UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

katastrofa

Chronologizacja

1771, Bańk

Pochodzenie

łac. catastropha

z gr. katastrophḗ 'przewrót, nagła zmiana (akcji w dramacie)'

1. lotnicza

Definicja

tragiczne zdarzenie, w wyniku którego wiele osób poniosło śmierć, odniosło obrażenia lub powstały duże straty materialne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

wypadek

Połączenia

katastrofa budowlana, drogowa, górnicza, kolejowa, lotnicza, powodziowa; czarnobylska, gibraltarska, katowicka, smoleńska
katastrofa autokaru, promu, samolotu, śmigłowca, tankowca, Titanica
ofiara; miejsce; przyczyna katastrofy
zapobiec katastrofie
spowodować katastrofę; przeżyć katastrofę
(stan techniczny czegoś, użytkowanie czegoś) grozi katastrofą
doprowadzić do katastrofy
uratować przed katastrofą
zginąć w katastrofie

Cytaty

[...] dalsze użytkowanie budynku grozi katastrofą budowlaną.

źródło: NKJP: (MM): Kulturalna katastrofa, Dziennik Sławieński, 2000-08-25

Także Airbus Industrie, producent samolotu, nie chce spekulować o przyczynach katastrofy.

źródło: NKJP: Tomasz Świderek: Okęcie, godzina 17.34, Gazeta Wyborcza, 1993-09-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	katastrofa	katastrofy
D.	katastrofy	katastrof

C.	katastrofie	katastrofom
B.	katastrofę	katastrofy
N.	katastrofą	katastrofami
Ms.	katastrofie	katastrofach
W.	katastrofo	katastrofy

Składnia

katastrofa

(CZEGO)

2. klimatyczna

Definicja

zjawisko o znacznym zasięgu powodujące bardzo duże zniszczenia i śmierć wielu osób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ochrona i zanieczyszczenie środowiska

Relacje znaczeniowe

synonimy:

klęska

Połączenia

globalna, ostateczna katastrofa; katastrofa ekologiczna, klimatyczna, nuklearna, przyrodnicza
przepowiedzieć katastrofę
coś prowadzi do katastrofy
przestrzec przed katastrofą

Cytaty

Zainteresowania ochroną środowiska, możliwością globalnej katastrofy ekologicznej, alternatywnymi stylami życia i konsumpcji są coraz widoczniejsze w świecie.

źródło: NKJP: Alternatywne strategie życia na różnych poziomach, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1993-12-01

Opuszczone przez wielkie gady (plezjozaury i mozazaury) morskie środowisko stało się już od początku trzeciorzędu dostępne dla tych grup kręgowców, którym katastrofy klimatyczne nie zaszkodziły.

źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi: wprowadzenie do paleobiologii, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	katastrofa	katastrofy
D.	katastrofy	katastrof

C.	katastrofie	katastrofom
B.	katastrofę	katastrofy
N.	katastrofą	katastrofami
Ms.	katastrofie	katastrofach
W.	katastrofo	katastrofy

Składnia

katastrofa

(JAKA)

3. życiowa

Definicja

książk.

całkowite niepowodzenie w jakichś działaniach bądź w określonej dziedzinie życia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

katastrofa domowa, życiowa; demograficzna; dziejowa; ekonomiczna, finansowa, gospodarcza
katastrofa nadciąga
coś prowadzi do katastrofy
coś idzie, zmierza ku katastrofie

Cytaty

	Nieszczęśliwe dzieciństwo nie zawsze prowadzi do życiowej katastrofy. Czasami ma zbawienne skutki: może uczynić cię o wiele silniejszą i szczęśliwszą w przyszłości. źródło: NKJP: Małgorzata Wiankowska-Arendolf: Z Kopciuszka w księżniczkę, Cosmopolitan, 2000
	Tomek miał dla siebie i dla mnie coś odgrzać, niestety, wylał cały garnek zupy na podłogę. Może jeszcze coś się wydarzyło. Nie pamiętam szczegółów, ale był to dzień jakichś upiornych katastrof domowych. źródło: NKJP: Kinga Dunin: Obciach, 1999
	Bezdzietność i jedynactwo w krótkim czasie może przynieść katastrofę demograficzną narodowi i państwu. źródło: NKJP: ks. Jan Śledzianowski: Rodzina wielodzietna, Wychowawca, 2009
	Wiara w możliwość katastrofy gospodarczej czy politycznej osłabia odporność grup i społeczeństw nią zagrożonych, tym samym przyśpieszając realizację „proroctwa”. źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	katastrofa	katastrofy
D.	katastrofy	katastrof

C.	katastrofie	katastrofom
B.	katastrofę	katastrofy
N.	katastrofą	katastrofami
Ms.	katastrofie	katastrofach
W.	katastrofo	katastrofy

Składnia

katastrofa

(JAKA)

Frazeologizmy

katastrofa humanitarna

Data ostatniej modyfikacji: 20.05.2014