UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sztucznie

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: przysłówek

Pochodzenie

Por. sztuczny

1. zaśnieżać

Definicja

w taki sposób, aby uzyskać efekt, który naśladuje lub zastępuje występującą w przyrodzie rzecz lub proces

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

antonimy:  naturalnie I

Połączenia

  • sztucznie naśnieżać, zaśnieżać
  • sztucznie barwiony, doczepiony, dośnieżany, generowany, mrożony (tor łyżwiarski, saneczkarski...), nawożony, produkowany, skonstruowany, stworzony, śnieżony, tworzony, usypany, utworzony, uzyskany, wyhodowany, wykonany, zarybiany, zbudowany

Cytaty

Dyrektor Normant podkreśla, że budowa terminalu DCT zakończy zagospodarowywanie dużego obszaru Portu Północnego. Będzie on zbudowany na rozległym pirsie, czyli sztucznie usypanym półwyspie o długości prawie kilometra i powierzchni 32 hektarów.

źródło: NKJP: Jacek Sieński: Będzie zezwolenie, Dziennik Bałtycki, 2004-12-29

To jezioro nie jest jeziorem naturalnym. Jest to sztucznie wybudowane jezioro, a woda doprowadzona została z Nilu.

źródło: NKJP: Andrzej Wójckiewicz: Przebudzenie Cheopsa czyli Jak uratować ludzi i Ziemię, 2005

W nocy temperatura spadła do minus 6 stopni i mogliśmy zacząć sztucznie zaśnieżać dolne trasy.

źródło: NKJP: Przemysław Bolechowski: Zima zaatakowała, Gazeta Krakowska, 2006-12-13

Za krainę pośrednią między równiną nadmorską a pasem wzgórz centralnych uchodzi Szefela [...]. Jest to kraina sztucznie zalesionych pagórków, urozmaicona szerokimi dolinami o urodzajnej glebie, w przeszłości ważna z powodu wydarzeń historycznych.

źródło: NKJP: Jan Gać: Ziemia Święta Kulturowy przewodnik śladami Jezusa, 2009

2. odżywiać

Definicja

w taki sposób, aby zastąpić lub wspierać naturalne procesy organizmu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Połączenia

  • sztucznie karmiony, odżywiony, zapłodniony

Cytaty

Jeśli nie możemy zastąpić mleka krowiego kozim lub owczym, warto wprowadzić do diety matki mieszanki mlekozastępcze, zawierające hydrolizaty mleka albo preparaty sojowe, które nie mają własności alergizujących i przeznaczone są dla niemowląt karmionych sztucznie , uczulonych na białko mleka krowiego.

źródło: NKJP: Sławomir Mrzygłód: Co uczula Twoje dziecko, 2007-08-04

Po in vitro kobieta jest tak samo bezpłodna jak przed. Po prostu zostaje jej wszczepiony zarodek sztucznie zapłodniony poza jej organizmem.

źródło: Internet: bibula.com

3. uśmiechać się

Definicja

w sposób świadczący o tym, że ktoś zachowuje się w sposób nienaturalny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

antonimy:  naturalnie I

Połączenia

  • sztucznie i fałszywie
  • sztucznie roześmiać się, uśmiechnąć się/uśmiechać się, wyglądać, zabrzmieć/brzmieć, zachowywać się
  • sztucznie ożywiony, poważny, uśmiechnięty

Cytaty

Zofia Pająk siedziała już na podwyższeniu. Widać było, że razi ją blask reflektorów; mrużyła oczy, a raz czy drugi osłoniła je dłonią. Uśmiechała się sztucznie, to znów poważniała, kiwając się nerwowo na fotelu.

źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003

- Na tych obcasach niewygodnie bez męskiego ramienia.
Usiłowała powiedzieć to tonem swobodnym, ale widocznie i jej udzielił się jego niepokój, bo zabrzmiało to sztucznie.

źródło: NKJP: Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan: Bardzo dużo pajacyków, 1968

- Piętnaście minut i już jest dwanaście flaszek! Pewnie od jakiegoś chłopa w Mariewie? To tajemnica handlowa! - odpowiedział dyplomatycznie chorąży. - Nie ujawniam swoich źródeł! - roześmiał się sztucznie.

źródło: NKJP: Internet

Istotnie był w nie najlepszej formie. Sztucznie ożywiony, wciąż podchodził do baru, prosząc o nowego drinka.

źródło: NKJP: Jarosław Abramow-Newerly: Młyn w piekarni, 2002

- Będę panu pomagał, musimy obraz dobrze sprzedać - powiedział sztucznie dziarskim tonem.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1966

4. wywołać

Definicja

tak, że powstał w skutek jakichś nieprawidłowości lub został celowo wywołany

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Połączenia

  • sztucznie nakręcać popyt, napędzać koniunkturę, obniżyć kurs walut, podnosić ceny, rozdmuchiwać krytykę, windować ceny, wywołać/wywoływać konflikt, zaniżyć/zaniżać koszty, zawyżyć/zawyżać giełdowy indeks, zwiększyć zarobki; sztucznie kreowany wizerunek, narzucony standard, podgrzewany konflikt, podsycany konflikt, rozdmuchany problem, stymulowany popyt, utrzymywany wysoki kurs złotego, wymyślony problem; napompowana cena czegoś, przedłużana walka, wymuszona sytuacja; nadmuchane uprzedzenia

Cytaty

Spekulującym instytucjom finansowym udało się sztucznie obniżyć kurs o około 15 proc., co dało graczom gigantyczne zyski.

źródło: NKJP: Witold M. Orłowski: Zacisnąć zęby i przetrwać, Polityka, 2009-02-28

Jak twierdzą w ICPPC to przede wszystkim wielkoprzemysłowe gospodarstwa należące w większości do zagranicznych korporacji lobbują w Polsce za GMO i zabierają polskim rolnikom rynki zbytu oraz sztucznie zaniżają ceny mięsa i innych produktów.

źródło: NKJP: Robert Szkutnik: Protest ekologów, Dziennik Polski, 2008-04-07

Należy jednak uważać, by sztucznie nie zwiększyć liczebności puszczyka na terenach, gdzie występują inne, rzadsze gatunki sów - takie jak pójdźka, sóweczka i włochatka.

źródło: NKJP: Dariusz Graszka-Petrykowski: Skrzynki dla puszczyków (typ E i kominowa), Las Polski, 2009-09-16

W latach 30. w wyniku sztucznie wywołanego głodu na Ukrainie zginęło, według różnych źródeł, od kilku do kilkunastu milionów ludzi.

źródło: NKJP: Krótko, Dziennik Polski, 2006-11-29

Data ostatniej modyfikacji: 11.05.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json