UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ułożyć się

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

Zob. łożyć

1. na łóżku

Definicja

przyjąć dogodną pozycję leżącą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Relacje znaczeniowe

antonimy:  podnieść się, wstać
hiperonimy:  położyć się

Połączenia

  • ułożyć się wygodnie

Cytaty

Pies ułożył się posłusznie na ziemi.

źródło: NKJP: Gracjan Bojar-Fijałkowski: O zbójcach z Góry Chełmskiej i inne legendy o Koszalinie, 2006

Ab-Ram ułożył się wygodnie na trawie owinięty w płaszcz i zasnął szybko.

źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952

Inne towarzystwo ułożyło się w wantach opodal szałasu.

źródło: NKJP: Wojciech Szatkowski: Andrzej Krzeptowski (cz.2.): Gazda z Pięciu Stawów, Tygodnik Podhalański, 1995

Bosman, zanim ułożył się do snu, zamknął od wewnątrz drzwi drewnianą zasuwą.

źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tajemnicza wyprawa Tomka, 1963

Nie mógł prawidłowo ułożyć się podczas skoku.

źródło: NKJP: Marcin Bereszczyński: Roberta stać na pokonanie wysokości 230 cm, Dziennik Łódzki, 2003-05-12

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ułożę się
ułożymy się
2 os. ułożysz się
ułożycie się
3 os. ułoży się
ułożą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ułożyłem się
+(e)m się ułożył
ułożyłam się
+(e)m się ułożyła
ułożyłom się
+(e)m się ułożyło
ułożyliśmy się
+(e)śmy się ułożyli
ułożyłyśmy się
+(e)śmy się ułożyły
2 os. ułożyłeś się
+(e)ś się ułożył
ułożyłaś się
+(e)ś się ułożyła
ułożyłoś się
+(e)ś się ułożyło
ułożyliście się
+(e)ście się ułożyli
ułożyłyście się
+(e)ście się ułożyły
3 os. ułożył się
ułożyła się
ułożyło się
ułożyli się
ułożyły się

bezosobnik: ułożono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ułóżmy się
2 os. ułóż się
ułóżcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ułożyłbym się
bym się ułożył
ułożyłabym się
bym się ułożyła
ułożyłobym się
bym się ułożyło
ułożylibyśmy się
byśmy się ułożyli
ułożyłybyśmy się
byśmy się ułożyły
2 os. ułożyłbyś się
byś się ułożył
ułożyłabyś się
byś się ułożyła
ułożyłobyś się
byś się ułożyło
ułożylibyście się
byście się ułożyli
ułożyłybyście się
byście się ułożyły
3 os. ułożyłby się
by się ułożył
ułożyłaby się
by się ułożyła
ułożyłoby się
by się ułożyło
ułożyliby się
by się ułożyli
ułożyłyby się
by się ułożyły

bezosobnik: ułożono by się

bezokolicznik: ułożyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ułożywszy się

gerundium: ułożenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ułożenie się
ułożenia się
D. ułożenia się
ułożeń się
C. ułożeniu się
ułożeniom się
B. ułożenie się
ułożenia się
N. ułożeniem się
ułożeniami się
Ms. ułożeniu się
ułożeniach się
W. ułożenie się
ułożenia się

odpowiednik aspektowy: układać się

Składnia

Rzżywotny + ułożyć się +
GDZIE
Rzżywotny + ułożyć się +
do CZEGO

2. o włosach

Definicja

przybrać określony kształt

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury

Cytaty

Gdy śnieg ułoży się grubą warstwą ponad kosówką, kosówka lawiny już nie zatrzyma.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

Bardzo często w podłożu drumlinów występują gruzy albo nawet wielkie bloki skalne. W ich cieniu [...] ułożyła się glina morenowa, budująca obły wał.

źródło: NKJP: Jacek Jania: Zrozumieć lodowce, 1988

Z całego wyjazdu najlepiej zapamiętałem te światła, które w pewnym momencie ułożyły się w prosty wzór punkcików, jakby ktoś nadawał do mnie sygnał alfabetem Morse’a.

źródło: NKJP: Jarosław Maślanek: Haszyszopenki, 2008

Brwi ordynatora ułożyły się w wielką literę V, jakby chciały zamienić się w symbol zwycięstwa.

źródło: NKJP: Zbigniew Górniak: Siostra i byk, 2009

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ułożę się
ułożymy się
2 os. ułożysz się
ułożycie się
3 os. ułoży się
ułożą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ułożyłem się
+(e)m się ułożył
ułożyłam się
+(e)m się ułożyła
ułożyłom się
+(e)m się ułożyło
ułożyliśmy się
+(e)śmy się ułożyli
ułożyłyśmy się
+(e)śmy się ułożyły
2 os. ułożyłeś się
+(e)ś się ułożył
ułożyłaś się
+(e)ś się ułożyła
ułożyłoś się
+(e)ś się ułożyło
ułożyliście się
+(e)ście się ułożyli
ułożyłyście się
+(e)ście się ułożyły
3 os. ułożył się
ułożyła się
ułożyło się
ułożyli się
ułożyły się

bezosobnik: ułożono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ułóżmy się
2 os. ułóż się
ułóżcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ułożyłbym się
bym się ułożył
ułożyłabym się
bym się ułożyła
ułożyłobym się
bym się ułożyło
ułożylibyśmy się
byśmy się ułożyli
ułożyłybyśmy się
byśmy się ułożyły
2 os. ułożyłbyś się
byś się ułożył
ułożyłabyś się
byś się ułożyła
ułożyłobyś się
byś się ułożyło
ułożylibyście się
byście się ułożyli
ułożyłybyście się
byście się ułożyły
3 os. ułożyłby się
by się ułożył
ułożyłaby się
by się ułożyła
ułożyłoby się
by się ułożyło
ułożyliby się
by się ułożyli
ułożyłyby się
by się ułożyły

bezosobnik: ułożono by się

bezokolicznik: ułożyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ułożywszy się

gerundium: ułożenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ułożenie się
ułożenia się
D. ułożenia się
ułożeń się
C. ułożeniu się
ułożeniom się
B. ułożenie się
ułożenia się
N. ułożeniem się
ułożeniami się
Ms. ułożeniu się
ułożeniach się
W. ułożenie się
ułożenia się

odpowiednik aspektowy: układać się

Składnia

Rznieżywotny + ułożyć się +
w CO
Rznieżywotny + ułożyć się +
(CZYM) + (GDZIE)

3. o życiu

Definicja

wydarzyć się w określony sposób

Noty o użyciu

Bez przysłówka oznacza pomyślny przebieg zdarzeń.

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Relacje znaczeniowe

synonimy:  popleść się, poukładać się, sklecić się, ustalić się, złożyć się

Połączenia

  • mecz ułożył się; sytuacja ułożyła się; spotkanie, życie ułożyło się; losy, stosunki ułożyły się
  • ułożyć się po myśli gospodarzy, gości, rywali...
  • ułożyć się dobrze, fatalnie, indywidualnie, korzystnie, pomyślnie

Cytaty

Chyba dobrze ułożył się dla was ligowy kalendarz.

źródło: NKJP: Wojtek Koerber: Nie mogłem spać, Gazeta Wrocławska, 2003-04-01

Jak już rzekłem, bardzo to wątpliwe: to przez imiona, przez los i tradycję mi wyznaczone tak a nie inaczej ułożyło się moje życie, i dlatego udało mi się dzieje naszego rodu poznać i przeniknąć.

źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999

Ja marzyłem, wie pani, o kierowcy, ale moje życie nie ułożyło się tak, jak chciałem.

źródło: NKJP: Małgorzata Kościelska: Niechciana seksualność, czyli o ludzkich potrzebach osób niepełnosprawnych intelektualnie, 2004

W wytycznych przekazanych wojewodom przez ministra finansów przy konstrukcji budżetu problemy te zostały dosyć kompleksowo przedstawione, czyli to nie tak, że wojewodowie o tym nie wiedzieli, że taka będzie sytuacja. I w większości województw ułożyło się to dosyć korzystnie.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 25.03.1994

Pocieszał, że wszystko jakoś się ułoży. Ale nie ułożyło się.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ułożę się
ułożymy się
2 os. ułożysz się
ułożycie się
3 os. ułoży się
ułożą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ułożyłem się
+(e)m się ułożył
ułożyłam się
+(e)m się ułożyła
ułożyłom się
+(e)m się ułożyło
ułożyliśmy się
+(e)śmy się ułożyli
ułożyłyśmy się
+(e)śmy się ułożyły
2 os. ułożyłeś się
+(e)ś się ułożył
ułożyłaś się
+(e)ś się ułożyła
ułożyłoś się
+(e)ś się ułożyło
ułożyliście się
+(e)ście się ułożyli
ułożyłyście się
+(e)ście się ułożyły
3 os. ułożył się
ułożyła się
ułożyło się
ułożyli się
ułożyły się

bezosobnik: ułożono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ułóżmy się
2 os. ułóż się
ułóżcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ułożyłbym się
bym się ułożył
ułożyłabym się
bym się ułożyła
ułożyłobym się
bym się ułożyło
ułożylibyśmy się
byśmy się ułożyli
ułożyłybyśmy się
byśmy się ułożyły
2 os. ułożyłbyś się
byś się ułożył
ułożyłabyś się
byś się ułożyła
ułożyłobyś się
byś się ułożyło
ułożylibyście się
byście się ułożyli
ułożyłybyście się
byście się ułożyły
3 os. ułożyłby się
by się ułożył
ułożyłaby się
by się ułożyła
ułożyłoby się
by się ułożyło
ułożyliby się
by się ułożyli
ułożyłyby się
by się ułożyły

bezosobnik: ułożono by się

bezokolicznik: ułożyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ułożywszy się

gerundium: ułożenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ułożenie się
ułożenia się
D. ułożenia się
ułożeń się
C. ułożeniu się
ułożeniom się
B. ułożenie się
ułożenia się
N. ułożeniem się
ułożeniami się
Ms. ułożeniu się
ułożeniach się
W. ułożenie się
ułożenia się

odpowiednik aspektowy: układać się

Składnia

Rznieżywotny + ułożyć się +
JAK + (dla KOGO)

4. o partnerach

Definicja

przeprowadzić rozmowy, aby, idąc wzajemnie na ustępstwa, dojść do porozumienia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dogadać się, porozumieć się, poukładać się, ugadać się, uładzić się

Połączenia

  • ułożyć się z wierzycielami

Cytaty

W 1916 r., a więc jeszcze podczas wojny, Anglicy z Francuzami ułożyli się z grubsza tak: pod wpływy brytyjskie idzie pas ziem od Synaju przez Amman po Persję, a pod bezpośrednią kontrolę - część dzisiejszego Iraku od Bagdadu po Basrę i Zatokę Perską.

źródło: NKJP: Adam Szostkiewicz: Mapa pułkownika Lawrence ’a, Polityka, 2006-02-18

Żeby się oswoił, nie był zaskoczony, nie przeżywał, żeby wiedział, co robić, co i jak załatwić, ułożył się z Bayerową albo na chłodno pomyślał o innym mieszkaniu, może o wyjeździe.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Excentrycy, 2007

Przy lidze do końca szesnastoosobowej w niektórych meczach, obojętnie, jaki wynik by padł, wszyscy powiedzieliby, że piłkarze się ułożyli, bo my lubimy szukać podwójnego dna w każdym spotkaniu.

źródło: NKJP: Oby niespodzianka była jak największa, Express Ilustrowany, 2002-02-28

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ułożę się
ułożymy się
2 os. ułożysz się
ułożycie się
3 os. ułoży się
ułożą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ułożyłem się
+(e)m się ułożył
ułożyłam się
+(e)m się ułożyła
ułożyłom się
+(e)m się ułożyło
ułożyliśmy się
+(e)śmy się ułożyli
ułożyłyśmy się
+(e)śmy się ułożyły
2 os. ułożyłeś się
+(e)ś się ułożył
ułożyłaś się
+(e)ś się ułożyła
ułożyłoś się
+(e)ś się ułożyło
ułożyliście się
+(e)ście się ułożyli
ułożyłyście się
+(e)ście się ułożyły
3 os. ułożył się
ułożyła się
ułożyło się
ułożyli się
ułożyły się

bezosobnik: ułożono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. ułóżmy się
2 os. ułóż się
ułóżcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. ułożyłbym się
bym się ułożył
ułożyłabym się
bym się ułożyła
ułożyłobym się
bym się ułożyło
ułożylibyśmy się
byśmy się ułożyli
ułożyłybyśmy się
byśmy się ułożyły
2 os. ułożyłbyś się
byś się ułożył
ułożyłabyś się
byś się ułożyła
ułożyłobyś się
byś się ułożyło
ułożylibyście się
byście się ułożyli
ułożyłybyście się
byście się ułożyły
3 os. ułożyłby się
by się ułożył
ułożyłaby się
by się ułożyła
ułożyłoby się
by się ułożyło
ułożyliby się
by się ułożyli
ułożyłyby się
by się ułożyły

bezosobnik: ułożono by się

bezokolicznik: ułożyć się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ułożywszy się

gerundium: ułożenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ułożenie się
ułożenia się
D. ułożenia się
ułożeń się
C. ułożeniu się
ułożeniom się
B. ułożenie się
ułożenia się
N. ułożeniem się
ułożeniami się
Ms. ułożeniu się
ułożeniach się
W. ułożenie się
ułożenia się

odpowiednik aspektowy: układać się

Składnia

Rzosobowy + ułożyć się +
z KIM/CZYM
Rzosobowy; pl + ułożyć się + bez ograniczeń
Data ostatniej modyfikacji: 25.06.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json