latającym
latającym
latającym
latającym
latającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. latający
latający
latające
latające
D. latających
latających
latających
latających
C. latającym
latającym
latającym
latającym
B. latających
latających
latających
latające
N. latającymi
latającymi
latającymi
latającymi
Ms. latających
latających
latających
latających

Składnia

Rzosobowy + latać +
za KIM

Frazeologizmy

coś lata koło dupy komuś
coś lata koło tyłka komuś
coś lata przed oczami komuś
ktoś biega jak kot z pęcherzem
ktoś lata jak z pypciem
ktoś lata jak kot z pęcherzem
ktoś skacze z kwiatka na kwiatek
ktoś lata z kwiatka na kwiatek
latająca forteca
latający Holender
latający talerz
latający spodek
latający talerz
latający spodek
latający uniwersytet
latanie precyzyjne
niezidentyfikowany obiekt latający
Data ostatniej modyfikacji: 19.05.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json