UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mądrość

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. mądry

1.a człowieka

Definicja

cecha człowieka mającego dużą wiedzę, inteligencję lub doświadczenie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

antonimy:

głupota

Połączenia

dojrzała, przedwieczna, twórcza, wielka, wrodzona mądrość; mądrość płynąca z doświadczenia, z wiedzy
mądrość kardynała, króla; samorządu, tłumu
mądrość i doświadczenie
cnota, uosobienie mądrości
wiara w mądrość
czerpać, symbolizować mądrość

Cytaty

	Wierzył w Magdę, w jej mądrość i serce, w jej wartość dla rewolucji proletariackiej - taki człowiek nie przejdzie bez śladu. źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952
	Staram się dużo opowiadać moim dzieciom o dokonaniach papieża Polaka, o jego mądrości i sile. źródło: NKJP: Jak śmieć Jana Pawła II wpłynęła na moje życie?, Nowiny, 2006
	Chodzą wieści, że jestem człowiekiem wybitnym, o niezwykłej mądrości, który uświadomi wszystkich w kwestiach niezwykle dla człowieka ważkich i istotnych. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Jezioro Bodeńskie, 1946
	Przewidująca mądrość pierwszego chrześcijańskiego władcy Polski została potwierdzona już w roku 1000, kiedy to cesarz niemiecki Otto III spotkał się przyjacielsko z synem i następcą Mieszka I w Gnieźnie, u grobu zamordowanego niedawno przez pogańskich Prusów czeskiego biskupa misyjnego św. Wojciecha, źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 1989
	Ze zdumieniem czytałam błyskotliwe, pełne mądrości, fantazji i humoru eseje znanych profesorów włoskich uniwersytetów, wciągających nas w wielką przygodę ciała w sztuce kilku wieków - od Greków i Rzymian po lata 90. kończącego się stulecia. źródło: NKJP: Helena Zaworska: Odsłony nagości, Wprost, nr 5/12, 1999
	Bo jest sprawą powszechnie wiadomą, iż wielka mądrość dana jest na koniec przyzwoitym ludziom, a odebrana szubrawcom. źródło: NKJP: Andrzej Szczypiorski: Początek, 1986

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mądrość	mądrości
D.	mądrości	mądrości

C.	mądrości	mądrościom
B.	mądrość	mądrości
N.	mądrością	mądrościami
Ms.	mądrości	mądrościach
W.	mądrości	mądrości

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b pomysłu

Definicja

to, że coś jest mądre

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

antonimy:

głupota

Połączenia

taktyczna mądrość
mądrość przysłowia

Cytaty

Jako potwierdzenie mądrości papieskich słów można wskazać liczne prace teologów rozwijających interesującą teologię stworzenia, korzystając z ujęcia Hawkinga.

źródło: NKJP: Józef Życiński: Przygoda bez końca, Ozon, nr 15, 2005

[...] znany jest z bezkompromisowych wobec Kościoła poglądów, szanowany ze względu na przemyślany wywód, mądrość przekonań i atencję dla swoich przeciwników.

źródło: Internet: LeoniMa: Książka: Zakaz palenia (Boniecki Adam), Biblionetka, 2014-06-03 (biblionetka.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mądrość	mądrości
D.	mądrości	mądrości

C.	mądrości	mądrościom
B.	mądrość	mądrości
N.	mądrością	mądrościami
Ms.	mądrości	mądrościach
W.	mądrości	mądrości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

mądrość

CZEGO

2. psa

Definicja

cecha zwierzęcia albo czegoś innego, czemu są przypisywane pewne zdolności umysłowe podobne do ludzkich

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

mądrość natury

Cytaty

Gdyby człowiek rozumiał świat do końca, rozumiał otoczenie, przyrodę, umiał czerpać z jej mądrości, z zachowania zwierząt i roślin, to świat byłby piękny.

źródło: NKJP: Tomasz P. Terlikowski: Grzeszny moralista, Ozon, nr 16, 2005

Ojciec, a potem także mama i babcia, wychodzą obserwować i podziwiać psią mądrość oraz strategię.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: , ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mądrość	mądrości
D.	mądrości	mądrości

C.	mądrości	mądrościom
B.	mądrość	mądrości
N.	mądrością	mądrościami
Ms.	mądrości	mądrościach
W.	mądrości	mądrości

Inne uwagi

Zwykle lp

3. zasób wiedzy

Definicja

zasób wiedzy, zgromadzony przez jakąś społeczność w ciągu lat lub wieków

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

Połączenia

historyczna, ludowa, ludzka, narodowa, starożytna mądrość
mądrość narodu

Cytaty

	Wybory mogą być bardziej dziełem społecznego szaleństwa - taka rzecz wszak istnieje - niż społecznej mądrości... źródło: NKJP: Maciej Zięba: Po szkodzie? Przed szkodą?: o Polsce, kapitalizmie i kontemplacji, 1996
	Historyczna mądrość mówi Polakom, że słabość i przekupność państwa w naszym położeniu geopolitycznym prowadzą zawsze do zagrożenia polskiej niepodległości. źródło: NKJP: Piotr Semka: Szansa na IV RP, Ozon, nr 24, 2005
	Czerpiąc ze skarbnicy mądrości starożytnej Grecji i Rzymu, stryj Kazimierz mówił, czym jest prawdziwe małżeństwo, że małżonkowie winni żyć i kochać, „wzajemnie się wywyższając”. źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994
	W Polsce trwał karnawał, publicyści dęli w trąby na cześć zbiorowej mądrości klasy robotniczej, a Stefan Kisielewski przekonywał, że robotnicy nie są wcale najważniejszą klasą w społeczeństwie. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek: Kisielewscy: Jan August, Zygmunt, Stefan, Wacek, 2006
	Co więcej - ile razy wracam do refleksji nad problemem ortodoksji, odkrywam, że jest w tradycji niesłychanie głęboka mądrość, i ta moja ortodoksja mi się potwierdza. źródło: NKJP: Adam Michnik, Józef Tischner, Jacek Żakowski: Między Panem a Plebanem, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mądrość	mądrości
D.	mądrości	mądrości

C.	mądrości	mądrościom
B.	mądrość	mądrości
N.	mądrością	mądrościami
Ms.	mądrości	mądrościach
W.	mądrości	mądrości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

	+	mądrość	+	(KOGO/CZEGO)
	+	mądrość	+	(CZYJA)

4. zdanie

Definicja

tradycyjny pogląd, który większość ludzi uznaje za odpowiadający rzeczywistości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:

prawda I

Połączenia

chińskie, filozoficzne, książkowe, ludowe, obiegowe, żydowskie mądrości
mądrości ojca, Wschodu
mądrość głosi
wyczytać mądrość

Cytaty

	To są te twoje cholerne filozoficzne mądrości! W niczym nie pomagają, a tylko utrudniają życie! Zobacz, coś ty zrobił temu dziecku! źródło: NKJP: Kinga Dunin: Tabu, 1998
	Scott za to nie lubi komplikować sobie życia, więc ogranicza się do tego, że z nieludzkim okrucieństwem terroryzuje nas wiekopomnymi mądrościami w rodzaju „Kłamstwo ma krótkie nogi”. źródło: NKJP: Piotr Czerkawski: W sidłach propagandy, Esensja, 2008-11
	W mądrościach Wschodu można znaleźć wytłumaczenie wielu niepowodzeń, które nas trapią. źródło: NKJP: Waldemar Borzestowski: Bulterier Samson i ja, 2008
	Podbudowany mądrościami psychologów i psychiatrów, obudzony intelektualnie z erotycznego zauroczenia, zaczynasz domagać się od swojej ślicznotki rzeczy należnych ci tradycyjnie, a nawet kulturowo. W odruchu słusznego buntu stwierdzasz, że zamiast wydawać pieniądze na dwunasty żakiet, lepiej kupić sobie nową koszulę. źródło: NKJP: Artur Draka: Pretty woman, CKM, nr 08/08, 1999
	[...] leczył się z chrapania, ale wszelakie terapie (także operacja laserowa) nie skutkowały. Najbardziej z powodu tej dolegliwości cierpiała jego żona. Utrzymywała, że nie tylko nie może spać, ale także staje się oziębła (wyczytała tę mądrość w jakimś magazynie kobiecym). źródło: NKJP: Zdrowie: Lepiej chrapać, CKM, nr 08/08, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny:

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	mądrość	mądrości
D.	mądrości	mądrości

C.	mądrości	mądrościom
B.	mądrość	mądrości
N.	mądrością	mądrościami
Ms.	mądrości	mądrościach
W.	mądrości	mądrości

Inne uwagi

Zwykle lm

Składnia

	+	mądrość	+	(KOGO/CZEGO)
	+	mądrość	+	(CZYJA)

Frazeologizmy

mądrość etapu
ząb mądrości

Przysłowia

Przysłowia są mądrością narodu
Przysłowia są mądrością narodów

Data ostatniej modyfikacji: 07.06.2019