UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaprawić się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaprawię się
zaprawimy się
2 os. zaprawisz się
zaprawicie się
3 os. zaprawi się
zaprawią się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaprawiłem się
+(e)m się zaprawił
zaprawiłam się
+(e)m się zaprawiła
zaprawiłom się
+(e)m się zaprawiło
zaprawiliśmy się
+(e)śmy się zaprawili
zaprawiłyśmy się
+(e)śmy się zaprawiły
2 os. zaprawiłeś się
+(e)ś się zaprawił
zaprawiłaś się
+(e)ś się zaprawiła
zaprawiłoś się
+(e)ś się zaprawiło
zaprawiliście się
+(e)ście się zaprawili
zaprawiłyście się
+(e)ście się zaprawiły
3 os. zaprawił się
zaprawiła się
zaprawiło się
zaprawili się
zaprawiły się

bezosobnik: zaprawiono się

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaprawmy się
2 os. zapraw się
zaprawcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaprawiłbym się
bym się zaprawił
zaprawiłabym się
bym się zaprawiła
zaprawiłobym się
bym się zaprawiło
zaprawilibyśmy się
byśmy się zaprawili
zaprawiłybyśmy się
byśmy się zaprawiły
2 os. zaprawiłbyś się
byś się zaprawił
zaprawiłabyś się
byś się zaprawiła
zaprawiłobyś się
byś się zaprawiło
zaprawilibyście się
byście się zaprawili
zaprawiłybyście się
byście się zaprawiły
3 os. zaprawiłby się
by się zaprawił
zaprawiłaby się
by się zaprawiła
zaprawiłoby się
by się zaprawiło
zaprawiliby się
by się zaprawili
zaprawiłyby się
by się zaprawiły

bezosobnik: zaprawiono by się

bezokolicznik: zaprawić się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zaprawiwszy się

gerundium: zaprawienie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaprawienie się
zaprawienia się
D. zaprawienia się
zaprawień się
C. zaprawieniu się
zaprawieniom się
B. zaprawienie się
zaprawienia się
N. zaprawieniem się
zaprawieniami się
Ms. zaprawieniu się
zaprawieniach się
W. zaprawienie się
zaprawienia się

odpowiednik aspektowy: zaprawiać się

Pochodzenie

Od: prawić; zob. prawy

1. w walce

Definicja

nabrać w czymś wprawy i doświadczenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wdrożyć się, wprawić się

Cytaty

Podopieczni Jerzego Smasia już zaprawili się w takich potyczkach. Przed dwoma tygodniami pewnie pokonali Pagen Gnojnik.

źródło: NKJP: (ANMI): W Szczucinie ponownie derbowo, Gazeta Krakowska, 2007-04-21

Dawid patrzył na ojca innym wzrokiem i powoli zaczynał rozumieć, że niedostatek, w jakim zaprawiły się całe pokolenia, teraz zapalał jego oczy jakąś straszną gorączką i zaciętością.

źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975

Ostrowiecki klub na powodzi materialnie ucierpiał okrutnie, ale zaprawił się tak dalece w walce z wodnym żywiołem, że jego zawodnicy czuli się na nasiąkniętej, gąbczastej murawie jak ryby w wodzie.

źródło: NKJP: Ryszard Niemiec: Wodne igrzyska, Gazeta Krakowska, 2001-09-21

Składnia

bez ograniczeń + zaprawić się +
w CZYM

2. winem

Definicja

pot. 
upić się

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  upić się

Cytaty

Halina z nadmiaru wzruszeń mocno zaprawiła się winem, od czego już się prawie odzwyczaiłem.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Dziennik 1972, 1997

Zaprawiwszy się alkoholem, mieszkaniec Siedlisk koło Tuchowa znalazł się na moście nad Białą w pobliskiej Lubaszowej. Gdy zjawili się tam policjanci, pijany z wrażenia wpadł do wody.

źródło: NKJP: (J): Funkcjonariusz-ratownik, Gazeta Krakowska, 2002-07-17

Składnia

bez ograniczeń + zaprawić się +
(CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 25.01.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj