UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

trapić

Chronologizacja

XV w., Bor

Pochodzenie

z st.czes. trápiti 'męczyć, dręczyć, gnębić'

O rodzimym kontynuancie psł. *torpiti 'zadawać ból, cierpienie, męczyć, dręczyć' w polszczyźnie zob. stropić.

1. myśl

Definicja

męczyć kogoś i niepokoić

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  turbować

Połączenia

  • dylemat, myśl, zdarzenie, zmartwienie trapi; problemy trapią kogoś

Cytaty

Duda-Gracz ma swoje obsesje i lęki, trapi go nieraz myśl, że się powtarza, że sam sobie spętał dłonie powracającymi nastrojami, że maluje ciągle to samo.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego,1995

Ksiądz odmienił się wyraźnie. Nie był już [...] tak pewny siebie jak przedtem. Coś trapiło go najwidoczniej. Bawił się łyżeczką, nad czymś się zastanawiając.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

Od początku Genowefę gryzło sumienie. [...] Trapiło ją, że odbiera męża kobiecie.

źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Krakowska żałoba, 2006

Przez całe moje życie trapiło mnie to, że nie mogłem mówić prawdy o ojcu.

źródło: NKJP: Katyń podczas II wojny (1 cz.), Co Tydzień Jaworzno, 2003-04-02

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. trapię
trapimy
2 os. trapisz
trapicie
3 os. trapi
trapią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. trapiłem
+(e)m trapił
trapiłam
+(e)m trapiła
trapiłom
+(e)m trapiło
trapiliśmy
+(e)śmy trapili
trapiłyśmy
+(e)śmy trapiły
2 os. trapiłeś
+(e)ś trapił
trapiłaś
+(e)ś trapiła
trapiłoś
+(e)ś trapiło
trapiliście
+(e)ście trapili
trapiłyście
+(e)ście trapiły
3 os. trapił
trapiła
trapiło
trapili
trapiły

bezosobnik: trapiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę trapił
będę trapić
będę trapiła
będę trapić
będę trapiło
będę trapić
będziemy trapili
będziemy trapić
będziemy trapiły
będziemy trapić
2 os. będziesz trapił
będziesz trapić
będziesz trapiła
będziesz trapić
będziesz trapiło
będziesz trapić
będziecie trapili
będziecie trapić
będziecie trapiły
będziecie trapić
3 os. będzie trapił
będzie trapić
będzie trapiła
będzie trapić
będzie trapiło
będzie trapić
będą trapili
będą trapić
będą trapiły
będą trapić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. trapmy
2 os. trap
trapcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. trapiłbym
bym trapił
trapiłabym
bym trapiła
trapiłobym
bym trapiło
trapilibyśmy
byśmy trapili
trapiłybyśmy
byśmy trapiły
2 os. trapiłbyś
byś trapił
trapiłabyś
byś trapiła
trapiłobyś
byś trapiło
trapilibyście
byście trapili
trapiłybyście
byście trapiły
3 os. trapiłby
by trapił
trapiłaby
by trapiła
trapiłoby
by trapiło
trapiliby
by trapili
trapiłyby
by trapiły

bezosobnik: trapiono by

bezokolicznik: trapić

imiesłów przysłówkowy współczesny: trapiąc

gerundium: trapienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. trapienie
trapienia
D. trapienia
trapień
C. trapieniu
trapieniom
B. trapienie
trapienia
N. trapieniem
trapieniami
Ms. trapieniu
trapieniach
W. trapienie
trapienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: trapiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. trapiący
trapiący
trapiący
trapiące
trapiąca
D. trapiącego
trapiącego
trapiącego
trapiącego
trapiącej
C. trapiącemu
trapiącemu
trapiącemu
trapiącemu
trapiącej
B. trapiącego
trapiącego
trapiący
trapiące
trapiącą
N. trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącą
Ms. trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. trapiący
trapiący
trapiące
trapiące
D. trapiących
trapiących
trapiących
trapiących
C. trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącym
B. trapiących
trapiących
trapiących
trapiące
N. trapiącymi
trapiącymi
trapiącymi
trapiącymi
Ms. trapiących
trapiących
trapiących
trapiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: trapiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. trapiony
trapiony
trapiony
trapione
trapiona
D. trapionego
trapionego
trapionego
trapionego
trapionej
C. trapionemu
trapionemu
trapionemu
trapionemu
trapionej
B. trapionego
trapionego
trapiony
trapione
trapioną
N. trapionym
trapionym
trapionym
trapionym
trapioną
Ms. trapionym
trapionym
trapionym
trapionym
trapionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. trapieni
trapieni
trapione
trapione
D. trapionych
trapionych
trapionych
trapionych
C. trapionym
trapionym
trapionym
trapionym
B. trapionych
trapionych
trapionych
trapione
N. trapionymi
trapionymi
trapionymi
trapionymi
Ms. trapionych
trapionych
trapionych
trapionych

odpowiednik aspektowy: strapić

Składnia

Rznieżywotny + trapić +
KOGO
(to), że ZDANIE + trapić +
KOGO

2. choroba

Definicja

doświadczać kogoś i sprawiać mu wiele problemów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  nękać, plagować

Połączenia

  • kryzys trapi; choroby, klęski, kontuzje trapią
  • trapić ludzkość, kraj, zawodnika

Cytaty

Wokół stołu kręcili się pachołkowie księcia, czujni, by ich pani nie zabrakło niczego. Pomimo ostatnio trapiącego gród kryzysu stoły były suto zastawione.

źródło: NKJP: Michał Krzywicki: Plagi tej ziemi, Esensja, 2008

W latach czterdziestych XIX w. mieszkańców Górnego Śląska trapiły głód i liczne epidemie, na skutek czego liczba ludności Mikołowa zmniejszyła się o 1/3.

źródło: NKJP: Lech Szaraniec: Górny Śląsk, 1997

Opuszczony dom [...], bohaterowie trapieni przez nadnaturalne moce, brak drogi ucieczki – „Martwe ptaki” to nie pierwszy film tego typu, ale jednocześnie jeden z niewielu, które rzeczywiście mają klimat.

źródło: NKJP: Jarosław Loretz: Obyś nie skończył na polu kukurydzy, Esensja, 2009

O genetycznych czynnikach wpływających na powstawanie choroby [...] mówi się i w przypadku raka [...], i przy chorobie Alzheimera, i przy wielu, wielu innych przypadłościach trapiących ludzkość.

źródło: NKJP: Marcin Z. Broda: Szanse czy przekleństwo?, Gazeta Ubezpieczeniowa, 2000-07-12,

David Topolski dopiero powraca do formy po kontuzjach trapiących go od jesieni.

źródło: Maciej Lehmann, Marcin Gościniak, Marcin Smytry, Wojciech Miller, Kolejarz, Gazeta Poznańska, 2006-03-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. trapię
trapimy
2 os. trapisz
trapicie
3 os. trapi
trapią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. trapiłem
+(e)m trapił
trapiłam
+(e)m trapiła
trapiłom
+(e)m trapiło
trapiliśmy
+(e)śmy trapili
trapiłyśmy
+(e)śmy trapiły
2 os. trapiłeś
+(e)ś trapił
trapiłaś
+(e)ś trapiła
trapiłoś
+(e)ś trapiło
trapiliście
+(e)ście trapili
trapiłyście
+(e)ście trapiły
3 os. trapił
trapiła
trapiło
trapili
trapiły

bezosobnik: trapiono

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę trapił
będę trapić
będę trapiła
będę trapić
będę trapiło
będę trapić
będziemy trapili
będziemy trapić
będziemy trapiły
będziemy trapić
2 os. będziesz trapił
będziesz trapić
będziesz trapiła
będziesz trapić
będziesz trapiło
będziesz trapić
będziecie trapili
będziecie trapić
będziecie trapiły
będziecie trapić
3 os. będzie trapił
będzie trapić
będzie trapiła
będzie trapić
będzie trapiło
będzie trapić
będą trapili
będą trapić
będą trapiły
będą trapić

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. trapmy
2 os. trap
trapcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. trapiłbym
bym trapił
trapiłabym
bym trapiła
trapiłobym
bym trapiło
trapilibyśmy
byśmy trapili
trapiłybyśmy
byśmy trapiły
2 os. trapiłbyś
byś trapił
trapiłabyś
byś trapiła
trapiłobyś
byś trapiło
trapilibyście
byście trapili
trapiłybyście
byście trapiły
3 os. trapiłby
by trapił
trapiłaby
by trapiła
trapiłoby
by trapiło
trapiliby
by trapili
trapiłyby
by trapiły

bezosobnik: trapiono by

bezokolicznik: trapić

imiesłów przysłówkowy współczesny: trapiąc

gerundium: trapienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. trapienie
trapienia
D. trapienia
trapień
C. trapieniu
trapieniom
B. trapienie
trapienia
N. trapieniem
trapieniami
Ms. trapieniu
trapieniach
W. trapienie
trapienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: trapiący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. trapiący
trapiący
trapiący
trapiące
trapiąca
D. trapiącego
trapiącego
trapiącego
trapiącego
trapiącej
C. trapiącemu
trapiącemu
trapiącemu
trapiącemu
trapiącej
B. trapiącego
trapiącego
trapiący
trapiące
trapiącą
N. trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącą
Ms. trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. trapiący
trapiący
trapiące
trapiące
D. trapiących
trapiących
trapiących
trapiących
C. trapiącym
trapiącym
trapiącym
trapiącym
B. trapiących
trapiących
trapiących
trapiące
N. trapiącymi
trapiącymi
trapiącymi
trapiącymi
Ms. trapiących
trapiących
trapiących
trapiących

imiesłów przymiotnikowy bierny: trapiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. trapiony
trapiony
trapiony
trapione
trapiona
D. trapionego
trapionego
trapionego
trapionego
trapionej
C. trapionemu
trapionemu
trapionemu
trapionemu
trapionej
B. trapionego
trapionego
trapiony
trapione
trapioną
N. trapionym
trapionym
trapionym
trapionym
trapioną
Ms. trapionym
trapionym
trapionym
trapionym
trapionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. trapieni
trapieni
trapione
trapione
D. trapionych
trapionych
trapionych
trapionych
C. trapionym
trapionym
trapionym
trapionym
B. trapionych
trapionych
trapionych
trapione
N. trapionymi
trapionymi
trapionymi
trapionymi
Ms. trapionych
trapionych
trapionych
trapionych

Składnia

bez ograniczeń + trapić +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 05.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json