UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

rozstać się

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

ogsł. *orz-stati sę 'rozejść się, rozstać się; pójść w różne strony'

Zob. stać

1. z kolegą

Definicja

oddalić się od jakiejś osoby

Wymowa

[rosstać sie]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

rozstać się z kolegą, z ludźmi, z matką, z ojcem, z jakąś osobą, z rodziną; z krajem
rozstać się w gniewie, w pokoju, w przyjaźni, w zgodzie

Cytaty

	Rozstał się z Jerzym prawie w kłótni. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957
	Mimo że autobus mi pasował, wysiadłem z nią na rondzie Waszyngtona. Jakoś trudno było mi się z Agnieszką rozstać. źródło: NKJP: Mirosław Sokołowski: Gady, 2007
	[...]rano na grań Ornaku wyszła siedemdziesięciotrzyletnia narciarka ze swym dorosłym synem. Syn zgłasza, że rozstał się z matką powyżej górnej granicy lasu. źródło: NKJP: Michał Jagiełło: Wołanie w górach : wypadki i akcje ratunkowe w Tatrach, 1979
	Wzajemne grzeczności i uściski rąk sprawiły, że zadowoleni z siebie członkowie komisji rozstali się w doskonałym nastroju. źródło: NKJP: Julita Mazur: Wszystko w porządku, Wieści Podwarszawskie, 2006-10-29
	Tego wieczoru zjedli kolację na statku. Około północy rozstali się z Europą. Mijali Gibraltar i atlantyckie wybrzeże Maroka. źródło: NKJP: Elwira Kucharska: Siła przyciągania, czyli polskie losy, 2008
	Amerykanie polskiego pochodzenia są potomkami wielu polskich emigrantów, którzy postanowili rozstać się z krajem ojczystym i szukać wolności oraz godnego i bardziej dostatniego bytu w dalekim kraju, [...] źródło: NKJP: Juliusz PODOLSKI: Amerykańska niechęć do wizy(t)?, Gazeta Poznańska, 2004-01-22

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozstanę się	rozstaniemy się
2 os.	rozstaniesz się	rozstaniecie się
3 os.	rozstanie się	rozstaną się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstałem się +(e)m się rozstał	rozstałam się +(e)m się rozstała	rozstałom się +(e)m się rozstało	rozstaliśmy się +(e)śmy się rozstali	rozstałyśmy się +(e)śmy się rozstały
2 os.	rozstałeś się +(e)ś się rozstał	rozstałaś się +(e)ś się rozstała	rozstałoś się +(e)ś się rozstało	rozstaliście się +(e)ście się rozstali	rozstałyście się +(e)ście się rozstały
3 os.	rozstał się	rozstała się	rozstało się	rozstali się	rozstały się

bezosobnik: rozstano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozstańmy się
2 os.	rozstań się	rozstańcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstałbym się bym się rozstał	rozstałabym się bym się rozstała	rozstałobym się bym się rozstało	rozstalibyśmy się byśmy się rozstali	rozstałybyśmy się byśmy się rozstały
2 os.	rozstałbyś się byś się rozstał	rozstałabyś się byś się rozstała	rozstałobyś się byś się rozstało	rozstalibyście się byście się rozstali	rozstałybyście się byście się rozstały
3 os.	rozstałby się by się rozstał	rozstałaby się by się rozstała	rozstałoby się by się rozstało	rozstaliby się by się rozstali	rozstałyby się by się rozstały

bezosobnik: rozstano by się

bezokolicznik: rozstać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozstawszy się

gerundium: rozstanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozstanie się	rozstania się
D.	rozstania się	rozstań się
C.	rozstaniu się	rozstaniom się
B.	rozstanie się	rozstania się
N.	rozstaniem się	rozstaniami się
Ms.	rozstaniu się	rozstaniach się
W.	rozstanie się	rozstania się

odpowiednik aspektowy: rozstawać się

Składnia

Rz osobowy

rozstać się

z KIM

2. z mężem

Definicja

zakończyć z kimś związek uczuciowy lub służbowy

Wymowa

[rosstać sie]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe

Połączenia

rozstać się z chłopakiem, z dziewczyną, z mężem, z narzeczoną, z żoną; z drużyną, z kadrą, z klubem, z trenerem, z urzędem, z zespołem; z firmą, z partią, z posadą; z funkcją marszałka, ministra..., ze szkołą
rozstać się w gniewie, w pokoju, w przyjaźni, w zgodzie

Cytaty

Postanowili, że spotkają się na odpuście. Było miło. On nie miał dziewczyny, a ona rozstała się z chłopakiem.

źródło: NKJP: Barbara Pietkiewicz: Jeden procent nadziei, Polityka, 2004-06-12

[...] rozstał się z firmą z Krosna i zapragnął działać na własny rachunek [...].

źródło: NKJP: Grzegorz PULIT: Gazeta Krakowska, 2003-03-26

Maria czuje się winna. Rozstała się z mężem, gdy Michał miał sześć lat. Myślała, że w ten sposób ochroni go przed ojcem, który pił, urządzał awantury.

źródło: NKJP: Barbara Jakubowska: Jak mądrze kochać dzieci, 2001

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozstanę się	rozstaniemy się
2 os.	rozstaniesz się	rozstaniecie się
3 os.	rozstanie się	rozstaną się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstałem się +(e)m się rozstał	rozstałam się +(e)m się rozstała	rozstałom się +(e)m się rozstało	rozstaliśmy się +(e)śmy się rozstali	rozstałyśmy się +(e)śmy się rozstały
2 os.	rozstałeś się +(e)ś się rozstał	rozstałaś się +(e)ś się rozstała	rozstałoś się +(e)ś się rozstało	rozstaliście się +(e)ście się rozstali	rozstałyście się +(e)ście się rozstały
3 os.	rozstał się	rozstała się	rozstało się	rozstali się	rozstały się

bezosobnik: rozstano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozstańmy się
2 os.	rozstań się	rozstańcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstałbym się bym się rozstał	rozstałabym się bym się rozstała	rozstałobym się bym się rozstało	rozstalibyśmy się byśmy się rozstali	rozstałybyśmy się byśmy się rozstały
2 os.	rozstałbyś się byś się rozstał	rozstałabyś się byś się rozstała	rozstałobyś się byś się rozstało	rozstalibyście się byście się rozstali	rozstałybyście się byście się rozstały
3 os.	rozstałby się by się rozstał	rozstałaby się by się rozstała	rozstałoby się by się rozstało	rozstaliby się by się rozstali	rozstałyby się by się rozstały

bezosobnik: rozstano by się

bezokolicznik: rozstać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozstawszy się

gerundium: rozstanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozstanie się	rozstania się
D.	rozstania się	rozstań się
C.	rozstaniu się	rozstaniom się
B.	rozstanie się	rozstania się
N.	rozstaniem się	rozstaniami się
Ms.	rozstaniu się	rozstaniach się
W.	rozstanie się	rozstania się

odpowiednik aspektowy: rozstawać się

Składnia

Rz osobowy

rozstać się

z KIM/CZYM

3. z alkoholem

Definicja

zrezygnować z czegoś

Wymowa

[rosstać sie]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

rozstać się z marzeniami, z mitem, z nałogiem

Cytaty

Mówiłaś, Aniu, o trudnościach z decyzją, żeby w ogóle rozstać się z alkoholem.

źródło: NKJP: Anna Dodziuk, Włodzimierz Kamecki: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994

Nigdy nie rozstał się z marzeniem o własnym teatrze, który grałby wyłącznie jego sztuki.

źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006

W liceum Mirka rozstała się ze sportem.

źródło: NKJP: Bartłomiej Knapik: Blondynka z pasją, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-09-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozstanę się	rozstaniemy się
2 os.	rozstaniesz się	rozstaniecie się
3 os.	rozstanie się	rozstaną się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstałem się +(e)m się rozstał	rozstałam się +(e)m się rozstała	rozstałom się +(e)m się rozstało	rozstaliśmy się +(e)śmy się rozstali	rozstałyśmy się +(e)śmy się rozstały
2 os.	rozstałeś się +(e)ś się rozstał	rozstałaś się +(e)ś się rozstała	rozstałoś się +(e)ś się rozstało	rozstaliście się +(e)ście się rozstali	rozstałyście się +(e)ście się rozstały
3 os.	rozstał się	rozstała się	rozstało się	rozstali się	rozstały się

bezosobnik: rozstano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozstańmy się
2 os.	rozstań się	rozstańcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstałbym się bym się rozstał	rozstałabym się bym się rozstała	rozstałobym się bym się rozstało	rozstalibyśmy się byśmy się rozstali	rozstałybyśmy się byśmy się rozstały
2 os.	rozstałbyś się byś się rozstał	rozstałabyś się byś się rozstała	rozstałobyś się byś się rozstało	rozstalibyście się byście się rozstali	rozstałybyście się byście się rozstały
3 os.	rozstałby się by się rozstał	rozstałaby się by się rozstała	rozstałoby się by się rozstało	rozstaliby się by się rozstali	rozstałyby się by się rozstały

bezosobnik: rozstano by się

bezokolicznik: rozstać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozstawszy się

gerundium: rozstanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozstanie się	rozstania się
D.	rozstania się	rozstań się
C.	rozstaniu się	rozstaniom się
B.	rozstanie się	rozstania się
N.	rozstaniem się	rozstaniami się
Ms.	rozstaniu się	rozstaniach się
W.	rozstanie się	rozstania się

odpowiednik aspektowy: rozstawać się

Składnia

Rz osobowy

rozstać się

z CZYM

4. z autem

Definicja

pozbyć się czegoś

Wymowa

[rosstać sie]

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Cytaty

[...]starsza pani nawet do kolacji nie chciała rozstać się ze skórzanym neseserem ani z kołnierzem z wyleniałego lisa [...]

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Po szesnastu latach użytkowania postanowił rozstać się ze swoim ulubionym autem francuski malarz abstrakcjonista Georges Mathieu.

źródło: NKJP: Dariusz Szreter: Lokata na kołach, Dziennik Bałtycki, 2008-02-22

Jeśli [...] oddanie zwierzęcia w dobre ręce jest niemożliwe lub choremu trudno rozstać się ze zwierzakiem, należy pamiętać o najważniejszych zasadach: kąpać go przynajmniej raz w tygodniu, nie wpuszczać do sypialni [...]

źródło: NKJP: Katarzyna Zimna: Uczulenie na pupila, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-10-26

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	rozstanę się	rozstaniemy się
2 os.	rozstaniesz się	rozstaniecie się
3 os.	rozstanie się	rozstaną się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstałem się +(e)m się rozstał	rozstałam się +(e)m się rozstała	rozstałom się +(e)m się rozstało	rozstaliśmy się +(e)śmy się rozstali	rozstałyśmy się +(e)śmy się rozstały
2 os.	rozstałeś się +(e)ś się rozstał	rozstałaś się +(e)ś się rozstała	rozstałoś się +(e)ś się rozstało	rozstaliście się +(e)ście się rozstali	rozstałyście się +(e)ście się rozstały
3 os.	rozstał się	rozstała się	rozstało się	rozstali się	rozstały się

bezosobnik: rozstano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		rozstańmy się
2 os.	rozstań się	rozstańcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	rozstałbym się bym się rozstał	rozstałabym się bym się rozstała	rozstałobym się bym się rozstało	rozstalibyśmy się byśmy się rozstali	rozstałybyśmy się byśmy się rozstały
2 os.	rozstałbyś się byś się rozstał	rozstałabyś się byś się rozstała	rozstałobyś się byś się rozstało	rozstalibyście się byście się rozstali	rozstałybyście się byście się rozstały
3 os.	rozstałby się by się rozstał	rozstałaby się by się rozstała	rozstałoby się by się rozstało	rozstaliby się by się rozstali	rozstałyby się by się rozstały

bezosobnik: rozstano by się

bezokolicznik: rozstać się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: rozstawszy się

gerundium: rozstanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	rozstanie się	rozstania się
D.	rozstania się	rozstań się
C.	rozstaniu się	rozstaniom się
B.	rozstanie się	rozstania się
N.	rozstaniem się	rozstaniami się
Ms.	rozstaniu się	rozstaniach się
W.	rozstanie się	rozstania się

odpowiednik aspektowy: rozstawać się

Składnia

Rz osobowy

rozstać się

z CZYM

Frazeologizmy

ktoś rozstał się z życiem

Data ostatniej modyfikacji: 15.07.2018