UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ciężkość

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ciężkość
ciężkości
D. ciężkości
ciężkości
C. ciężkości
ciężkościom
B. ciężkość
ciężkości
N. ciężkością
ciężkościami
Ms. ciężkości
ciężkościach
W. ciężkości
ciężkości

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. ciężki

1. bagażu

Definicja

książk. 
cecha przedmiotu, który ma dużą masę

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ciężar

Relacje znaczeniowe

synonimy:  ciężar, waga

Połączenia

  • ciężkość książki, pakunków, pojazdów
  • odczuwać ciężkość czegoś

Cytaty

Nigdy też nie układa się drobnych, o różnej ciężkości pakunków na dachu.

źródło: NKJP: xx: Zanim ruszymy w podróż, Wieczór Wybrzeża, 2000-04-18

- Kilka miesięcy temu, ze względu na słabe podłoże ulicy Sambora, wprowadziliśmy ograniczenie ciężkości poruszających się tamtędy pojazdów do trzech i pół tony.

źródło: NKJP: Emilia Leman: Zawieszone ograniczenie, czyli wyjątki się zdarzają, Dziennik Bałtycki, 2007-07-18

Tak jak teraz, kiedy czytając tę książkę, potrafisz zwrócić swoją uwagę na temperaturę, jaka Cię otacza, odczuwasz ciężkość tej książki w Twoich dłoniach, jej fakturę i twardość.

źródło: NKJP: Mariusz Szuba: Legalny doping emocjonalny, 2007

2. głowy

Definicja

książk. 
wrażenie, że jakaś część ciała dużo waży

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ciężar

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Połączenia

  • ciężkość głowy, łydek, nóg, powiek
  • ciężkość w głowie
  • efekt ciężkości; uczucie ciężkości (nóg, w nogach, w żołądku, po posiłku)
  • odczuwać ciężkość

Cytaty

Brak ruchu spowalnia krążenie krwi, co wywołuje uczucie ciężkości w nogach.

źródło: NKJP: d: Nogi zgrabne i zdrowe, Dziennik Łódzki, 2003-10-04

Stopy również wymagają ruchu. Wykonując kilka prostych ćwiczeń, poprawimy krążenie i zlikwidujemy nieprzyjemne uczucie ciężkości.

źródło: NKJP: (gb): Stopy zawsze zadbane, Dziennik Łódzki, 2004-05-22

Dla depresji umiejscowienie dolegliwości fizycznych jest dość charakterystyczne. Najczęściej są to skargi na ucisk lub ciężkość w głowie, pustkę, rzadziej – bóle głowy.

źródło: NKJP: Antoni Kępiński: Melancholia, 1974

Pacjent otrzymuje polecenie, aby wpatrywał się w oczy hipnotyzera. Po chwili ten zaczyna mu podsuwać sugestię ciężkości powiek, ramion, całego ciała, wreszcie sugestię zasypiania.

źródło: NKJP: Lech Stefański: Od magii do psychotroniki, 1996

Jedna osoba zje np. dużego schabowego z kapustą i po takim jedzeniu będzie się czuła lekko, a organizm drugiej będzie się męczył z trawieniem, co objawi się uczuciem ciężkości w żołądku i ogólną ospałością.

źródło: NKJP: Elżbieta Kłobus; Zofia Wieczorek: Z astrologią pod rękę, 2007

3. brzmienia

Definicja

książk. 
cecha czegoś, co sprawia wrażenie przytłaczającego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Połączenia

  • ciężkość brzmienia, grania; bryły; koloru

Cytaty

Nastał wreszcie magiczny rok 1991. Pojawiło się wtedy mnóstwo rewelacyjnych płyt – jedną z nich było nowe wydawnictwo Metalliki, nazywane potocznie „Czarnym Albumem”. Był to zwrot. Muzycy postawili nie na szybkość, a na ciężkość grania.

źródło: NKJP: Piotr ‘Pi’ Gołębiewski: Pot i Kreff: Nie serwują szajsu!, Esensja 05 (LXXVII), 2008-06

Największe wrażenie robi zwłaszcza grający na basie Adrian „Adi” Plech. Choć nie wychodzi przed szereg, to głównie dzięki jego partiom kompozycje zyskują na ciężkości.

źródło: NKJP: Piotr ‘Pi’ Gołębiewski: Hard rock bez szoku, Esensja 01 (LXXIII), 2008-02

„Bandolier” to płyta, na której udało się perfekcyjnie połączyć w jedną, w pełni zwartą całość niezwykłą ciężkość brzmienia sekcji rytmicznej (bas, perkusja) z finezyjnymi, pełnymi polotu i, o dziwo, lekkości partiami gitary.

źródło: NKJP: „Bandolier”, Dziennik Polski, 2003-05-23

Walor wiąże się z poczuciem ciężaru koloru, ponieważ barwy i odcienie jasne są lekkie i ulotne, a ciemne sprawiają wrażenie ciężkości i masywności.

źródło: NKJP: Internet

4. kroków

Definicja

książk. 
ociężałość i niezgrabność w ruchach

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:  lekkość

Połączenia

  • ciężkość kroków

Cytaty

Po przytrzepakowych szeptach popatrzyłam na Magdę uważniej i zobaczyłam ciężkość kroków, ugięcie ramion, zatarcie czystych dotąd konturów.

źródło: NKJP: Ewa Nowacka: Małe kochanie, wielka miłość, 1997

5. kryzysu

Definicja

książk. 
stopień intensywności czegoś niekorzystnego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • nadmierna; wyjątkowa ciężkość
  • ciężkość bólu; choroby, kalectwa, migreny, obrażeń, urazu, schorzenia, zakażenia, zatrucia; epidemii; kary, przewinienia, zbrodni; problemu; przypadków, wypadków; wysiłku
  • wady o różnej ciężkości

Cytaty

Sposób postępowania wobec nadużywających alkoholu nastolatków zależy w dużym stopniu od ich wieku, ciężkości problemu jaki mają w związku z piciem oraz od rodzaju ich osobowości.

źródło: NKJP: Roger Vogler, Wayne Bartz: Nastolatki i alkohol: Kiedy nie wystarczy powiedzieć „nie”, 1999

Déja vu występuje niekiedy u ludzi chorych na padaczkę, ale jest to objaw drobny i jego obecność nie świadczy bynajmniej o ciężkości choroby ani o złym rokowaniu.

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Poznawanie świata, 2003

Utrata przytomności jest uzależniona od ciężkości urazu: od kilku lub kilkunastu minut (we wstrząśnięciu mózgu) do długotrwałej utraty przytomności trwającej dni i tygodnie (w przypadku stłuczenia mózgu).

źródło: NKJP: Marek Jarosz: Nasze zdrowie - Co Każdy powinien wiedzieć o chorobach psychicznych, 2004

Ciężkość zakażenia zależy od wielu czynników, takich jak zjadliwość bakterii lub ich toksyn, ilość wchłoniętych bakterii oraz stan zdrowia osoby narażonej na zatrucie.

źródło: NKJP: BCZ: Kłopoty z żołądkiem, Trybuna Śląska, 2002-05-06

6. pracy

Definicja

książk. 
cecha czegoś, że coś wymaga dużo wysiłku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  trudność, uciążliwość
antonimy:  lekkość

Połączenia

  • ciężkość pracy

Cytaty

Poziom metabolizmu organizmu pracownika w czasie wykonywania czynności roboczych wzrasta wraz z ciężkością pracy.

źródło: NKJP: Rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, Dziennik Ustaw, 2002

7. opowiadania

Definicja

książk. 
cecha czegoś, co jest trudne w odbiorze

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • ciężkość opowiadania

Cytaty

Czytelnik, który zapuści się w rozległy gąszcz „Czerwonego koła”, nie będzie mógł nie odczuć sam tej pasji historycznej, i to odczuć silnie, pomimo dłużyzn, dydaktyzmu i nadmiernej chwilami ciężkości opowiadania.

źródło: NKJP: Postęp to śmierć, Gazeta Wyborcza, 1994-08-18

Frazeologizmy

środek ciężkości
punkt ciężkości
siła ciężkości
środek ciężkości
punkt ciężkości
Data ostatniej modyfikacji: 25.02.2015
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json