UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spinać

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spinam
spinamy
2 os. spinasz
spinacie
3 os. spina
spinają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spinałem
+(e)m spinał
spinałam
+(e)m spinała
spinałom
+(e)m spinało
spinaliśmy
+(e)śmy spinali
spinałyśmy
+(e)śmy spinały
2 os. spinałeś
+(e)ś spinał
spinałaś
+(e)ś spinała
spinałoś
+(e)ś spinało
spinaliście
+(e)ście spinali
spinałyście
+(e)ście spinały
3 os. spinał
spinała
spinało
spinali
spinały

bezosobnik: spinano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę spinał
będę spinać
będę spinała
będę spinać
będę spinało
będę spinać
będziemy spinali
będziemy spinać
będziemy spinały
będziemy spinać
2 os. będziesz spinał
będziesz spinać
będziesz spinała
będziesz spinać
będziesz spinało
będziesz spinać
będziecie spinali
będziecie spinać
będziecie spinały
będziecie spinać
3 os. będzie spinał
będzie spinać
będzie spinała
będzie spinać
będzie spinało
będzie spinać
będą spinali
będą spinać
będą spinały
będą spinać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spinajmy
2 os. spinaj
spinajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spinałbym
bym spinał
spinałabym
bym spinała
spinałobym
bym spinało
spinalibyśmy
byśmy spinali
spinałybyśmy
byśmy spinały
2 os. spinałbyś
byś spinał
spinałabyś
byś spinała
spinałobyś
byś spinało
spinalibyście
byście spinali
spinałybyście
byście spinały
3 os. spinałby
by spinał
spinałaby
by spinała
spinałoby
by spinało
spinaliby
by spinali
spinałyby
by spinały

bezosobnik: spinano by

bezokolicznik: spinać

imiesłów przysłówkowy współczesny:

spinając

gerundium: spinanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spinanie
spinania
D. spinania
spinań
C. spinaniu
spinaniom
B. spinanie
spinania
N. spinaniem
spinaniami
Ms. spinaniu
spinaniach
W. spinanie
spinania

imiesłów przymiotnikowy czynny: spinający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spinający
spinający
spinający
spinające
spinająca
D. spinającego
spinającego
spinającego
spinającego
spinającej
C. spinającemu
spinającemu
spinającemu
spinającemu
spinającej
B. spinającego
spinającego
spinający
spinające
spinającą
N. spinającym
spinającym
spinającym
spinającym
spinającą
Ms. spinającym
spinającym
spinającym
spinającym
spinającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spinający
spinający
spinające
spinające
D. spinających
spinających
spinających
spinających
C. spinającym
spinającym
spinającym
spinającym
B. spinających
spinających
spinających
spinające
N. spinającymi
spinającymi
spinającymi
spinającymi
Ms. spinających
spinających
spinających
spinających

imiesłów przymiotnikowy bierny: spinany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spinany
spinany
spinany
spinane
spinana
D. spinanego
spinanego
spinanego
spinanego
spinanej
C. spinanemu
spinanemu
spinanemu
spinanemu
spinanej
B. spinanego
spinanego
spinany
spinane
spinaną
N. spinanym
spinanym
spinanym
spinanym
spinaną
Ms. spinanym
spinanym
spinanym
spinanym
spinanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spinani
spinani
spinane
spinane
D. spinanych
spinanych
spinanych
spinanych
C. spinanym
spinanym
spinanym
spinanym
B. spinanych
spinanych
spinanych
spinane
N. spinanymi
spinanymi
spinanymi
spinanymi
Ms. spinanych
spinanych
spinanych
spinanych

odpowiednik aspektowy: spiąć

Pochodzenie

psł. *sъ-pinati, *sъ-pinajǫ

Zob. piąć się

1. dokumenty

Definicja

łączyć rzeczy lub osoby za pomocą przedmiotu, który ma zapięcie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty

Połączenia

  • spinać arkusze, kartki, wagony, włosy
  • spinać agrafkami, spinaczem, wykałaczką

Cytaty

Była jedną z najładniejszych dziewczyn w naszej szkole, jasne włosy spinała w kok.

źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008

Widział ludzi, którzy spinali razem paski od spodni, żeby czymś w rodzaju liny odciągać zbrojenia, pod którymi uwięzieni byli ranni.

źródło: NKJP: Wojciech Markiewicz: Rotunda – 1979 r., Polityka, 2006-02-04

Kto spina kajdankami dwóch ludzi za prawe ręce?

źródło: Internet

Tę kartę [...] spinam spinaczem biurowym z kartą czytelnika.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + spinać +
KOGO/CO[sub]pl[/sub] + (CZYM)
bez ograniczeń + spinać +
KOGO/CO + z KIM/CZYM + (CZYM)

2. ubranie

Definicja

łączyć części czegoś za pomocą przedmiotu, który ma zapięcie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Połączenia

  • spinać nogawki, płaszcz

Cytaty

Błyskawicznym ruchem wydarł mi broszkę góralską, którą zwykłem spinać koszulę.

źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Na krakowskim rynku, 2007

Mimo jej skromnego odzienia widać, że pochodzi ona z wyższych sfer. Świadczyć mogą o tym złote obrączki na jej dłoniach, kunsztownie wyrzeźbiona, złota klamra spinająca czerwony pasek sukni oraz fryzura.

źródło: NKJP: Magda Jurowicz: Kobiety na traktory!, Esensja, 2007

Jeździł po mieście rowerem, nogawki spinał klamerkami od bielizny, żeby mu się szprychy nie powykręcały.

źródło: NKJP: Joanna Knap: Różdżka, i to magiczna, Dziennik Zachodni, 2008-02-08

Składnia

bez ograniczeń + spinać +
CO

3. miejsca

Definicja

łączyć ze sobą miejsca, zdarzenia lub jakieś elementy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie

Połączenia

  • most spinający

Cytaty

Jej brzegi spinały nowoczesne stalowe mosty, w tym potężny, rozpięty na dwóch granitowych pylonach, Most Cesarski.

źródło: NKJP: Internet

Gdy blond głowa znikała za firanką, dziewczynki wracały do Babela i wjeżdżały windą na jedenaste piętro, a potem, po przejściu kilku schodów, zakradały się tam, gdzie wszystkie bramy spinała wąska gardziel korytarza.

źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009

Thórarinsson umiejętnie przeplata przez całą powieść oba wątki, znakomicie spinając je klamrą w diabelsko zaskakującym finale.

źródło: NKJP: Sebastian Chosiński: Władca marionetek, Esensja, 2009-09-08

O tym chcę opowiedzieć. A zacznę od ostatniego widzenia. Nie dlatego, żebym zamierzał posłużyć się wątpliwym chwytem spinania klamrą końca z początkiem.

źródło: NKJP: Leon Gomolicki: Odwiedziny Galileusza, 1986

Skit – moim zdaniem – to coś, co jest przerywnikiem na płycie. Może to być dźwięk słowny, słowno-muzyczny czy też efekt, który czemuś służy. Wprowadzający słuchacza w jakiś nowy element tej płyty lub spinający utwór wcześniejszy z następnym.

źródło: NKJP: Hirek Wrona: Skit, czyli wywiad o mało określonej formie muzycznej, Esensja, 2009-05-11

Składnia

bez ograniczeń + spinać +
CO[sub]pl[/sub]
bez ograniczeń + spinać +
CO + z CZYM

4. konia

Definicja

zmuszać konia do szybkiego biegu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

  • spinać konia

Cytaty

Na honor! - ryknął Rycerz Szachownicy, spinając konia.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

[...] choć nie wierzył w swoje szanse, spinał rumaka ostrogami i pędził po stoku.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Składnia

bez ograniczeń + spinać +
CO + (CZYM)

5. człowieka

Definicja

powodować, że ktoś odczuwa napięcie psychiczne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Cytaty

Nie byłam tak od razu przygotowana na tak dalekie rzuty. To spina człowieka. Jednak do końca konkursu były jeszcze trzy próby.

źródło: NKJP: Rekompensata za Edmonton, Dziennik Polski, 2002-08-10

Składnia

bez ograniczeń + spinać +
KOGO

6. mięśnie

Definicja

powodować, że jakaś część ciała staje się sztywna i bardzo twarda

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Połączenia

  • spinać mięśnie

Cytaty

Myślę i mówię szybko (za to schematycznie), gestykuluję spinając mięśnie ramion i dłoni, dla otoczenia jestem bardziej wredny.

źródło: NKJP: Internet

Tymczasowo możesz zacząć robić niepełne brzuszki, tj. nogi ugięte w stawach kolanowych pod kątem prostym, w stawie biodrowym tak samo
(możesz wykorzystać do tego krzesło) i spinasz mięśnie brzucha [...].

źródło: NKJP: Internet

Usiadł na łóżku i, czując jak nerwy spinają wszystkie jego mięśnie, zaczął patrzeć przed siebie.

źródło: Internet: wattpad.com

Data ostatniej modyfikacji: 24.11.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json