UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wytrzymały

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. trzymać

1. człowiek

Definicja

taki, który jest silny fizycznie lub psychicznie, przez co jest w stanie znosić różne przeciwności

Wymowa

[wytszymały] lub [wyczszymały]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odporny
sprzeczne:  niewytrzymały

Połączenia

  • wytrzymały na ból, na ciosy
  • wytrzymały nerwowo, psychicznie
  • silny i wytrzymały
  • bardzo, niezwykle wytrzymały

Cytaty

Wiedziały, że młoda kobieta jest silna i wytrzymała, że potrafi biegać przez cały dzień, długimi, miarowymi susami skakać przez śnieg w pogoni za stadem łosi [...].

źródło: NKJP: Sara Maitland: Szczera północ, Magazyn nr 39 dodatek do Gazety Wyborczej, 1996-10-04

Armia rosyjska posiadała jeden wielki walor, miała żołnierza mężnego i wytrzymałego na trudy.

źródło: NKJP: Janusz Pajewski: Historia powszechna 1871-1918, 1994

Na wytrzymałych, specjalnie trenowanych koniach nie lękających się stada bizonów włóczniami, strzałami z łuków bądź kulami karabinowymi starano się upolować jak najwięcej zwierząt.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

[...] bardzo dobrze pływał Bartek Wojewodzic i ci, którzy trenują w sądeckich klubach. Mają lepszą koordynację ruchową i są wytrzymalsi.

źródło: NKJP: Bezkonkurencyjny Polak, Dziennik Polski, 2001-11-21

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wytrzymały
wytrzymały
wytrzymały
wytrzymałe
wytrzymała
D. wytrzymałego
wytrzymałego
wytrzymałego
wytrzymałego
wytrzymałej
C. wytrzymałemu
wytrzymałemu
wytrzymałemu
wytrzymałemu
wytrzymałej
B. wytrzymałego
wytrzymałego
wytrzymały
wytrzymałe
wytrzymałą
N. wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałą
Ms. wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałej
W. wytrzymały
wytrzymały
wytrzymały
wytrzymałe
wytrzymała
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wytrzymali
wytrzymali
wytrzymałe
wytrzymałe
D. wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
C. wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
B. wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałe
N. wytrzymałymi
wytrzymałymi
wytrzymałymi
wytrzymałymi
Ms. wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
W. wytrzymali
wytrzymali
wytrzymałe
wytrzymałe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wytrzymalszy
wytrzymalszy
wytrzymalszy
wytrzymalsze
wytrzymalsza
D. wytrzymalszego
wytrzymalszego
wytrzymalszego
wytrzymalszego
wytrzymalszej
C. wytrzymalszemu
wytrzymalszemu
wytrzymalszemu
wytrzymalszemu
wytrzymalszej
B. wytrzymalszego
wytrzymalszego
wytrzymalszy
wytrzymalsze
wytrzymalszą
N. wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszą
Ms. wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wytrzymalsi
wytrzymalsi
wytrzymalsze
wytrzymalsze
D. wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych
C. wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
B. wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalsze
N. wytrzymalszymi
wytrzymalszymi
wytrzymalszymi
wytrzymalszymi
Ms. wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych

Składnia

Rzżywotny + wytrzymały +
(na CO)
szyk: neutralny

2. przedmiot

Definicja

taki, który jest odporny na działanie jakichś czynników i który trudno zniszczyć lub usunąć

Wymowa

[wytszymały] lub [wyczszymały]

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mocny, solidny, trwały
sprzeczne:  niesolidny, niewytrzymały

Połączenia

  • wytrzymały samochód, telefon; materiał; wytrzymałe auto; drewno, tworzywo; wytrzymałe buty
  • wytrzymały na mróz, na niską temperaturę
  • wytrzymały mechanicznie
  • wytrzymały i elastyczny, wytrzymały i odporny, wytrzymały i ognioodporny; lekki i wytrzymały, szczelny i wytrzymały
  • bardzo, niezwykle wytrzymały

Cytaty

Niektórzy producenci [...] oferują także tynki mozaikowe. Jest to materiał wytrzymały, nienasiąkliwy, trwale elastyczny.

źródło: NKJP: Trudny wybór, Dziennik Polski, 2001-03-14

Azalie wielkokwiatowe są raczej wytrzymałe na mróz. Może im zaszkodzić zimy wiatr.

źródło: NKJP: (ATA): Modne azalie, Echo Dnia, 2006-06-13

Statki budowane w Europie, pozornie wytrzymalsze i solidniej zbudowane, szły na dno jak kamień [...].

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Regaty 2000, Magazyn nr 43 dodatek do Gazety Wyborczej, 1998-10-23/1998-10-24

Szkło jest materiałem dużo bardziej wytrzymałym i bezpieczniejszym niż tradycyjna pleksa.

źródło: NKJP: (e.Ż): Zanim wejdziesz pod prysznic, Nowiny Raciborskie, 2005-08-30

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wytrzymały
wytrzymały
wytrzymały
wytrzymałe
wytrzymała
D. wytrzymałego
wytrzymałego
wytrzymałego
wytrzymałego
wytrzymałej
C. wytrzymałemu
wytrzymałemu
wytrzymałemu
wytrzymałemu
wytrzymałej
B. wytrzymałego
wytrzymałego
wytrzymały
wytrzymałe
wytrzymałą
N. wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałą
Ms. wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałej
W. wytrzymały
wytrzymały
wytrzymały
wytrzymałe
wytrzymała
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wytrzymali
wytrzymali
wytrzymałe
wytrzymałe
D. wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
C. wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
wytrzymałym
B. wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałe
N. wytrzymałymi
wytrzymałymi
wytrzymałymi
wytrzymałymi
Ms. wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
wytrzymałych
W. wytrzymali
wytrzymali
wytrzymałe
wytrzymałe

Stopień wyższy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wytrzymalszy
wytrzymalszy
wytrzymalszy
wytrzymalsze
wytrzymalsza
D. wytrzymalszego
wytrzymalszego
wytrzymalszego
wytrzymalszego
wytrzymalszej
C. wytrzymalszemu
wytrzymalszemu
wytrzymalszemu
wytrzymalszemu
wytrzymalszej
B. wytrzymalszego
wytrzymalszego
wytrzymalszy
wytrzymalsze
wytrzymalszą
N. wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszą
Ms. wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wytrzymalsi
wytrzymalsi
wytrzymalsze
wytrzymalsze
D. wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych
C. wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
wytrzymalszym
B. wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalsze
N. wytrzymalszymi
wytrzymalszymi
wytrzymalszymi
wytrzymalszymi
Ms. wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych
wytrzymalszych

Składnia

Rz nieżywotny + wytrzymały +
(na CO)
szyk: neutralny
Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json