UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odejść

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. iść

1. od okna

Definicja

idąc, oddalić się z określonego miejsca

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

oddalić się

Połączenia

odejść ileś kroków
odejść kawałek
odejść bez słowa
odejść na bok, na stronę
odejść od drzwi, od okna, od stołu
odejść w głąb czegoś
odejść daleko; szybko; nagle; spokojnie; z kwitkiem; jak zmyty
kazać odejść
odejść i pozostawić coś; odwrócić się na pięcie i odejść; wstać i odejść; pożegnać się i odejść

Cytaty

	Kucharka chciała mu dać coś do jedzenia, jednak MacPheres nakrzyczał na niego i kazał odejść. źródło: NKJP: Marek Jargosz: Nieznane przygody Sherlocka Holmesa, 2002
	Odprowadzili nas do samej bramy i pożegnawszy się odeszli. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1996
	[...] uścisnęła mi dłoń (palce mokre od zimnej wody), wstała, odwróciła się i dostojnym, powolnym krokiem odeszła ku jednej z rozbiegających się promieniście od placu ulic. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000
	Odejdź od okna [...]. Wczoraj u Poznerów znaleźli broń. Chodzą po mieszkaniach. źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

Składnia

Rz_żywotny

odejść

(od CZEGO) + (DOKĄD)

2. z pracy

Definicja

przestać być związanym z grupą ludzi, firmą, instytucją, organizacją lub formą aktywności

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego stosunki, grupy i organizacje społeczne

Połączenia

dyrektor, pracownik, prezes; minister odszedł; najlepsi odeszli
odejść na emeryturę
odejść z pracy; z urzędu; z zawodu; z polityki; z ministerstwa; z kopalni; z teatru; z wojska; z domu; z klubu, z partii, z zespołu; z firmy; z zarządu; z Kościoła
odejść ze służby; ze stanowiska; ze szkoły; ze związku
odejść nagle
chcieć; móc; musieć; postanowić, zamierzać; zdecydować się; powinien odejść
odejść i przyjść
po prostu odejść

Cytaty

Jeśli lekarze odejdą z pracy - przecież złożyli wypowiedzenia - oddział może zostać zamknięty.

źródło: NKJP: Pediatria nad przepaścią, Wieści Podwarszawskie, 2009-02-15

- Nikomu nie blokujemy możliwości odejścia do klubu występującego w wyższej lidze.

źródło: NKJP: (jeż): Nowy trener, Dziennik Malborski, 2000-07-21

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

Składnia

Rz_osobowy

odejść

z CZEGO + (DOKĄD)

3. od kochanka

Definicja

opuścić kogoś, z kimś się było wcześniej związanym

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Rodzina relacje rodzinne

Połączenia

mąż, ojciec odszedł; żona odeszła
odejść od męża, żony
chcieć; pozwolić odejść
odejść i wrócić

Cytaty

Twoja kobieta chce odejść od ciebie, a ty nie wiesz jak ją zatrzymać?

źródło: NKJP: Wojciech Bart: Negocjator, CKM, 03/03, 2001

Pewnego dnia świat zawalił mi się na głowę: firma popadła w długi, żona odeszła, zostałem sam ze wszystkimi kłopotami — wspomina Bronisław P.

źródło: NKJP: (jol): Poza kieliszkiem, Dziennik Zachodni, 2002-09-19

Ich związek dojrzewał przecież w atmosferze skandalu, a to dlatego, że Piotr Machalica dla Edyty odszedł od żony i dwójki dzieci.

źródło: NKJP: KAROL: To już koniec!, Gazeta Poznańska, 2006-07-29

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

Składnia

Rz_osobowy

odejść

od KOGO

4. umrzeć

Definicja

książk.

umrzeć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	Bóg powołał do siebie kogoś, fiknąć, kipnąć, kojfnąć, ktoś dokonał żywota, ktoś kopnął w kalendarz, ktoś odwalił kitę, ktoś położył się do grobu, ktoś przeniósł się na łono Abrahama, ktoś rozstał się z życiem, ktoś wyciągnął kopyta, ktoś wydał ostatnie tchnienie, ktoś wywinął orła, ktoś wyzionął ducha, ktoś zamknął oczy, ktoś zasnął na wieki, ktoś zszedł z tego świata, pomrzeć, przekręcić się, skończyć się, umrzeć, wykitować, wykopyrtnąć, wykorkować, zemrzeć, zgasnąć, życie uszło z kogoś
	antonimy:	ktoś przyszedł na świat, narodzić się, urodzić się

Połączenia

ojciec; mistrz odszedł
umrzeć i odejść

Cytaty

Nie ma już nikogo z jej bliskich... najpierw ojciec odszedł, potem matka, potem mała Julia, a wcześniej jeszcze Wolfi i jego dwaj bracia... z których jeden był jej prawowitym mężem, poślubionym przed ołtarzem.

źródło: NKJP: Maria Nurwowska: Niemiecki taniec, 2009

Tydzień temu, w nocy umarł Maurycy. Odszedł we śnie.

źródło: NKJP: Hanna Kowalewska: Tego lata, w Zawrociu, 1998

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

Składnia

Rz_osobowy

odejść

5. od zasad

Definicja

przestać trzymać się jakichś zasad, planów, jakiegoś tematu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Połączenia

odejść od koncepcji, od zasady; od prawdy, od stereotypu; od wiary
odejść daleko

Cytaty

Bo istnieje wciąż niebezpieczeństwo, że przestaniesz reagować na dobro i zło, a jako jedyna norma postępowania pozostanie ci twoja interesowność. Wtedy jest rzeczywiste odejście od Boga.

źródło: NKJP: Ks. Mieczysław Maliński: Zamyślenia, 1998

Ale, przepraszam, świadek zręcznie odszedł od tematu, a prosiłbym, żebyśmy się na nim koncentrowali.

źródło: NKJP: Stenogram z 31. posiedzenia Komisji Śledczej 9 grudnia 2004 r.

Współczesna psychoanaliza daleko odeszła od myślenia o człowieku w kategoriach wyłącznie popędowych.

źródło: NKJP: Maja Lis-Turlejska, Katarzyna Schier, Kozetka na dywanik, Polityka, 2001-01-13

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

Składnia

Rz_osobowy

odejść

od KOGO/CZEGO

6. o autobusie

Definicja

odjechać z miejsca, w którym są zabierani pasażerowie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Połączenia

pociąg odszedł

Cytaty

Do Berlina dostałem się dopiero następnego dnia nad ranem, bo do Krakowa przyjechałem z półgodzinnym opóźnieniem, a mój berliński pociąg odszedł punktualnie i w rezultacie cztery następne godziny spędziłem w dworcowej restauracji.

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Mojra, 1996

Tymczasem zrobiło się późno i odszedł ostatni tramwaj na Orunię.

źródło: NKJP: Ryszard Sługocki: Na przekór i na bakier, 2008

Za godzinę, o świcie, kilkadziesiąt dalekobieżnych pociągów odejdzie z Dworca Głównego.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Wniebowstąpienie, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

Składnia

Rz_nieżywotny

odejść

(SKĄD) + (DOKĄD)

7. o podeszwie

Definicja

odczepić się od jakiejś całości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Praktycznie bez większego wysiłku odeszła dolna część podeszwy od reszty a tą miękką część dało się wydłubywać palcami...

źródło: NKJP: Zdegradowana guma w Salomonach, Usenet -- pl.rec.gory, 2008-02-17

Wrócił do pierwszej i po chwili zauważył, że dno szuflady prawej znajduje się o wiele wyżej niż lewej. Podważył je nożem - odeszło nadspodziewanie łatwo.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

Składnia

Rz_nieżywotny

odejść

(od CZEGO)

8. od wzoru

Definicja

przestać być zgodnym z jakimś wzorem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

Utworzenie Fundacji Kultury było próbą odejścia od centralistycznego modelu finansowania kultury i uzupełnienia go o silne społeczne instytucje.

źródło: NKJP: Agnieszka Dajbor: Biedni Medyceusze, Gazeta Wyborcza, 1994-07-19

Poemat o pracy, a nie o wojennych czynach, nie jest bynajmniej odejściem od wzorów literatury antycznej. Jest rezultatem wyboru innej tradycji, nie homeryckiej mianowicie, lecz hezjodejskiej.

źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1973

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

Składnia

odejść

od CZEGO

9. spowodować zmniejszenie

Definicja

przestać być częścią całości

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Cytaty

W Zespole Szkół Rolniczych [....] z 17 klas, które podjęły naukę na początku września, zostało 10. Pięć – maturalnych – odeszło, dwie w czerwcu odbywają praktyki zawodowe.

źródło: NKJP: Michał Gebauer: Ostatnie dni: jeszcze nie wakacje, już nie nauka...,

Ale przecież ZB i tak nie zdołało przejąć wszystkich wspólnot obsługiwanych dotąd przez ZBK. Na przykład odeszły nam wspólnoty przy Dobczyckiej 11 c, Kościuszki 20.

źródło: NKJP: Agnieszka Filipowicz: Niczego nie żałuję, Gazeta Krakowska, 2003-01-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

10. o dawnych zwyczajach

Definicja

przeminąć

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

odejść w niebyt, w niepamięć, w przeszłość, w zapomnienie
odejść bezpowrotnie

Cytaty

Czasy realnego socjalizmu odeszły bezpowrotnie, nie ma państwa, które myślało za obywatela, dziś on sam musi myśleć i działać za siebie [...].

źródło: NKJP: Czego się spodziewać po ZUS, Gazeta Ubezpieczeniowa, 1999-06-08

Choć plastikowy trabant odszedł w przeszłość, to jednak wiele wskazuje na to, że przyszłością samochodu jest plastik.

źródło: NKJP: Andrzej Kublik: Auta w syntetykach, Gazeta Wyborcza, 1997-09-12

Wszystko wskazuje na to, że zima nareszcie odeszła na dobre. Przymrozki i niewielkie opady śniegu, jakie jeszcze mogą się zdarzyć, w niczym nie zmieniają tego faktu.

źródło: NKJP: tc: Zima odeszła, sól pozostała, Dziennik Łódzki, 2003-04-03

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

11. o chęci

Definicja

przestać być odczuwanym przez kogoś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

chęć, ochota, senność odeszła; zmęczenie odeszło

Cytaty

Nie przyjął poczęstunku, tłumacząc się z wdziękiem nawet, że jest już po posiłku, i wyrażając nadzieję, że nie sprawia kłopotu. W istocie sprawił go jednak, bowiem Maurycemu, ledwie go zobaczył wkraczającego do jadalni, odeszła ochota do jedzenia [...].

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Odeszła go cała radość powrotu w stare kąty.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1994

Kiedy odeszło napięcie, Karolina poczuła, jak bardzo wstrząsnęła nią ta wiadomość, jak bardzo jest zmęczona.

źródło: NKJP: Elżbieta Hajnicz: Poza nurtem czasu, 1996

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	odejdę	odejdziemy
2 os.	odejdziesz	odejdziecie
3 os.	odejdzie	odejdą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłem +(e)m odszedł	odeszłam +(e)m odeszła	odeszłom +(e)m odeszło	odeszliśmy +(e)śmy odeszli	odeszłyśmy +(e)śmy odeszły
2 os.	odszedłeś +(e)ś odszedł	odeszłaś +(e)ś odeszła	odeszłoś +(e)ś odeszło	odeszliście +(e)ście odeszli	odeszłyście +(e)ście odeszły
3 os.	odszedł	odeszła	odeszło	odeszli	odeszły

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		odejdźmy
2 os.	odejdź	odejdźcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	odszedłbym bym odszedł	odeszłabym bym odeszła	odeszłobym bym odeszło	odeszlibyśmy byśmy odeszli	odeszłybyśmy byśmy odeszły
2 os.	odszedłbyś byś odszedł	odeszłabyś byś odeszła	odeszłobyś byś odeszło	odeszlibyście byście odeszli	odeszłybyście byście odeszły
3 os.	odszedłby by odszedł	odeszłaby by odeszła	odeszłoby by odeszło	odeszliby by odeszli	odeszłyby by odeszły

bezokolicznik: odejść

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odszedłszy

gerundium: odejście

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odejście	odejścia
D.	odejścia
C.	odejściu	odejściom
B.	odejście	odejścia
N.	odejściem	odejściami
Ms.	odejściu	odejściach
W.	odejście	odejścia

odpowiednik aspektowy: odchodzić

Składnia

	+	odejść	+	(KOMU)
	+	odejść	+	KOGO

Frazeologizmy

coś zeszło na dalszy plan
coś odeszło na dalszy plan
ktoś odszedł na wieczną szychtę
ktoś odszedł na wieczną wachtę
ktoś odszedł na wieczną wartę
ktoś przeniósł się na łono Abrahama
ktoś odszedł w zaświaty
ktoś odszedł z czyjegoś życia
ktoś przeniósł się na łono Abrahama
ktoś odszedł w zaświaty
Murzyn zrobił swoje, murzyn może odejść
wody odeszły

Data ostatniej modyfikacji: 18.06.2014